Uitstel betekent geen afstel voor verplichte energieaudits

22.03.2016 | Branchenieuws | 1239 keer bekeken
Uitstel betekent geen afstel voor verplichte energieaudits

Nederland legt grotere bedrijven, die buiten de MJA- en MEE-convenanten vallen, de plicht op om onderzoek te doen naar opties om energie te besparen, maar de meeste bedrijven hebben tot nu toe uitstel aangevraagd voor deze verplichting. Uitstel betekent echter geen afstel, dus bedrijven zullen de energieaudits toch moeten uitvoeren.

Energiebesparing zit nog niet tussen de oren van ondernemers, zo valt op te maken uit het Ensoc-congres dat maandag 29 februari werd gehouden in het Beatrixgebouw van de Jaarbeurs te Utrecht. De schrikkeldag is gekozen om niet te vergeten dat we eens in de vier jaar een energie-audit moeten uitvoeren, zegt dagvoorzitter Margreet van Gastel. De energie-audit is een uitvloeisel van de Energy Efficiency Directive (EED), de Europese richtlijn voor energiebesparing die de Europese Commissie in 2012 opstelde om energiebesparing te stimuleren. Nederland heeft deze richtlijn per 1 juli 2015 ingevoerd, en stelde als deadline dat bedrijven uiterlijk 5 december 2015 een audit-rapportage moesten hebben ingeleverd. Deze verplichting geldt voor grotere bedrijven die buiten de de MJA- en MEE-convenanten vallen (zie kader ‘Voor wie zijn energieaudits verplicht?’).

Lastig voor MKB
‘Veel bedrijven hebben uitstel van de audit-verplichting aangevraagd,’ vertelt Margreet van Gastel, programma-manager voor het Expertisecentrum Energiebesparing voor Bedrijven. Ze hekelt de complexiteit van de regelingen die Nederland ingevoerd heeft. De voorwaarden zijn zo divers dat bedrijven door de bomen het bos niet meer zien. ‘We maken het soms wel erg ingewikkeld. Zeker voor ondernemers, die beperkt tijd en aandacht hebben om zich bezig te houden met energiebesparing, is dit lastig.’ Van Gastel ziet dat het gemeenten het toezicht neerleggen bij omgevingsdiensten, die echter voor de uitvoering van hun takenpakket afhankelijk zijn van de prioritering vanuit de gemeente. Dat maakt dat het toezicht per gemeente kan verschillen.

Energieakkoord
‘Energiebesparing wordt leuker, makkelijker en goedkoper,’ zegt Stef Strik, beleidsmedewerker klimaat van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Hij verwijst naar het energieakkoord, waarin is afgesproken dat Nederland 100 PJ extra moet gaan besparen op haar energieverbruik. Bedrijven moeten 4 tot 36 PJ energiebesparing voor hun rekening nemen. Het streven ligt om 36 PJ te halen, zegt Strik. Dat is omgerekend het verbruik van de bevolking van Amsterdam en Rotterdam bij elkaar. Om de doelstelling van 100 PJ extra energiebesparing te halen is een intensivering van de afspraken uit het energieakkoord nodig. Dat meldde onlangs Ed Nijpels, voorzitter van de borgingscommissie die toezicht houdt op de uitvoering van de afspraken uit het akkoord.

Gemeenten nalatig
Dat energiebesparing geen hoge prioriteit heeft bij ondernemers is al lange tijd het geval. In de twintig jaar oude Wet Milieubeheer staat dat bedrijven verplicht zijn om energiebesparende maatregelen te nemen die zich binnen vijf jaar terugverdienen, maar de uitvoering van deze wet valt tegen, mede omdat gemeenten nalatig waren met handhaving. Het ministerie van I&M probeert deze houding te veranderen door bedrijven meer te stimuleren met energiebesparing, door ze lijsten voor te houden met erkende energiebesparende maatregelen. ‘Dit voorkomt discussie over terugverdientijden,’ zegt Strik. Hij is ook projectleider voor de Energie Prestatie Keuring (EPK), waarbij bedrijven zich vrijwillig (laten) doorlichten om opties voor energiebesparing in kaart te brengen. De eerste EPK-pilots zijn hoopgevend. De bedrijven die hieraan hebben meegedaan willen hiermee doorgaan.

Prestatieafspraken
Het Rijk heeft inmiddels ook prestatieafspraken gemaakt met bijna alle 390 gemeenten in Nederland. Dit moet de prioriteit voor energiebesparing verhogen bij de gemeenten, die verantwoordelijk zijn voor het toezicht op de Wet Milieubeheer. In eerste instantie gebeurt dit door bedrijven te stimuleren, maar als dit niet werkt hangt bedrijven een boete boven het hoofd. ‘Onze ervaring is dat het beter is om bedrijven te overtuigen van het voordeel van energiebesparing, en om ze te belonen. Het voorhouden van een wortel werkt beter dan het slaan met een stok,’ vertelt Strik. Bij de EPK kijkt het bevoegd gezag wel mee, maar de uitvoering komt tot stand op initiatief van de bedrijven.

