​‘Warmtenet helpt woningen van gas af’

19.01.2017 | Branchenieuws | 1213 keer bekeken
​‘Warmtenet helpt woningen van gas af’

Nederland doet er goed aan om door te gaan met de aanleg van warmtenetten. ‘Hiermee verminderen we onze CO2-uitstoot en halen we woningen sneller van het gas af,’ zegt voormalig HVC-directeur Wim van Lieshout.

Warmte is momenteel hot. Er valt veel CO2 mee te besparen en het draagt sterk bij om Nederland van het gas af te krijgen. Wim van Lieshout, die begin dit  jaar terugtrad als algemeen directeur van afvalenergiebedrijf HVC, kan daarover meepraten. Hij vertelt op een nieuwjaarsbijeenkomst in Amersfoort, georganiseerd door kennispartner F&B uit Hilversum, over de aanleg van het warmtenet in Dordrecht, dat warmte levert aan woningen. Het warmtenet wordt gevoed met restwarmte uit de plaatselijke afvalverbrander. In 2006 dreigde deze installatie echter een ‘museum’ te worden en was dringend aan vernieuwing toe. Daarnaast wilde HVC het warmtenet uitbreiden door bedrijven zoals Dupont aan te sluiten.

Scepsis
HVC stuitte bij de plannen voor de renovatie van de installatie in Dordrecht op veel scepsis. Gemeente Dordrecht stond als klant recht tegenover de vorige eigenaar Eneco en actiegroep Merwedehaven kwam in opstand tegen de uitbreiding van het centrale, vertelt Van Lieshout: ‘Ze vertrouwden niemand, ook Dupont niet.’ De impasse werd doorbroken nadat HVC over de bouw van de installatie ging praten met de actievoerders en een journalist van lokale krant de Dordtenaar. Hierdoor ontstond meer begrip vanuit de omwonenden voor de noodzakelijke vernieuwing. ‘Deze aanpak is ook door andere fabrieken overgenomen,’ zegt de voormalige HVC-directeur.

Groningen
Warmte maakt in Nederland een belangrijk deel uit van de energievoorziening, vertelt Van Lieshout. ‘Gebouwen gebruiken circa 40 procent van hun energie voor verwarming en warm tapwater. In de meeste woningen zorgt aardgas daarvoor, maar na de aardbevingen in Groningen is een momentum ontstaan om woningen sneller van het gas af te halen. Dat betekent meer vraag naar warmte’. In Dordrecht levert HVC sinds 2014 stoom aan Dupont, waarna de restwarmte de stad in gaat, vertelt manager warmtelevering Robert Crabbendam van HVC in Alkmaar. Inmiddels is 11 van de 17 kilometer aan warmteleidingen gelegd en zijn vele  gebouwen en woningen aangesloten op het warmtenet. Hiervoor worden straten opgebroken, waardoor bewoners tijdelijk overlast ervaren.

Genoeg afval
De warmtebron in Dordrecht is voornamelijk de afvalverbrander, maar wat als het afval op is? Van Lieshout: ‘In de praktijk blijft er genoeg afval. Het is een hele hijs om dat op te ruimen. Mensen blijven altijd spullen kopen die na verloop van tijd waardeloos zijn, zoals bij de Action. Dat levert bergen afval op, waarvan we een groot deel moeten verbranden.’ Wel merkt Van Lieshout op dat warmtenetten zich minder afhankelijk maken van één bron. ‘Elk warmtenet krijgt een tweede bron, zoals in het Westland, waar we met partijen uit de olie-industrie boren naar aardewarmte op vier kilometer diepte. En in Alkmaar verbranden we naast afval ook B-hout in een bioenergiecentrale.’

Bestaande bouw
Uitdaging voor HVC is om de investering van 30 miljoen voor het warmtenet in Dordrecht rendabel te maken. ‘Door de financiële crisis ligt de nieuwbouw al vier jaar op zijn gat. We zijn ons de laatste jaren daarom ook gaan richten op de bestaande bouw. De gemeente heeft hierbij het voortouw genomen bij de onderhandelingen met woningcorporaties Trivire en Woonbron. We ontwikkelen projecten decentraal en sluiten deze pas aan bij een zekere schaal. De bouw is opgedeeld in fasen, maar gaat door.’ Zo worden warmteleidingen doorgetrokken onder rivier de Merwede naar Papendrecht en Sliedrecht.

