​Rijksmonumenten krijgen 10 miljoen voor verduurzaming

02.09.2015 | Branchenieuws | 1003 keer bekeken
​Rijksmonumenten krijgen 10 miljoen voor verduurzaming

Minister Bussemaker van Cultuur stelt de komende twee jaar 10 miljoen euro subsidie beschikbaar om 18 rijksmonumenten te verduurzamen. Het ministerie van OCW hoopt met deze pilot te achterhalen welke energiebesparende maatregelen het beste werken.

Rijksmonumenten staan voor grote uitdagingen om ervoor te zorgen dat hun gebouwen minder energie gebruiken. Bij aanpassingen aan gebouwen om ze duurzamer te maken, zijn vaak kostbare innovatieve ingrepen nodig om de cultuurhistorische waarde in tact te houden. Om te onderzoeken welke maatregelen het best werken, krijgen 18 rijksmonumenten de komende twee jaar een bijdrage voor energiebesparende maatregelen. Minister Bussemaker (Cultuur) stelt hiervoor de komende twee jaar 10 miljoen euro beschikbaar.

Gevangenis
Een van de 18 Rijksmonumenten is de voormalige gevangenis Blokhuispoort  in Leeuwarden. Gevangenissen zijn van oorsprong niet gebouwd op comfort voor de inwoners.  Het  vergt veel creativiteit om het gebouw geschikt te maken voor nieuwe functies en het energieverbruik laag te houden.  Met de extra investering kunnen zij ervoor zorgen dat het gebouw behouden en herkenbaar blijft, maar comfortabeler wordt voor de huidige bewoners waaronder kunstenaars, onderwijsinstellingen, horeca en een bibliotheek. De voormalige gevangenis  zal een belangrijke rol spelen voor Leeuwarden als Culturele Hoofdstad 2018.

Warmte en koude
Een ander Rijksmonument dat geld krijgt voor de verduurzaming is de Hermitage Amsterdam. Na de verbouwing bleek dat er meer gebruik werd gemaakt van koeling van de expositiezalen dan van verwarming. Het gebouw kampt daardoor met een teveel aan opgeslagen warmte. De oplossing ligt dichtbij: met de extra investering zullen de Hermitage Amsterdam en de Hortus Botanicus Amsterdam het komende jaar door 425 meter lange buizen met elkaar worden verbonden. Het warmte-overschot van museum Hermitage Amsterdam kan zo gebruikt worden voor de verwarming van de planten in de Hortus Botanicus. De Hortus levert gekoeld water terug aan de Hermitage voor de koeling van de kunst.

Creatieve oplossingen
Aan de pilot doen onder meer musea, molens,  boerderijen en voormalige fabrieken mee. Zij krijgen een eenmalige subsidie voor duurzaamheidsingrepen als aanvulling op de te maken kosten bij de herbestemming of restauratie van het gebouw.  De regeling richt zich op projecten die al in de startblokken staan en uiterlijk in 2016 moeten worden afgerond. ‘Bij renovatie of herbestemming wordt nog onvoldoende gekeken naar opties om energie te besparen. Dat is logisch, want het vergt veel creativiteit om de cultuurhistorische waarde in tact te houden. Deze rijksmonumenten laten zien dat er volop ideeën zijn in de sector waar anderen van kunnen leren,’ aldus minister Bussemaker.

Evaluatie
Bij de evaluatie van de pilot worden de energielasten op verschillende momenten, de eventuele aantasting van de cultuurhistorische waarde van de monumenten en de uiteindelijke opbrengsten meegenomen. Op basis van de ervaringen wil het ministerie van OCW inzicht krijgen in de kansen en uitdagingen van verduurzaming in deze sector en de hierbij best passende stimuleringsmaatregelen. De 18 rijksmonumenten die in aanmerking komen voor subsidie zijn Hortus en Hermitage, Josephkerk (Amsterdam), vm HBS Kocatepe (Rotterdam), Duvelhok, Blokhuispoort, Enka Westhal, Nicolaaskerk (Kloosterburen), Landlust, vm Karottenfabriek, Heimolen, Zuidpolder molen, Boerderij te Oostwolde, Molen Hersteller, vm drukkerij Wyt, Westergasfabriek, Boerderij Wayenstein, Kantoor Jongerius, Huis ten Donck.

