Uitrol slimme meter: een weg met hobbels

19.06.2015 | Branchenieuws | 2165 keer bekeken
Uitrol slimme meter: een weg met hobbels

Zo’n anderhalf van de zeven miljoen Nederlandse huishoudens zijn inmiddels voorzien van een ‘slimme meter’. Toch gaat de uitrol van slimme meters niet over rozen en werken betrokken partijen nog vaak langs elkaar heen.

Dat blijkt uit de verhalen van sprekers en aanwezigen op een bijeenkomst van het Slimme Meter Platform, onder wie netbeheerders, marktpartijen en consumenten-belangenorganisaties.

Het idee destijds in 2007 achter een verplichte invoering van slimme meters op grote schaal was simpel: enerzijds het behalen de Europese doelstellingen ten aanzien van energietransitie en anderzijds beter inspelen op de veranderende energiemarkt en de schommelingen in het net.

Smart
Het leek het ei van Columbus. Ten eerste zou de consument met zo’n ‘smart‘ apparaat in huis niet alleen de hoeveelheid door hem verbruikte, maar ook de door hem zelf teruggeleverde elektriciteit kunnen meten. Voor de energieleverancier geen onnodige administratieve rompslomp meer door onnauwkeurige berekeningen, terwijl ook de netbeheerder een helderder beeld zou krijgen van de belasting van zijn net. En tenslotte bood de uitrol van de slimme meters een hoop werkgelegenheid, niet in de laatste plaats voor de monteurs die al die slimme apparaten moesten plaatsen.

Privacy
Nu, zo’n acht jaar verder, is in ieder geval één ding duidelijk: de uitrol van de slimme meter gaat niet vanzelf. Zo bleken consumenten zich overwegend vanuit privacyoverwegingen tegen het plaatsen van een slimme meter te verzetten, en is vervolgens door de tussenkomst van Vereniging Eigen Huis het verplichte karakter van de regeling teruggedraaid. Met andere woorden: wil je geen slimme meter, dan blijft de voordeur dicht.  Daarnaast bestaat soms verwarring over de functionaliteit van een slimme meter.

Zo heeft één van de aanwezigen in de zaal sinds kort een gloednieuw apparaat aan de muur hangen, maar de vraag wat je allemaal met een slimme meter kunt, kon de monteur niet beantwoorden. En dat privacy-issues aanvankelijk inderdaad niet altijd even goed geregeld waren, heeft ook André Jurjus aan eigen lijve ondervonden. Zo werd de directeur van Netbeheer Nederland en hoofdspreker op het Slimme Platform Event eens door een opdringerige journalist opgebeld, die hem op verwijtende toon vroeg ‘hoezo uitgerekend híj geen slimme meter in huis had’. De journalist bleek achteraf onder valse voorwendselen Jurjus’ gegevens bij zijn elektriciteitsleverancier te hebben opgevraagd. Weliswaar een juridisch aanvechtbare actie, maar volgens Jurjus uiteindelijk wel eentje die de hiaten in het systeem aantoonde.

Politieke discussie
Toch is Jurjus ten aanzien van de uitrol van de slimme meters beslist optimistisch gesteld, ook over de samenwerking tussen de verschillende partijen. Niet voor niets staat hij te boek als ‘bruggenbouwer’. Na een loopbaan in de politiek bij Economische Zaken was hij vervolgens als directeur van Energie-Nederland werkzaam voor de energiemarkt, tot hij in maart 2014 de overstap maakte naar Netbeheer Nederland.

12_André_Jurjus_900x600.jpg
André Jurjus, directeur Netbeheer Nederland

Jurjus: “Het was de overheid die de grootschalige uitrol van slimme meters tien jaar geleden heeft opgelegd. Dat was in de eerste instantie vanuit de gedachte dat het goed zou zijn voor de markt, maar ook voor de consument, wiens aandeel in de energiemarkt veel belangrijker is geworden. De minister heeft toen een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd. In de Eerste Kamer is vervolgens heel lang gedebatteerd over privacy. Die discussie heeft wel twee jaar geduurd. Dat heeft ertoe geleid dat er uiteindelijk in 2012 pas een definitief politiek besluit is genomen en dat wij echt zijn gaan kijken: hoe gaan we een en ander nu daadwerkelijk aanpakken.”

