Pensioenwet dwarsboomt energietransitie

16.11.2015 | Branchenieuws | 970 keer bekeken
Pensioenwet dwarsboomt energietransitie

Nederlandse banken investeren voorzichtig meer in hernieuwbare energie en minder in fossiele energie. Pensioenfondsen zoals het ABP gaan duurzamer beleggen. Maar bureaucratie en de huidige pensioenwet houden een grootschalige verduurzaming van woningen tegen.

Banken investeren nog altijd veel te weinig in duurzame energie, maar het percentage ten opzichte van de totale investeringen in energiebronnen is wel iets gestegen. Tussen 2004 en 2014 steeg het percentage investeringen in duurzame energie in Nederland van 1 naar 5 procent. Dat blijkt uit onderzoek uitgevoerd in opdracht van de Eerlijke Bankwijzer. Het percentage is vooral sterk gestegen in 2014. Toch staat deze stijging nog niet in verhouding tot de grote investeringen die nodig zijn om de klimaatverandering aan te pakken, meldt de Eerlijke Bankwijzer. Die wijst ING aan als meest klimaatschadelijke bank van Nederland. ASN Bank, Triodos en NIBC scoren het meest duurzaam.

Pensioenfondsen
Pensioenfondsen zijn al een stuk verder met duurzaam investeren. Pensioenfonds ABP presenteerde medio oktober een ingrijpende verandering van het beleggingsbeleid aan. ABP richt zich meer op beleggingen die duurzaam en verantwoord zijn, en op beleggingen die de potentie hebben om in die categorie te belanden. Het pensioenfonds koppelt concrete doelstellingen aan het nieuwe beleid, met 2020 als streefjaar. Dan moet de CO2-afdruk van de gehele aandelenportefeuille met 25 procent zijn gedaald. Beleggingen die bijdragen aan een betere en schonere toekomst moeten in 2020 verdubbeld zijn van 29 naar 58 miljard euro, meldt het ABP.

Energie onbetaalbaar?
Dat de energietransitie onbetaalbaar zou zijn betwist Hans Timmers, ex-Rabotopman en momenteel voorzitter van de Nederlandse Windenergie Associatie (NWEA). Hij zei dit onlangs tijdens een debat op de vakbeurs Energie 2015 in Den Bosch. Timmers: ‘Duurzame energie lijkt volledig gesubsidieerd, maar er gaan veel meer subsidies naar fossiele energie. Dat komt vooral door het aardgas in Groningen, waarmee Nederland onafhankelijk dacht te zijn van het buitenland,’ zegt Timmers. Toch ziet hij dat banken wel degelijk investeren in duurzame energie. ‘Rabobank financiert tachtig procent van de duurzame energie in Nederland. Voor driekwart zijn dat windparken.’

Bureaucratie
Nederland is desondanks een van de landen binnen Europa met het laagste aandeel duurzame energie. ‘We zijn niet voortvarend bezig met de energietransitie’, zegt Jasper Kol, eigenaar van nieuwkomer Avenergie.com. De energietransitie kan sneller, bevestigt Richard Verbree, directeur van Inventum BV en lid van het Topteam Energie. Hij stoort zich vooral aan de bureaucratie voor innovaties. ‘We lopen soms tegen een muur aan. Zo bouwen we in het project Stroomversnelling binnen een dag een energieneutraal huis. Alles lukt, alleen moeten we de woning nog aansluiten met het net. Dat laatste duurt zes weken. Dat is ongehoord lang.’

Noorwegen
Met de gaswinning heeft Nederland 280 miljard euro uit de grond getrokken, zegt Kol. ‘Dat is weg. De gasbaten hebben we geïnvesteerd in infrastructuur. We hadden dat geld beter moeten beheren,’ zegt Kol. Noorwegen heeft het slimmer aangepakt door in 1990 een fonds op te richten waarin de opbrengsten uit de olie- en gaswinning vloeien, zegt Kol. ‘Dat heeft Nederland niet gedaan. Toch zit er nog veel gas in de Groningse bodem. We zouden de gasbaten kunnen investeren in wind, biomassa, groen gas of energiezuinige innovaties. Dat kan uiteindelijk ook geld opleveren,’ zegt Kol. Volgens Verbree is het te laat om de gasbaten te investeren in de energietransitie. ‘De jaarlijkse bijdrage van 3 miljard halen we nu bij consumenten weg, via de opslag voor duurzame energie.’

Energiebesparing
Nederland kan zich beter richten op meer energiebesparing. Dat zegt Ernestine Elkenbracht, consultant van advies- en managementbureau Quintens. Alle pensioenfondsen zouden een kwart van hun reserves kunnen investeren in het energiezuiniger maken van de zeven miljoen woningen in Nederland, suggereert Elkenbracht. ‘Dat komt neer op een bedrag van in totaal 280 miljard euro.’ Hiermee kunnen de woonlasten lager worden en hebben bewoners minder pensioen nodig. ‘Dit is een stukje pensioen in natura. Voor de pensioenfondsen is het een duurzame belegging. Hiermee is meteen een aanmerkelijk deel van de transitie naar energiezuinige woningen gefinancierd. Hiermee sla je twee vliegen in een klap.’ Volgens Kol is dit voorstel al eens gedaan, maar stuitte het idee op het probleem dat volgens de pensioenwet alleen uitbetaling van pensioen in euro’s is toegestaan. Om dit op te lossen is een wijziging van de pensioenwet nodig, aldus Elkenbracht.

Foto: Windturbine bij het Bison Wind Energy Center bij New Salem in het Amerikaanse staat North Dakota (foto Siemens)

Meer lezen?
Lees het volledig verslag in Ensoc Magazine, dat in december 2015 verschijnt. Een gratis proefabonnement is
hier aan te vragen.

Tekst: Norbert Cuiper

Redactie Ensoc, 16-nov-15

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (1)

Reageren
  • P. Lomito
    16.11.2015 - 16:10 uur | P. Lomito

    Energiebesparing in woningen hoeft geen 40.000 euro per woning te kosten (280e9 / 7e6) die gefinancierd moet worden met een pensioenfonds of andere geldverstrekker. Woningen kunnen stapsgewijs energiezuiniger worden waarbij elke volgende stap gefinancierd wordt met de besparing op energie van voorgaande stappen. Op die manier kost het 5-10 jaar om het energieverbruik van een woning te halveren zonder lening of extra hypotheekopname. En eenmaal die weg ingeslagen is er elk jaar meer budget beschikbaar voor aanvullende maatregelen.

    De boodschap aan woningbezitters is dan ook om geen geld te lenen voor energiebesparende maatregelen maar om zelf klein te beginnen met eenvoudige en goedkope maatregelen en met de besparingen steeds duurdere maatregelen te financieren. Uiteindelijk kun je zelfs dure voorzieningen als warmtepomp en zonnepanelen volledig financieren uit besparingen op de energierekening. De overheid helpt hierbij een handje door elk jaar de belastingen op energie flink te verhogen zodat energiebesparende maatregelen steeds meer opleveren...