Foto: De Blokhuispoort, de voormalige gevangenis in Leeuwarden, is nu een Rijksmonument (foto Wikipedia)

Redactie Ensoc, 2-sep-15

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (7)

Reageren
  • P. Lomito
    13.09.2015 - 11:42 uur | P. Lomito

    Overstag is wel erg optimistisch, het gaat om een pilot van slechts 18 geselecteerde rijksmonumenten (lees: geschikt geachte monumenten) waar het schamele bedrag van gemiddeld 555K subsidie wordt verstrekt, daarvan hoef je geen wonderen te verwachten en na die 18 gemakkelijke monumenten zijn er nog 62.000 te gaan die ongetwijfeld moeilijker en duurder zijn te verbouwen.
    Het verduurzamen van rijksmonumenten is weinig doelmatig en is doorgaans ook niet van in het belang voor het behoud van het monument.

  • Norbert Duijvelshoff
    08.09.2015 - 21:01 uur | Norbert Duijvelshoff

    Eindelijk gaan we overstag. De verduurzaming van bestaande gebouwen in deze sector (Rijksmonumenten) kan veel opleveren inclusief behoud van de unieke uitstraling. Ik ben vanuit Sto betrokken bij één van deze projecten en het is ontzettend leuk te zien en te ervaren hoe ik mijn kennis op het gebied van energiebesparing d.m.v. de juiste isolatiekeuze en bouwfysische aspecten bijdraagt aan een nieuwe aanpak.

  • Dit is een reactie van de schrijver
    08.09.2015 - 14:36 uur | Redactie Ensoc

    Hoi Carola, bedankt voor je reactie. Het gedrag van bewoners / omwonenden in grote of innovatieve projecten is inderdaad interessant. Zou je eens naar redactie@ensoc.nl willen mailen wat jou ervaring hiermee is of wat je daarover zou willen schrijven?

    Groeten,
    Redactie Ensoc

  • Carola Peters
    08.09.2015 - 10:43 uur | Carola Peters

    Goed initiatief. Ik ben wel heel benieuwd of hier ook gebouwen bij zijn die zijn getransformeerd tot appartementencomplex. Het gedrag van bewoners is immers ook niet te onderschatten. Ik zou daarover graag een artikel willen schrijven.

  • Jan-WIllem Tolkamp
    08.09.2015 - 09:55 uur | Jan-WIllem Tolkamp

    Een goed initiatief en prima gelegenheid om nu ook eens een Brandstofcel-micro-WKK mee te nemen in dit soort gebouwen. Een dergelijk apparaat kan onzichtbaar worden opgesteld, de stroom voor het pand opwekken en een deel van de warmte. De overig benodigde warmte kan bijvoorbeeld met een houtvergasser, pelletketel of zelfs met infraroodpanelen worden opgewekt. Als je immers je eigen duurzame stroom opwekt kun je die ook met infrarood duurzaam inzetten voor ruimteverwarming daar waar het nodig is zonder de hele inhoud van zo'n monumentaal pand op 20 graden te hoeven brengen. Ik ben benieuwd naar de eerste installatietechnische voorstellen.

  • F Stark
    08.09.2015 - 09:39 uur | F Stark

    Hoewel het bijzonder lastig is om deze gebouwen energiezuinig te maken, de juiste isolatie maatregelen te nemen en installaties te installeren, is dit een prachtige uitdaging. Het vraagt veel creativiteit! Ik ga graag deze uitdaging aan.

  • P. Lomito
    03.09.2015 - 10:49 uur | P. Lomito

    Historische gebouwen zijn bijzonder moeilijk te verduurzamen zonder de historische waarde aan te tasten, zonder de vochthuishouding overhoop te gooien en zonder de nieuwe gebruiksfunctie te beperken. Gebouwen met grote volumes bieden nog wel de mogelijkheid om geklimatiseerde "dozen" in het gebouw te plaatsen waardoor een interessante tussenruimte ontstaat die wel bescherming biedt tegen regen en zon maar niet verwarmd wordt.

    De meeste gebouwen (met name woningen) bieden die ruimte meestal niet en is men veroordeeld tot het accepteren van het grote warmteverlies. Er zijn dan nog wel mogelijkheden om dure "energiezuinige" installaties te plaatsen maar echt comfortabel en duurzaam wordt zo'n gebouw nooit.