Netbeheerders versus marktpartijen
Wat de uitrol van de slimme meter volgens Jurjus extra ingewikkeld maakt is dat er in Nederland twee partijen zijn binnen de energiesector: ‘Dat zijn aan de ene kant de netbeheerders die de hele infrastructuur voor energie beheren, aan de andere kant de marktpartijen die moeten zorgen dat de energie geproduceerd en geleverd wordt en dienstenaanbieders. Dit heeft voor een constructie gezorgd waarbij de netbeheerder zich beperkt tot de installatie van de meter zelf, waartoe hij ook verplicht is door wet- en regelgeving, terwijl allerlei diensten en producten aanvullend op de slimme meter door marktpartijen worden aangeboden. Marktpartijen zijn grote spelers als Nuon, Eneco en Essent, tot en met een keur aan kleine bedrijven zoals Greenchoice, naast allerlei dienstaanbieders en start-ups op het gebied van energiemonitoring en - besparing. Het vereist dan ook veel overleg om met zoveel betrokkenen tot goede afspraken te komen.”

'De slimme meter is als een poort die toegang geeft tot allerlei interessante gegevens. Met die data kun je hele goede nieuwe diensten genereren ten behoeve van de consument'

Kansen
Jurjus: “Ik denk dat de uitrol van slimme meters voor marktpartijen nog een hoop kansen biedt, met name voor dienstaanbieders. Natuurlijk is het goed dat de klant tegen de marktpartijen wordt beschermd, en dat hij kan zeggen: prima, je mag mijn wel gegevens gebruiken, maar alleen onder bepaalde voorwaarden. Maar ik zie het positief in: de slimme meter is als een poort die toegang geeft tot allerlei interessante gegevens. Met die data kun je hele goede nieuwe diensten genereren ten behoeve van de consument. Dat kunnen bijvoorbeeld besparingsdiensten zijn, die aangeven wanneer ze hun elektrische auto het voordeligste kunnen opladen, omdat de stroom op dat moment heel goedkoop is. Of die aangeven wanneer ze met zonnepanelen het beste kunnen terugleveren, omdat de vraag naar stroom stijgt. Zulke zaken kan je met een slimme meter meten en daar een prijs aan koppelen.”

Gezamenlijk optreden
Natuurlijk is dat voor de klant nu nog allemaal best ingewikkeld, beaamt Jurjus. Tegelijkertijd is hij ervan overtuigd dat er uiteindelijk dienstaanbieders tussen gaan komen die samen klanten gaan benaderen met een dienstenaanbod. Bijvoorbeeld: netbeheerders plaatsen de slimme meter bij u en tegelijkertijd kan de lokale installateur zonnepanelen bij u plaatsen. Of, als u een marktpartij die installatie van zonnepanelen laat regelen, dan zorgt die ervoor dat u straks zoveel per jaar aan energie (en euro’s) bespaart. Jurjus: “Hoe dit allemaal precies gaat lopen, weet ik ook niet. Dat moeten die ondernemers ook met elkaar gaan regelen. Daar zijn zij ook veel beter in. Wat wij als Netbeheer Nederland kunnen doen om dit proces in goede banen te leiden hebben wij grotendeels al gedaan. Zoals goede afspraken maken met de overheid en met de marktpartijen, zorgen dat de spelregels helder zijn. En dan is het vervolgens aan de netbeheerder zelf om het uit te voeren, en aan de marktpartijen om met goede diensten te komen.”

