​Nieuwe kolencentrales riskante investering

01.12.2016 | Branchenieuws | 1217 keer bekeken
​Nieuwe kolencentrales riskante investering

Drie gloednieuwe kolencentrales in Nederland lopen nu al het risico om afgeschreven te worden. Dat is een wijze les voor andere landen, meldt energiefinancieringsexpert Gerard Wynn in het rapport ‘The Dutch Coal Mistake’.

Tekst: Norbert Cuiper

Het gaat om de kolencentrales van RWE in de Eemshaven, van Uniper op de Maasvlakte en van Engie bij Rotterdam. De energiebedrijven hebben gezamenlijk al miljarden euro’s verlies geleden op de nieuwe centrales die in 2015 in gebruik zijn genomen. Hieraan is tot nu toe weinig aandacht gegeven, meldt Gerard Wynn, voormalig journalist en analist van Reuters en momenteel energiefinancieringsconsultant voor het Amerikaanse Institute for Energy Economics and Financial Analysis (IEEFA).

Tegenwind voor kolen
Nieuwe regeldruk op het gebruik van kolen in Nederland zorgt volgens Wynn voor tegenwind voor de kolengestookte centrales. Met name de uitkomst van de klimaatzaak en een motie in de Tweede Kamer om strenger tegen klimaatverandering op te treden spelen hierbij een belangrijke rol. Dit vergroot ook de penetratie van concurrerende hernieuwbare energiebronnen zoals windenergie en zonnestroom. Dat is voor kolenstroom een slechte zaak, concludeert Wynn in het IEEFA-rapport ‘The Dutch Coal Mistake’.

Slechte vooruitzichten
De balanswaarde van de kolencentrales is volgens Wynn gedaald tot circa 1 miljard euro per centrale. De oorspronkelijke kapitaalinvesteringen bedroegen ongeveer 1,0 miljoen euro per megawatt. De centrale van RWE in de Eemshaven kostte 3 miljard euro. Wynn berekende met een discounted-cashflowmodel (DCF) voor een centrale van 1.100 MW een netto constante waarde van 400 miljoen euro. Daaruit concludeert Wynn dat de financiële vooruitzichten er slecht uitzien.

Waardevermindering
Wynn: ‘De discrepantie tussen onze waardering van de DCF en de boekwaarde van deze drie nieuwe kolencentrales doet vermoeden van RWE, Uniper en Engie nog eens goed naar hun waardering van de centrales moeten kijken’. Gezien de Europese politieke trends en de ontwikkelingen op de energiemarkt voorziet hij zelfs nog lagere waarderingen voor de drie kolencentrales. ‘De eigenaren van de centrales moeten rekening houden met een verdere waardevermindering.’

Kolencentrales onrendabel
Volgens Wynn heeft Nederland een grote fout gemaakt door te investeren in nieuwe kolencentrales. ‘Onze analyse toont aan dat de centrales onrendabel zijn. Het is bijna onmogelijk om een scenario te vinden waarin deze centrales investeringsrendement leveren.’ Het financiële risico van de centrales vereist een aanvullende compensatie, zoals subsidies vanuit de overheid. Maar in Nederland bestaat vanuit het beleid en de markten niet langer steun voor nieuwe kolencentrales, aldus Wynn.

Scenario klopte niet
Wynn: ‘De Nederlandse kolencentrales werden gebouwd met een verwachting van een robuuste groei in de energievraag. Dit scenario voldeed niet aan de werkelijkheid. Ook werd geen rekening gehouden met de enorme groei van wind- en zonne-energie in Duitsland. Dit kwam voort uit de groeiende focus op CO2-reductiedoelstellingen en een toenemend overheidsmandaat om de stoppen met kolenenergie.’

