Van een naar duizend NOM-woningen per dag

09.02.2017 | Branchenieuws | 1444 keer bekeken
Van een naar duizend NOM-woningen per dag

Nederland telt zes jaar na de start van de Energiesprong zo’n duizend nul-op-de-meterhuizen. De volgende stap voor de Stroomversnelling is duizend NOM-woningen per dag, meldt vertrekkend bestuurder Jasper van den Munckhof.

De ambitie van de Stroomversnelling ligt hoog. Voor het opschalen bij het energiezuinig renoveren van woningen naar nul-op-de-meter (NOM) moet de bouw industrialiseren en energieneutraal wonen jaloersmakend worden. Dat zegt vertrekkend bestuurder Jasper van den Munckhof tijdens de bijeenkomst ‘Energy-Up 2017: Energietransitie in een versnelling!’ dat vrijdag 3 februari plaatsvond in Utrecht. Daar vertellen Energiesprong en Stroomversnelling aan driehonderd geïnteresseerden waar nul-op-de-meter (NOM) nu staat en waar het volgens de organisaties naartoe moet. De bijeenkomst is tegelijkertijd een afscheid: het innovatieprogramma Energiesprong heeft het ‘woningbouw-stokje’ eind 2016 overgedragen aan Stroomversnelling, dat nu 69 leden telt.

Uitdaging
Jasper van den Munckhof zwaait af als bestuurder van Stroomversnelling, maar niet voordat hij de bezoekers op het hart drukt dat ‘we er nog niet zijn’. De teller staat op zo’n duizend NOM-woningen nu, van ‘Loppersum tot Groningen en Zeeland’ en de eerste particuliere woningen worden ook NOM-gerenoveerd. “We hebben een rondje langs corporaties gedaan en begrijpen dat er nog eens 17.000 renovaties op de planning staan. Dat zijn dus alleen renovaties. Tel daarbij de gemeentes op die NOM gaan eisen, en dan kom je op een veelvoud van het aantal dat wij tellen. De markt is los.” Wat de grote uitdaging wordt voor de komende vijf jaar is om van duizend woningen in drie jaar naar duizend NOM-woningen per dag te komen, aldus Van den Munckhof.

JaspervandenMunckhof_EnergyUp_bron=Stroo
Jasper van den Munckhof: ‘Er is plenty geld voor bouw en renovatie’ (foto Ilse Wolf)

Genoeg geld
Duizend NOM-woningen per dag. Kan dat? Volgens Van den Munckhof wel, die in een analyse liet zien dat in Nederland elke dag 1800 woningen verbouwd worden ‘op de ouderwetse manier’. “Als we die verbouwingen aangrijpen om de juiste stappen te maken kunnen we onze doelstelling makkelijk aan. Nederland geeft 13 miljard euro uit aan energie en dat is om te zetten naar plusminus 260 miljard euro voor bouw en renovatie. Dat betekent 30.000 tot 40.000 euro per woning. Er is dus plenty geld, macro-economisch is het met de oplossingen van vandaag al mogelijk om een industrie te bouwen.”

Jaloersmakend
De stap van macro- naar micro-economisch is de volgende uitdaging voor de markt, zegt de vertrekkend bestuurder. “Hoe gaat je buurman ook investeren in zijn huis? Daarvoor hebben we een aantal regels opgesteld. NOM moet kwaliteit leveren, oftewel een langjarige energieprestatiegarantie. Bewoners moeten er weinig overlast van hebben, een renovatie binnen een week is het uitgangspunt. De renovatie moet betaalbaar zijn met neutrale woonlasten. En misschien het meest belangrijke, NOM moet cool zijn, de buren jaloers maken. We kopen niet wat goed is, we kopen wat we gaaf vinden. Combineren we dit, dan is dat een goed startpunt voor een markt die duizend NOM-woningen per dag oplevert.”

