Zantingh: ‘Aardgas blijft nodig voor industrie’

09.10.2015 | Branchenieuws | 1000 keer bekeken
Zantingh: ‘Aardgas blijft nodig voor industrie’

Voor de industrie gaat de energietransitie te langzaam om direct over te schakelen van aardgas op duurzame bronnen. De sector zal nog lange tijd afhankelijk zijn van gas, zegt manager sales en marketing Rein Tichelaar van gasbranderleverancier Zantingh.

Rein Tichelaar (53 jaar) is al dertig jaar actief op gebied van energietechniek. Hij studeerde werktuigbouwkunde, marketing en technische bedrijfskunde. ‘Ik ben altijd actief geweest in de business-to-business, maar het was altijd in combinatie met techniek,’ vertelt Tichelaar. Hij houdt zich dagelijks bezig met het verkopen van projecten die energiebesparing moeten opleveren. ‘Hiervoor is het nodig om me elke keer te verdiepen in de energiehuishouding van een bedrijf. En ik kan je zeggen: op dit gebied is nog veel te halen. De industrie heeft nog een grote achterstand om de energievoorziening te verduurzamen.’

Aan wieg van wkk
Zantingh stond aan de wieg van technische ontwikkelingen zoals warmtekrachtkoppeling (wkk), een energiezuinige techniek om zowel warmte als elektriciteit op te wekken. Tichelaar: ‘Die techniek nam 25 jaar geleden een hoge vlucht om aan milieudoelstellingen te voldoen. Elektriciteitscentrales konden het overschot aan warmte niet nuttig gebruiken, met als gevolg een rendement van ver beneden de 50%. Tuinders konden dat wel, waardoor decentrale elektriciteitsopwekking middels wkk  zich heeft ontwikkeld. Hierdoor is vanaf midden jaren tachtig tot eind jaren negentig een aanzienlijke wkk-capaciteit opgebouwd. Wij hebben vooral gasmotor-gedreven wkk geleverd.’

Wkk onrendabel
Tuinders gebruikten wkk in het begin vooral voor eigen gebruik. Later konden ze de elektriciteit die ze overhadden terugleveren aan het net, vertelt Tichelaar. ‘Hiervoor kregen ze een vaste prijs. Door de privatisering van de energiemarkt konden ze de stroom verhandelen tegen een variabele prijs, gebaseerd op vraag en aanbod. Dat ging een tijd lang goed, omdat de gaskosten laag waren en de opbrengsten met elektriciteit hoog lagen. Inmiddels is die situatie omgedraaid: het gas is nu te duur en elektriciteit levert te weinig op. Tuinders die wkk nog voor zichzelf gebruiken hebben hiervan nog voordeel, maar het terugleveren van stroom aan het net is niet meer lucratief.’

Aardgas in ‘verdomhoek’
Zantingh stopte in 1998 met wkk. ‘We verkochten de wkk-tak aan ABB, waarna we ons hebben gericht op onze roots: dat zijn verwarmingsinstallaties en gasbranders, gecombineerd met service. Ook verkopen we warmtewisselaars die warmte uit rookgassen kunnen halen.’ Volgens Tichelaar bevindt aardgas zich momenteel in de ‘verdomhoek’. ‘Dat komt doordat Nederland zich vanwege klimaatafspraken richt op duurzame energiebronnen. Ook de aardbevingen in Groningen spelen een rol. We hebben overwogen om over te schakelen, maar dat hebben we niet gedaan. Het zou niet passen bij onze expertise.’

Voornamelijk export
Nederland is voor Zantingh een krimpende markt, vertelt Tichelaar. ‘We richten ons steeds meer op andere markten. Tachtig procent van onze producten gaat naar het buitenland.’ Gas is volgens Tichelaar nog steeds een markt waarin Nederland voorop loopt. ‘Ons land heeft veel gastechnologie ontwikkeld. Deze kennis is zeer bruikbaar voor landen als Rusland, die een gasleiding naar China bouwen.’ Door over te stappen van kolen naar aardgas kan China haar CO2-uitstoot verminderen. Dat heeft een grote impact op de wereldwijde CO2-uitstoot.