Foto: Het Slimme Meter Platform vond afgelopen dinsdag 16 juni plaats in Utrecht. Directeur André Jurjus van Netbeheer Nederland nam deel aan het debat (foto Erzsó Alföldy)

Tekst: Erzsó Alföldy, verslaggever voor Ensoc

Redactie Ensoc, 19-jun-15

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (5)

Reageren
  • C. van Wijk
    21.07.2015 - 19:17 uur | C. van Wijk

    Wat doet men met een slimme meter?. Al jaren geleden is men op Texel al begonnen met slimme meters, wat niet verplicht was. Met een analoge meter spaar je nog meer op de energiekosten. de zonnepanelen aansluiten NA de meter, de meter draait dan terug, niets heb je dan te maken met een andere energieprijs, ook niet met bijv. accu's. Ook heb je bijna geen transportkosten om dat het aantal afgenomen KW een schijntje is. Wij gebruiken met 8 zonnepanelen ca. 30 kw per jaar. Op deze wijze heb je een hoog rendement van je panelen. Natuurlijk niet gunstig voor de energie leverancier. We zijn nu aan het uitzoeken of het voor ons bedrijf rendabel is, er is dan wel geen terug draaiende meter, echter er wordt alleen overdag energie gebruikt, dus alle opbrengst wordt gelijk gebruikt. Installateurs kijken ons met grote ogen aan als we voorstellen de panelen na de meter aan te sluiten. Er is zeer veel rendement te halen echter niet op de wijze wat nu aanbevolen wordt. Cees van Wijk

  • Leo Hooijmans
    26.06.2015 - 19:39 uur | Leo Hooijmans

    Vervolg op reactie van 23.06.2015 - 09:48 uur
    -------------------------------------------------------------
    Naar de Geschillencommissie Energie ivm verschil van mening met NUON over slimme meter.
    NOOIT DOEN! Drie mr.'s afgestudeerd in de vorige eeuw!
    NUON maakt reclame met 25% korting voor vaste korting over vijf jaar.
    NIET DOEN! Ze rekenen nu 25% teveel.
    En de vraag is of NUON over vijf jaar nog in deze vorm bestaat!

  • P. Lomito
    23.06.2015 - 16:16 uur | P. Lomito

    Dat is ook één van mijn bezwaren tegen slimme meters die geen fysiek telwerk hebben maar een LCD-display waarop elk moment ELK willekeurig getal getoverd kan worden. Probeer een draaischijfmeter op één dag 2.000 kWh te laten 'overslaan', je zult wakker worden van het geluid van de spinnende draaischijf, maar dat LCD-schermpje van de slimme meter kan zonder blikken of blozen zo 10.000 kWh bijtellen. En ook nog op afstand... Weigeren dus!

  • Leo HooijmNA
    23.06.2015 - 09:48 uur | Leo HooijmNA

    Slimme meter!

    Even mijn driejarige ervaring met een (te) slimme meter.
    In januari 2012 is er een slimme meter geplaatst omdat ik overging naar 3x35 Amp.
    De slimme meter zou op afstand worden gemeten.
    Met de slimme meter moet je geduld hebben om een knopje enkele malen door te drukken.
    Liander is de netwerkbeheerder. Nuon WAS de leverancier.
    Het verbruik was lager dan ik in eerste instantie verwachtte.
    We waren niet ongerust. In september komt altijd de verrekening en daar konden we voor sparen.
    In augustus kwam de meteropnemer langs, maar die had de pé in omdat z'n vakantiebaantje gevaar liep.
    In september 2012 moesten we ruim 4l5 euro bijbetalen. Het termijnbedrag ging naar 103,28.
    In augustus 2013 werd door Nuon een gevraagd de meterstanden door te geven voor een controle onderzoek.
    De meterstanden doorgegeven. In september moesten we 28,15 bijbetalen. Het termijnbedrag werd 109,68.
    In september 2014 kwam er een jaarafrekening van ruim 5.400 euro. Termijnbedrag 328,00.

    Nuon bekende dat ze de periode tot september 2013 niet hebben kunnen meten.
    De slimme meter was niet slim. De vraag is of Nuon en/of Liander zich van de domme houden.
    In het begin kond ik bij Nuon een E-Manager huren voor een bedrag van 2,50 euro per maand.
    Huur betalen voor een meter waarmee de leverancier zich zelf gaat controleren vond ik niet correct.
    In 2013 via de Bijenkorf een controlemeter aangeschaft van Plugwise (ook de maker van Anna).
    Die gaf aan dat er grote verschillen waren per dag. In de maand maart 2013 dagen van 50Kwu en 380Kwu.
    Gemeld bij Plugwise. Excuses voor de foutjes in de programmering.
    Nuon gaf niet aan in september 2013, dat er iets mis was. Dus daar vertrouwde we op.
    Sterker nog! Complimenten van Cindy Kroon (manager Nuon) dat we iets minder gebruikt hadden.
    Wel pech omdat de prijs van elektra iets omhoog ging, waardoor we 28 euro moesten bijbetalen! ?