Learning curve
Een belangrijk uitgangspunt van nul-op-de-meter is dat er in de bouw betere componenten te maken zijn voor lagere prijzen, vertelt medeoprichter van de Stroomversnelling Jan-Willem van de Groep aan de bezoekers van de Energy Up. Om een factor goedkoper te ontwikkelen moet er nieuwe productietechnologie komen.  Ook belangrijk is schaal, maakt Van de Groep duidelijk. “Iedere industrie kent het begrip van de learning curve. Alleen de bouwsector kent dat niet.” Tegen de industrie afgezet heeft de bouw in jaren tijd nauwelijks meer arbeidsproductiviteit laten zien en is 80 procent duurder geworden, laat Van de Groep zien. “Dat heeft te maken met de hoeveelheid arbeid per persoon. Dit moet slimmer en innovatiever kunnen. Hogere aantallen creëren een learning curve en als die learning curve omlaag gaat, kan productieschaal veranderen. De industrie groeit naar generatie 4.0. De bouwsector kan ineens de sprong maken van 2.0 naar 4.0.”

JanWillemvdGroep_EnergyUp_bron=Stroomver
Jan-Willem van de Groep: ‘De bouwsector moet slimmer en innovatiever’ (foto Ilse Wolf)

Koelkastdeur
Van de Groep noemt als concreet voorbeeld de voordeur van een huis, ‘het meest verschrikkelijke deel van het huis als je de woning energieneutraal wilt maken, vergeleken met een koelkastdeur’, volgens de expert. “Een koelkastdeur sluit een koelkast helemaal energieneutraal af, is met één vinger te sluiten en er gaat ook nog een lampje aan als de deur open staat. De oplossing voor je voordeur is een energiemodule, maar die kost nu nog twee Toyota Aygo’s”, aldus Van de Groep. “We moeten dus naar de tweede generatie componenten.”

Minister begint het te snappen
Voor opschaling zijn wel de juiste marktcondities nodig, zegt Van de Groep, die onder andere wijst op financieringscondities als de objectgebonden lening. Ook moet de wetgeving voor nieuwbouw ‘veel sneller dan 2020 op energieneutraal’. “Want dat dwingt tot anders nadenken en andere spullen ontwikkelen die weer de bouw  veranderen.” Gelukkig ‘begint Kamp het te snappen’, grapt Van de Groep op de bijeenkomst, ‘aan het einde van zijn carrière’. Helaas ‘begrijpt meneer Blok het nog niet’. “Hij heeft ons een beetje in de steek gelaten met de energieprestatievergoeding, maar daar gaan we een antwoord op vinden.”

Van project naar product
Beter bouwen voor minder geld vraagt om een omschakeling in de bouw. De sector moet van project- naar productmatig denken, vertelt Harm Boomsma van Inno-Experts. In een van de inspiratiesessies 's middags met Claudia Laumans (Stroomversnelling) becijfert Boomsma welke kosten er schuilgaan in een energieneutrale renovatie en waar te besparen valt. Meer dan 400 uur arbeid is er nu nodig voor een dergelijke renovatie, meldt Boomsma. Dat is montage, tekenwerk, de bouwplaats. Allemaal specialisten die in de kostprijs van de renovatie zitten.” Boomsma rekent de 400 uur op 19.000 euro uit. “Dat zijn specialisten die vakwerk leveren en vakwerk kost geld. Maar de gebruiker wil dat je op locatie snel klaar bent. Alleen daarom al is prefabricatie belangrijk.”

Harm-Boomsma_EnergyUp_bron=Stroomversnel
Harm Boomsma van Inno-Experts: ‘NOM is een product, geen project’. Naast Boomsma zijn collega Claudia Laumans (foto Ilse Wolf)

Prefab
Maakt een renovatie gebruik van prefab, dan betekent dit minder uren en een lagere kostprijs. Ook wordt de bouwplaats ontlast, ‘wat voor de eindgebruikers weer  van belang is’, aldus Boomsma. "Om dat product seriematig te kunnen maken heeft een bedrijf wel weer andere expertise nodig. Denk aan marketing,  productontwikkeling en continu klantcontact. Opstartkosten hiervoor zijn noodzakelijk om een product te creëren en van de grond te krijgen. Van een project- naar een productbenadering is te vergelijken met de stap van een Formule 1 naar een Renault Clio", zegt Boomsma. “De bouw zet in op maatwerkoplossingen, bedacht vanuit de opdrachtnemers. Een product heeft vaste specificaties en opties, inclusief garanties, die zekerheid bieden. NOM is een product, geen project. En overgaan op een productbenadering is de grootste transitie die de bouw moet maken.”