Optimalisatie
Volgens Tichelaar kan het rendement van gasinstallaties verder worden verbeterd. ‘Er is nog ruimte voor optimalisatie, door toepassing van micro-elektronica die factoren als branderbelasting en gas/lucht verhouding beter op elkaar aanpassen. Het begint bij de gasbrander.  Optimale verbranding bereik je door het zuurstofpercentage zo klein mogelijk te houden, maar wel met behoud van volledige verbranding, de laagst mogelijke NOx-emissie en geen CO-vorming, dat is de uitdaging. Want een te hoog zuurstofgehalte gaat ten koste van het rendement.’

Gassamenstelling
Omdat het gas uit eigen land eindig is, zal Nederland meer buitenlands gas importeren. Ook zal meer groen gas afkomstig van biogas uit bijvoorbeeld het huisvuil, de waterzuivering of vergisting, worden ingevoed in het gasnet. Hierdoor verandert de gassamenstelling in de nabije toekomst. ‘We hebben technologie ontwikkeld om op de Wobbe-index, de verhouding tussen de calorische waarde en de dichtheid van het gas, te kunnen sturen, want die moeten we  constant houden. Daarmee regel je het proces voor verbranding. Dat is beter dan achteraf via de bekende zuurstoftrimregeling. Eigenlijk ga je dan richting een slimme gasbrander’, aldus Tichelaar.

Scherpere NOx-norm
‘Onze gasbranders moeten voldoen aan emissie-eisen, die per 1 januari 2017 worden aangescherpt. Bestaande installaties die niet voldoen aan de nieuwe NOx-norm moeten we aanpassen. Een hele klus.’ Volgens Tichelaar moeten partijen dit niet op het laatste moment oppakken, maar moeten ze dit tijdig regelen. Hij wil zijn klanten op de vakbeurs Energie informeren over de aangescherpte emissienormen. Dat zit bij veel klanten nog niet tussen de oren. ‘Neem bij voorbeeld een ziekenhuis, waar de focus ligt op zorg. Het management heeft vaak geen weet van energiebeheer, omdat het wordt uitbesteed. Ik hoop daarom veel energiebeheerders te ontmoeten op de beurs.’ Tichelaar blijft optimistisch. ‘Er valt met energiebesparing nog veel te halen. We zijn op de goede weg.’

Tekst: Norbert Cuiper
Foto: Rein Tichelaar
Redactie Ensoc, 22-sep-15

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (1)

Reageren
  • P. Lomito
    09.10.2015 - 13:03 uur | P. Lomito

    Niet alleen voor industrie, ook voor verwarming van woningen zullen we nog vele decennia gebruik blijven maken van gas. Maar wel in veel mindere mate dan nu het geval is. Een gemiddelde woning heeft een warmteverlies van zo'n 106 kWh/m² per jaar, gebaseerd op een gemiddeld gasverbruik van 1.500 m³, 200m³ voor SWW en koken en een gemiddelde woningoppervlakte van 110m². Woningen die volgens de laatste technieken gebouwd worden (betere passiefwoningen) zitten op zo'n 10 kWh/m² per jaar en hebben gemiddeld dan ook slechts 320m³ gas nodig voor verwarming, SWW en koken, zeg maar zo'n 80% minder... In deze woningen is het overigens niet gebruikelijk om een uitgebreide cv-installatie op gas te hebben. Een elektrisch kacheltje in de woonkamer en een IR-paneel in de badkamer is voldoende om de woning warm te houden met een elektrisch verbruik voor verwarming van 1.200 kWh (zo'n € 240 per jaar !!).

    Het is niet mogelijk om de bestaande woningvoorraad zo energiezuinig te maken, dat is eigenlijk alleen met nieuwbouw mogelijk. Helaas is de passiefhuisnorm (max. 15 kWh/m² per jaar) nog steeds niet als bouwnorm gekozen zodat we tot op vandaag energieverspillende woningen bouwen. De huidige nieuwbouw blijft steken op zo'n 30-35 kWh/m²a en verbouwing van de bestaande woningvoorraad zal gemiddeld ook zo die waarde kunnen halen, zodat het besparingspotentieel gemiddeld zo'n 60-70% is... er valt dus veel energie te besparen in woningen!

    Hoe eerder we er mee beginnen des te langer kunnen we gebruik blijven maken van ons eigen gas.