Grootste klapper
De grootste klapper qua energiebesparing moet echter nog komen, zegt Strik. Hij verwacht veel van de landelijke uitrol van de EPK, die voor medio mei 2016 staat gepland. Daarvoor bestaan drie varianten, die afgestemd zijn op het niveau van het energiebesparingsonderzoek. Volgens Strik is het de bedoeling om meer dan 90 procent van de bedrijven energie te laten besparen met de erkende maatregelen. Voor de handhaving heeft het Rijk twintig extra toezichthouders toegezegd. Deze toezichthouders zullen dit jaar gaan controleren of bedrijven energie-audits hebben uitgevoerd. Waarschijnlijk zullen ze daarmee medio mei mee beginnen, meldt Strik.

Sinterklaassurprise
De invoering van de EED met 5 december 2015 als deadline voor de energie-audits noemt Strik een ‘Sinterklaassurprise’. De tijdelijke regeling kwam hierdoor over als noodmaatregel, waardoor veel bedrijven niet inzagen dat ze structureel aan de slag moesten met energiebesparing. Jammer, want energiebesparing verdient zichzelf terug, zegt Strik. Volgens hem komt er formeel geen nieuwe deadline vanwege de Europese regels, die formeel geen uitstel toelaten. Wel hoeven bedrijven die bewezen hebben ‘EPK-proof’ zijn geen energie-audits meer uit te voeren. De erkende maatregelen zijn niet verplicht. Moeten ze dan wel worden uitgevoerd? Strik: ‘Dat wordt bepaald door het bevoegd gezag. Die kan dat afdwingen door de erkende maatregel voor een bedrijf verplicht te maken.’

[Kader]
Voor wie zijn energie-audits verplicht?
Voor circa 6.000 bedrijven en organisaties in Nederland is een energie-audit in het kader van de Europese richtlijn voor energie-efficiency (EED) verplicht. Het gaat om bedrijven met meer dan 250 fte aan werknemers, of bedrijven met een jaaromzet van € 50 miljoen of meer. Bedrijven die meedoen aan de energiebesparingsconvenanten MJA en MEE zijn vrijgesteld, evenals bedrijven met een internationaal erkend energie- of milieubeheerssysteem. De audit is na afgifte vier jaar geldig. Bij RVO.nl zijn ‘Veel gestelde vragen en antwoorden’ te raadplegen, inclusief een stappenplan om te beoordelen of de audit verplicht is. Voor vragen kan men ook contact opnemen met het Klantcontactcentrum van RVO. Zie voor meer informatie www.rvo.nl/eed

Tekst: Norbert Cuiper en Elmer van Krimpen

Foto: Het Ensoc-congres over de EED-regeling en de verplichte energie-audits trok circa honderd belangstellenden (foto Norbert Cuiper)

Redactie Ensoc, 21-mrt-16

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (2)

Reageren
  • P. Lomito
    22.03.2016 - 13:28 uur | P. Lomito

    Kern van het probleem blijft dat er geen financiële prikkel is om zuinig met energie om te springen. Grote bedrijven betalen een energietarief dat extreem laag is, onder andere door het niet doorberekenen van energiebelasting, de Opslag Duurzame Energie plus BTW over al dat fraais. Begin daar eerst maar eens mee, dan zijn die audits ook niet nodig.

    Dit probleem staat niet op zich. De NL-overheid heeft enkele verkeerde afslagen genomen en moet zich nu in allerlei bochten wringen om de schade te beperken maar feitelijk gaat het van kwaad tot erger. Hetzelfde zie je nu bij de problemen rondom netstabiliteit die worden veroorzaakt door het koppelen van windmolens en zonnepanelen aan het netwerk. Van ellende worden schijnoplossingen bedacht als opslag in accu's (van auto's) en opslagmeren op zee die het probleem (dure en onbetrouwbare stroomvoorziening) alleen maar erger maken.

    Gezien de enorme (geregiseerde) massahysterie rondom klimaatverandering en duurzaamheidswaanzin zal de wal het schip moeten keren.

  • Monique Jansen
    22.03.2016 - 11:53 uur | Monique Jansen

    Ik heb binnen de termijn het rapport van de energie audit ingediend bij het bevoegd gezag. Ondertussen zijn de criteria die het bevoegd gezag hanteert vastgesteld/openbaar/bekend gemaakt. Wij mogen nu ons rapport nog aanpassen, zodat het voldoet aan die criteria. Oftewel wij waren te vroeg :).