Tegenstanders schaliegas houden hart vast

26.01.2017 | Branchenieuws | 769 keer bekeken
Tegenstanders schaliegas houden hart vast

De Amerikaanse president Donald Trump wil de winning van fossiele brandstoffen stimuleren. Tegenstanders van schaliegaswinning in de Verenigde Staten maken zich grote zorgen over zijn plannen.

Voor de schaliegasindustrie breken wellicht goede tijden aan met de komst van Trump. In mei vorig jaar kwam hij met een plan voor de eerste honderd dagen van zijn regering, waarin gesproken wordt over een sterke impuls voor de sector. Trump spreekt over een ‘energierevolutie’ die nieuwe welvaart moet creëren. Daarvoor wil hij alle barrières wegnemen die energieproductie hinderen, inclusief die voor fossiele brandstoffen. Het hebben van eigen energiebronnen is een belangrijk wapen in de wereldeconomie. Onder president Donald Trump staan bedrijven in de schaliegassector te trappelen om ook Europa te helpen energie onafhankelijk te worden.

Schaliegas en -olie
Schaliegesteente werd door de olie- en gasindustrie in het verleden als waardeloos geacht. Men boorde door het gesteente heen om dieperliggend olie en gas te winnen. Totdat een klein Texaans gasbedrijf eind jaren negentig een manier vond om gas te winnen uit hard schaliegesteente. Door in de steenlagen van de bodem diepe boorgaten te maken en er onder hoge druk een grote hoeveelheid water en chemicaliën in te spuiten worden schaliegas en schalieolie gewonnen. Met deze methode, die later bekend werd als 'fracking', veranderde de energiemarkt voorgoed.

Fracken
Met fracken wordt gas uit schaliegesteente gewonnen door boren en het onder hoge druk injecteren van vloeistof, waardoor het gesteente barst. De gebruikte vloeistof bevat grote hoeveelheden chemische stoffen, waarvan sommige giftig zijn. Bij het proces komen vaak grote hoeveelheden schadelijk afvalwater vrij, dat schoongemaakt moet worden voor hergebruik. Ook komt methaan vrij, een broeikasgas dat vele malen vervuilender is dan CO2. Uit diverse studies is gebleken dat fracken schadelijk is voor het water, de lucht en het landschap, en dat het seismische activiteit uitlokt.

VS exporteur
Inmiddels bestaat een derde van de gas- en olieproductie in de Verenigde Staten uit schalie. En is de grootverbruiker niet alleen zo goed als energie onafhankelijk geworden, het land is nu zelfs exporteur van energie. OPEC, de organisatie van (overige) olie-exporterende landen, houdt de olieprijs op de wereldmarkt zo laag mogelijk, om de Amerikaanse productie de wind uit de zeilen te nemen. Maar vooralsnog krijgen de olielanden de schaliecowboys niet op de knieën. De kosten om een vat olie te winnen via fracken, zijn minstens 65 dollar.

Milieuproblemen
De milieubeweging, die fel tegenstander is van fracken in de VS, maakt zich grote zorgen over wat Trump gaat doen. De Verenigde Staten zijn wereldwijd de grootste producent van schaliegas en -olie. “Trump heeft in de aanloop naar zijn inauguratie signalen afgegeven dat hij de fossiele brandstoffenindustrie zal steunen. Dat zal de al bestaande problematiek bij fracken, zoals watervervuiling en methaanuitstoot, verergeren”.  Dat zei de Argentijnse activist Daniel Taillant, hoofd van het Center for Human Rights and Environment (CHRE), onlangs bij een bijeenkomst over fracken in Little Rock (Arkansas).

Schaliegas in Nederland
Ook in Nederland bestaan er plannen om te boren naar schaliegas. Het Britse olie- en gasbedrijf Cuadrilla wil schaliegas uit de bodem halen in de Noordoostpolder (Flevoland) en bij Boxtel (Noord-Brabant). Cuadrilla heeft in beide gebieden eerder proefboringen naar schaliegas uitgevoerd, maar minister Kamp van Economische Zaken heeft in 2015 de vergunningen niet verlengd op basis van een afweging van de betrokken maatschappelijke belangen. Hierop spande Cuadrilla een rechtszaak aan.

Minister in beroep
De rechtbank in Rotterdam oordeelde eind vorig jaar dat er geen goede reden was om de verlenging van de vergunning aan Cuadrilla te weigeren. Minister Kamp van Economische Zaken gaat in beroep tegen het oordeel van de rechter. Ook actiecomité Tegengas in Noordoostpolder sluit zich hierbij aan. Het comité vertegenwoordigt burgers en bedrijven, waaronder LTO. Die burgers en bedrijven willen geen boringen naar schaliegas omdat die volgens hen schade aan het milieu en de bodem veroorzaken. Ook Gedeputeerde Staten van Flevoland wijst schaliegas als energiebron af.

Peak oil theorie achterhaald
Hoe zet schaliegas de wereld van de energie op z'n kop? Want dit nieuwe aanbod aan goedkope energie biedt ons in feite meer tijd om de transitie naar een duurzame wereld vol zonne- en windenergie te overbruggen. Enkele jaren terug gingen alle experts en analisten nog uit van de 'peak oil' theorie, dat ervan uitgaat dat de fossiele reserves in de wereld schaars worden zodat het aanbod piekt. De schalierevolutie heeft die theorie in slechts enkele jaren bij het oud vuil gezet. De fracking-technologie opent een heel nieuw reservoir aan fossiele brandstoffen. Energie-goeroe Daniel Yergin noemt schaliewinning de energie-innovatie van de 21e eeuw.
 
Schaliegascowboys
De verkiezing van ‘drill president’ Trump werd in Texas met gejuich begroet. De steun van de Amerikaanse president voor de fossiele sector wordt tevens gezien als erkenning voor wat de schalie-revolutie is gaan heten. En de toekomst is nog 'rooskleuriger': recent geologisch onderzoek wees uit dat in het zogenaamde Wolfcamp-schalieveld in West-Texas nog voor honderden miljarden dollars aan schalieolie zit. Wie zijn de mensen achter deze schalierevolutie? VPRO’s Tegenlicht maakte een portret van de pioniers en de nieuwe schalie-miljonairs in Texas. De reportage ‘Schaliegascowboys’ wordt uitgezonden op zondag 5 februari om 21.05 uur op NPO2.

Meer info
Meer informatie over de uitzending ‘Schaliegascowboys’ staat op
vpro.nl/tegenlicht.

Foto: Demonstratie tegen de winning van schaliegas in Nederland (foto Milieudefensie)

Redactie Ensoc, 26-jan-17

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (1)

Reageren
  • 01.02.2017 - 16:49 uur | Roland De Bresser

    Schaliegas is hier niet eens nodig. Ja we halen minder uit Groningen, maar we kunnen dat uit Noorwegen of zelfs Rusland halen.
    En aangezien we richting naar geen gas gaan in 2050 vraag ik me af of we nog moeten investeren in nieuwe bronnen.