Lessen voor anderen
De fout die in Nederland is gemaakt, leidt er volgens Wynn toe dat nutsbedrijven en investeerders wel twee keer nadenken voordat ze in nieuwe kolencentrales investeren. ‘Deze drie centrales zijn een goed voorbeeld van waarom buurlanden niet in kolencentrales zouden moeten investeren.’ Volgens Wynn gelden de lessen van Nederland voor veel ontwikkelde landen, inclusief OESO-landen die kolencentrales hebben gepland of al aan het bouwen zijn, zoals Turkije, Japan, Zuid-Korea en Polen.

Direct sluiten?
Moet Nederland de nieuwe kolencentrales direct sluiten? Volgens Wynn kan vroegtijdige sluiting binnen de context van strenger klimaatbeleid en de waardevermindering kosteneffectief zijn. Maar de eigenaren van de centrales zullen de centrales liever niet zonder compensatie sluiten, gezien de nog positieve cashflows, meldt Wynn. Ook zijn de kolencentrales dankzij plannen voor bijstook van biomassa ingebed in de Nederlandse doelstellingen voor hernieuwbare energie, zo merkt Wynn op.

Alternatieven
Alternatieve energiebronnen voor kolencentrales zijn volgens Wynn gascentrales, die als back-up voorziening flexibeler zijn en schoner zijn omdat ze minder CO2-uitstoot vertonen. Hij ziet hernieuwbare energiebronnen zoals wind en zon als concurrerender dan kolen. Ook acht hij andere hulpbronnen zinvoller, zoals meer elektriciteitstransport tussen landen, betere aansluiting op de vraag naar stroom en een grotere capaciteit voor de opslag van elektriciteit.

Rapport
Download het IEEFA-rapport ‘The Dutch Coal Mistake: How Three Brand-New Power Plants in the Netherlands Are at Risk Already of Becoming Stranded Assets’ van Gerard Wynn. Een Nederlandstalige samenvatting staat hier.

Foto: De kolencentrale van Uniper op de Maasvlakte (foto Natuur en Milieu)

Redactie Ensoc, 1-dec-16

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (6)

Reageren
  • Math Geurts
    13.12.2016 - 13:14 uur | Math Geurts

    Ten eerste: niet "Nederland" maar twee Duitse en een (eerst Belgisch) nu Frans bedrijf hebben in deze 3 nieuwe kolencentrales geïnvesteerd.
    Ten tweede: de afvlakking van de vraag naar energie is voor een niet onbelangrijk deel een uitvloeisel van de financiële crisis. Die crisis is door bijna niemand voorzien.
    Ten derde: er zijn niet zoveel buurlanden van Nederland die recentelijk nieuwe kolencentrales in bedrijf hebben genomen. Eigenlijk alleen Duitsland, omdat de focus van het Duitse energie-beleid nou juist niet op CO2 -reductie lag.
    Ten vierde: recente investeringen in gascentrales in Nederland zijn ten dele nog minder rendabel gebleken.

  • Simon Fris
    08.12.2016 - 12:28 uur | Simon Fris

    Wanneer wij deze - nieuwste, dus meest efficiënte - kolencentrales stopzetten, moeten de Duitse bruinkoolcentrales wat harder stoken. Slim?

  • P. Lomito
    02.12.2016 - 19:28 uur | P. Lomito

    CO2 is geen probleem, het CO2-gehalte begint eindelijk een beetje op een peil te komen dat planten fatsoenlijk fotosynthese kunnen bedrijven, het resultaat is er naar met 2x de oppervlakte van de VS aan vergroening en een daling van het aantal ondervoede mensen van 19 naar 11% in 25 jaar met tegelijk een stijging van de wereldbevolking van 5,4 miljard naar 7,4 miljard. De grootste zorg is nu om die groeiende wereldbevolking te voorzien van voldoende energie en daarvoor is vooral onderzoek nodig naar nieuwe energiebronnen. Daar zou die tientallen miljarden SDE+ aan besteed moeten worden, niet aan halfslachtige bronnen als windmolens en zonnepanelen die nauwelijks meer energie produceren dan er nodig was om die voorzieningen te maken.