Warmterotonde
HVC beseft dat  terugverdientijden van projecten zoals in Dordrecht redelijk lang zijn, maar een IRR van 10 procent is ‘best aardig voor zo’n project’. In Nederland bestaan echter ook plannen voor grotere warmtenetten. Zo heeft provincie Zuid-Holland het plan opgevat om de Warmterotonde aan te leggen. Dat is een provinciaal warmtenet dat de Rotterdamse haven verbindt met het Westland en steden als Leiden, Dordrecht en Den Haag. Het plan voor deze Warmterotonde vindt Van Lieshout erg ambitieus. ‘Ik bekijk dit met een milde glimlach’, aldus Van Lieshout.

Meer weten over warmte?
Wilt u meer weten over de aanleg en de exploitatie van warmtenetten? Volg dan de opleiding ‘Warmte in 2 dagen’ op 2 en 3 februari 2017 te Rotterdam. Meer informatie over de opleiding staat hier.

Foto: Voormalig HVC-directeur Wim van Lieshout: ‘Woningen gasloos maken betekent meer vraag naar warmte’ (foto Henry Hekman, Huis-stijl ontwerp & fotografie).

Tekst: Norbert Cuiper

Redactie Ensoc, 19-jan-17

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (3)

Reageren
  • 25.01.2017 - 09:31 uur | Harrie Lieverse

    Ik ben het eens met de vorige twee reacties. In een maatschappij welke op weg is (op weg zou moeten zijn!) naar een circulaire economie moet je er niet op speculeren dat er een groeiende stroom te verbranden afval zal zijn. Wat dat betreft is het door dhr. van Lieshout aangehaalde voorbeeld van de Action tekenend. We gaan er blijkbaar al van uit dat je bij de Action "afval" koopt wat na kortere of langere termijn in de verbrandingsoven terecht komt. Ook aan het koppelen van woonwijken aan bedrijven met restwarmte kleeft een risico. Wat als het bedrijf failliet gaat of naar het buitenland vertrekt? Weg warmtebron.
    Inzetten op duurzame, hernieuwbare energie is mijns inziens de enige duurzame route.

  • Derk Jansen
    20.01.2017 - 09:57 uur | Derk Jansen

    Buitenlands afval importeren en hier verbranden heeft niet met duurzaam of circulair te maken en het aansluiten van nieuwbouw op zo'n hoge temperatuur warntenet is helemaal onverstandig. Warmtenetten zouden een maximale temperatuur van 40-50 graden moeten hebben en niet de huidige >90. Die hoge temperatuur netten kunnen enkel door te branden in stand worden gehouden met ook nog enorme verliezen want 25-50% gaat er verloren incl. warmhouden van de afleversets en de mindere isolatie van nieuwe objecten via epc trucs.
    Eigenlijk houden de bestaande hoge temperatuur warmtenetten ons met een ketting vast aan de fossiele trein....
    Financieel is het nog veel erger, klanten betalen € 22,50 per verbruikteGJ en ~ € 500-600 vaste kosten ( incl. Huur apparatuur ) en ook nog een bijdrage aansluitkosten van 3500-10.000 euro.
    Waren deze prijzen eerlijk ( NMDA zoals afgespoken ) dan zou dat 18,- per GJ ; ~€ 325,- vast incl. Huur en ~€ 2500,- aansluitkosten mogen zijn. Je weet 1 ding zeker als klant van warmte en dat is dat je altijd veel teveel gaat betalen EN vaak niet eens duurzamer uit bent.
    Warmtenet op hout / afval / kolen / gas ? NEE
    Warmtenet op LT restwarmte & GEO ? JA
    Mits eerlijke prijzen en een transparant verhaal !

  • P. Lomito
    19.01.2017 - 12:38 uur | P. Lomito

    Een warmtenet is alleen duurzaam onder enkele voorwaarden:
    - afnemers zitten vlakbij de warmtebron (omvangrijke en wijdvertakte netwerken vergen zeer veel kostbare materialen en geven aanleiding tot hoog warmteverlies)
    - het aanbod van restwarmte sluit goed aan bij de vraag naar warmte bij afnemers qua benodigd vermogen/debiet en de benodigde temperatuur voor ruimteverwarming/SWW tijdens zomer en winter
    - de aangesloten gebouwen/woningen zijn geoptimaliseerd voor stap 1 van de Trias Energetica (goede isolatie, luchtdichting, energiezuinige ventilatieen laag SWW-verbruik) omdat anders de verspilling verduurzaamd wordt.

    Een lastige opgave...