    Vraag is nu of Nuon geweten heeft dat de software niet deugde en heeft gewacht tot ze meer controle hadden over de gegevens.
    Er is voor een normale afnemer niets meer te controleren. Gelukkig heb ik de foto's nog :-)
    Tussen haakjes. Toen Nuon bemerkte dat externe de slimme meter zelf konden controleren verbrak Nuon die connectie!

    De afrekening ligt nu bij de Geschillencommissie. Ook daar ging de opstart fout.
    Eerst wel mogelijk een procedure op te starten. Openstaande bedrag in depot gestortt.
    Daarna een berichtje dat het niet mogelijk was om te procederen via de Geschillencommissie.
    Het conflictbedrag was boven 5000 euro.
    Daarna onder toestemming van Nuon weer wel.
    Dus..... Wordt vervolgt.

    PS U bent gewaarschuwt :-)

  • P. Lomito
    19.06.2015 - 15:31 uur | P. Lomito

    De overheid is steeds bloedserieus geweest als het gaat om de uitrol van slimme meters, zo sterk zelfs dat het weigeren van de slimme meter werd opgevat als een economisch delict dat met 3 maanden hechtenis en een flinke boete zou worden afgestraft waarna de meter alsnog geplaatst moest worden. Dankzij de Eerste Kamer heeft dit voorstel het niet gehaald maar het geeft wel aan dat er grote belangen op het spel staan voor de overheid.

    Opvallend in bovenstaand artikel, zoals bij de meeste berichten over de slimme meter, is dat er met geen woord gesproken wordt over de werkelijke drijfveer om maar liefst 2 miljard euro te besteden aan vervanging van doorgaans prima functionerende energiemeters door slimme meters, namelijk het fysiek onmogelijk maken van automatisch salderen zoals dat met de huidige energiemeters altijd en onbeperkt mogelijk is. Dit automatisch salderen kost de overheid honderden miljoenen per jaar aan gederfde belastinginkomsten via de energierekening van consumenten die hun eigen stroom opwekken met zonnepanelen en overtollige zomerstroom op het stroomnet kunnen dumpen om die vervolgens in te ruilen voor dure winterstroom zonder een cent belasting te betalen.

    Met de groeiende populariteit van zonnepanelen wordt een flinke afname voorzien van de inkomsten uit energiebelasting, toeslag duurzame energie en BTW, terwijl het juist de bedoeling is om de tientallen miljarden euro's die nu via de subsidie SDE+ worden verjubeld aan windmolens, zonneparken en warmtenetwerken terug te verdienen via de toeslag duurzame energie op gas en stroom. Als iedereen een beetje z'n eigen stroom gaat opwekken valt de grondslag voor die belastingheffing weg en blijft de overheid met de onbetaalde rekening zitten. Dat verklaart de verbetenheid waarmee de slimme meter wordt opgedrongen via valse informatie van consumenten, het onnodig afkeuren van complete series draaischijfmeters, het intimideren van consumenten (dreigen met afsluiting en hoge kosten) en het ten onrechte suggereren dat de draaischijfmeter niet geschikt is voor zonnepanelen...

    Blijkbaar denkt men hier mee weg te kunnen komen maar zoals gezegd zijn er pas 1,5 miljoen (van de 7M) meters vervangen, er is inderdaad nog een lange weg vol kuilen te gaan. Ondertussen hoor ik om mij heen steeds vaker geluiden van mensen die het zat zijn en zich voorbereiden om volledig off-grid te gaan. Met de jaarlijks stijgende besparing op vaste lasten, netwerkkosten en belastingen op de energierekening is zo'n investering inderdaad rendabel.