  • 02.12.2016 - 13:53 uur | Henk Daalder

    De kolencentrales moeten open blijven
    Met verplichte CCS2 worden ze duurder, maar daardoor is er minder SDE subsidie nodig
    Daar moet EZ maar een scenario voor maken.
    De echte vraag voor centrales is hoe ze gebruikt worden als ze steeds minder nodig zijn.
    Als de neoliberale krachten ze failliet laten gaan, kunnen duurzamer stroomverbruikers ze opkopen, samen, en alleen inzetten, als ze de stroom nodig hebben, bijvoorbeeld.
    Hiervoor zijn nieuwe scenario's nodig, die het neoliberale denken van VNO NCW en investeerders overstijgen.
    Daarom moeten anderen, bijvoorbeeld de FNV dergelijke scenario's gaan bedenken.
    Vakbonden verenigen het werk en de maatschappelijke kosten in een club

  • 02.12.2016 - 13:49 uur | Henk Daalder

    Die kolencentrales zelf zijn OK.
    Het neoliberale marktmodel faalt.
    Als voorstander van duurzaam en windenergie, was ik in 2004 echter sterk tegen, toen EZ ze er door drukte.
    Maar nu hebben we een gas leverancier die met oorlog chantereert, dictator Putin
    Een zich weliswaar redelijk snel, maar veel te traag ontwikkelende groei van opgesteld wind en zon vermogen. Het gaat gewoonniet snel genoeg met CO2 reductie.
    We hebben nu alle centrales nodig om CO2 negatief te worden.
    Dus alle centrales moeten verplicht CCS2 gaan toepassen. Dat is de kraan dicht maatregel
    Tegelijk door bouwen aan die windparken.
    En harder werken aan de kennis en toepassing van de duurzame teelt van biomassa.
    Die biomassa gaat berhalve mooie grondstoffen, ook brandstof voor de centrales opleveren, daarmee krijgen we CO2 negatieve stroom.
    Aan gezien we al in 2000 op voldoender CO2 voor 2 graden opwarming zaten, is het hard nodig om CO2 negatief te worden, gezien de klimaat afspraken van Parijs, doel 1,5 graad opwarming, maar zeker niet erger dan 2 graden.
    We zijn die 2 graden dus al voorbij.
    Steenkool is goedkoper dan russisch gas, en levert ook geen extra oorlogen op, dus moeten we juist meer steenkool gaan verstoken, en veel minder gas.
    En niet alleen de Nederlandse centrales, maar alle 3000 op de wereld zo ver krijgen, om CCS2 toe te passen.

    Greenpeace, N&M en Milieudefensie zijn voroal bezig shell te helpen bij de verkoop van russisch gas, z\ij maken ht alleen maar erger.
    Shell heeft het zelf al meermaals geroepen, leg als overheid normen op.
    CCS2 is nu de Best Available Technology. BAT. LKeg dat op, en maak er een geweldig export product van
    Het maakt alle fossiele centrales klimaat neutraal, dat is veel; urgenter dan duurzaam.
    CCS2 levert werk in Olivijn mijnen, en in de handel en verwerking van Olivijn.
    En het geeft kolenlanden als Polen ook een kans om klimaat neutraal te worden

  • P. Lomito
    01.12.2016 - 23:07 uur | P. Lomito

    De belangrijkste tegenwind komt van de zwaar gesubsidieerde windenergie die de al verzadigde stroommarkt verziekt met overbodige en onbetrouwbare stroom die bovendien de balans op het netwerk ernstig verstoort. In tegenstelling tot wat gesuggereerd wordt kunnen die kolencentrales niet gesloten worden omdat de vraag naar stroom gewoon blijft bestaan als de wind het laat afweten. Gascentrales zijn duurder en we willen juist onze Groningse gasproductie minderen om schade aan de woningen te voorkomen. Er is dan ook een gouden toekomst voor goedkope en betrouwbare stroom van onze nieuwste kolencentrales.