Foto: Hoekwoning in het Drentse dorp Nieuw Buinen. De woning is binnen een dag gerenoveerd tot nul-op-de-meter (foto sacon.nl)


Tekst: Joost Agterhoek

Redactie Ensoc, 7-feb-17

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (2)

Reageren
  • 10.02.2017 - 09:27 uur | Jaap Van den Bosch

    Los van de salderingsregeling is er nog een aap uit de mouw aan het komen.
    Want minister Blok heeft een paar maanden geleden al laten weten dat die gelijke woonlasten zijnde hogere huursom en lagere energielasten eigenlijk niet meer kan, maar hoe dan wel?, daarover ontstak hij een rookbom, waarbij niemand meer goed weet hoe het gaat worden ook al die personen uit dit artikel niet die van alles roepen uit zeer waarschijnlijk eigen belang.
    Blok zegt dat die totaal renovatie op dit soort schalen teveel kosten om zich doormiddel van huur op de huidige wijze te gaan terug verdienen, maar hoe of dit dan berekent zou moeten worden daarover bleef hij in nevelen gehuld.

    En dan nog even voor het verhaal van Jan-Willem van der Groep, die zegt dat de wetgeving voor energieneutraal voor nieuwbouw sneller zou moeten dan 2020, ( ingangsdatum; 31 December 2020) maar die wet betreft alleen de gebouw gebonden energie, dus zeker nog niet energieneutraal, alle gebruikers energie valt hier geheel buiten, zoals energie voor T.V., koelkast, wasmachine, droger, koffiezetapparaat, waterkoker, tostiapparaat, en wat je nog meer hebt aan dit soort spullen, en uiteindelijk heeft die minister het wel beter begrepen als van der Groep, het kost al inspanning en geld genoeg om alleen dit al te bereiken, vandaar dat men heden ten dage dit ook zo nog steeds het meest zo doet.
    Want als uiteindelijk al die slimme innovaties van van der Groep niet werken, tegenvallen of in onderhoud erg kostbaar zijn is het nog maar de vraag of hij dan wel thuis geeft, hij zit er dan niet meer mee, jij wel.

  • P. Lomito
    09.02.2017 - 17:26 uur | P. Lomito

    Ook hier wordt niet gemeld dat het om huurwoningen gaat, huurders worden lekker gemaakt met hoger comfort én gelijke woonlasten (hogere huursom plus lagere energielasten) maar in de praktijk zullen de woonlasten snel stijgen door ombouw van de salderingsregeling in stroomdiftar, zo rond 2020-2023, waardoor waardeloze zomerstroom niet langer ingeruild kan worden voor dure winterstroom. En tegelijk gaan de belastingen op energie komende jaren snel stijgen, voor opslag dure energie (ODE) betaalt men nu gemiddeld 48 euro per jaar, dat stijgt in 202 naar 200 euro per jaar, pats boem. En de verhoogde huur wordt elk jaar met inflatiecorrectie verhoogd... ofwel de woonlasten gaan sowieso stijgen ondanks de belofte dat deze gelijk blijven.

    Zolang de salderingsregeling niet is vastgelegd voor de komende 20-30 jaar is NOM gewoon onzin. Huurders worden 2x een poot uitgedraaid, eerst door de corporatie die de huur met enkele honderden euro's per maand verhoogd en vervolgens door het energiebedrijf dat straks geen cent meer geeft voor teruggeleverde zomerstroom zodat er dure winterstroom gekocht moet worden die nu nog gratis ingeruild kan worden.

    Ofwel NOM is bedrog en de huurders zijn daar de dupe van. Nu nog niet, maar wel over 3-5 jaar.