​Nederland loopt achter met energieopslag

25.10.2016 | Branchenieuws | 1553 keer bekeken
​Nederland loopt achter met energieopslag

Nederland loopt op gebied van energieopslag achter bij andere Europese landen. Om weer een voorsprong op te bouwen moeten overheid en bedrijfsleven diverse belemmeringen wegnemen.

De potentie van energieopslag wordt in Nederland onvoldoende benut. Nederland loopt dan ook achter bij andere Europese landen en laat daardoor kansen voor een duurzamer, betaalbaarder en betrouwbaarder energiesysteem aan zich voorbij gaan. Snelle actie van overheid en bedrijfsleven kan weer tot een voorsprong leiden, maar dan moeten enkele tientallen belemmeringen worden weggenomen. Dit blijkt uit het Nationaal Actieplan Energieopslag dat gisteren in Den Haag door Energy Storage NL is aangeboden aan Stientje van Veldhoven, Tweede Kamerlid voor D66.

Duurzame technologie
Energieopslag is een onmisbare technologie die het energiesysteem in Nederland kan verduurzamen en tegelijk betrouwbaar en betaalbaar maakt. De technologie is duurzaam omdat het onnodig afschakelen van duurzame energieopwekking voorkomt, betrouwbaar omdat het verschillen in vraag en aanbod kan overbruggen en betaalbaar omdat het prijspieken dempt. Door de groei van het aandeel duurzame energie is wereldwijd een snelle groei van energieopslag te zien. Koplopers als de VS, Australië, China en Duitsland laten dubbele groeicijfers zien en ontwikkelen nieuwe industrieën en diensten rondom opslag van elektriciteit.

Nog niet aangehaakt
‘In Nederland zijn we nog niet aangehaakt op deze wereldwijde trend’, melden voorzitter Ineke Dezentjé van FME, ondernemersorganisatie voor de technologische industrie, en voorzitter Jillis Raadschelders van Energy Storage NL, de vereniging voor energieopslag. ‘De huidige wet- en regelgeving in Nederland belemmert de toepassing van energieopslag en verstoort het speelveld waarin energieopslag moet concurreren met andere vormen van flexibiliteit. Dit zorgt ervoor dat markten onvoldoende kunnen profiteren van de mogelijkheden die opslag biedt. Ook blijven hierdoor kansen voor innovatieve, groene en duurzame bedrijvigheid liggen. Hierdoor raakt de Nederlandse technologische industrie achterop in deze internationale groeimarkt.’

Innovatie essentieel
Innovatie in energieopslagtechnologie blijft volgens Energy Storage NL noodzakelijk om de kostprijs van energieopslag nog verder omlaag te krijgen. Daarvoor zijn onderzoek, ontwikkeling en grootschalige demonstratieprojecten van energieopslag noodzakelijk, zo valt te lezen in het Nationaal Actieplan Energieopslag. Een beter ontwerp van de energiemarkten kan ook helpen om de potentie van energieopslag ten volle te ontsluiten. Het actieplan geeft een overzicht van belemmeringen in de huidige markt en biedt oplossingsrichtingen om de ontwikkeling en implementatie van energieopslag te versnellen.

Toekomstvisie ontbreekt
“In Nederland ontbreekt de toekomstvisie op energieopslag”, zegt Jillis Raadschelders, voorzitter Energy Storage NL. “In ons actieplan hebben we dertig belemmeringen aangegeven. Het feit dat men opslag nog onvoldoende ziet als bron van flexibiliteit, vereist dat deze technologie vanuit de overheid gestimuleerd moet worden. Hiermee wordt ook een flinke impuls gegeven aan de groene groei van werkgelegenheid zoals die in het energieakkoord is voorzien.” Een belangrijke belemmering is de huidige wet- en regelgeving, meldt Peter Bongaerts, directeur Beleid bij FME. Hij noemt als voorbeeld de dubbele energiebelasting die de gebruiker van energieopslag betaalt bij het opslaan van energie.

Vaart maken met opslag
De technologie- en energiebedrijven, netbeheerders en kennisinstellingen, die zich hebben verenigd in Energy Storage NL, roepen op om vaart te maken met energieopslag. Grootschalige energieopslag staat in Nederland nog in de kinderschoenen. Op internationaal vlak is de algemene verwachting dat energieopslag exponentieel zal toenemen. “Door nu actie te ondernemen, maken we optimaal gebruik van de innovatiekracht van Nederlandse bedrijven en zijn marktpartijen in staat om te concurreren op internationaal niveau”, aldus Bongaerts.

Liever gisteren dan vandaag
“De variabele hernieuwbare energie van windmolens en zonnepanelen zal verder toenemen en als we niets aan opslag doen zal er op een zeker moment tussen de seizoenen een onbalans ontstaan. We moeten liever gisteren dan vandaag tot actie overgaan. Dit actieplan geeft een duidelijke prioritering in en invulling van stappen naar een betaalbaarder, betrouwbaarder en duurzamer energiesysteem”,  aldus Raadschelders. FME en Energy Storage NL roepen overheid, politici en ander belanghebbenden op om serieus werk te maken van de acties en aanbevelingen in het plan, zodat de Nederlandse technologische industrie kan meegroeien in de internationale groeimarkt voor energieopslag.

Download het rapport Nationaal Actieplan Energieopslag.

Foto: Het batterijopslagsysteem bij varkensboer Henk Roefs in Woensdrecht (foto Willem Buiter)

Redactie Ensoc, 24-okt-16

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (3)

Reageren
  • P. Lomito
    28.10.2016 - 10:47 uur | P. Lomito

    Dat bedoelde ik dus met energetisch en financieel onrendabel. Nu heeft men voor dat laatste een oplossing, namelijk heel veel vermogensoverdracht van eindconsumenten naar de ontwikkelaars/producenten van deze onrendabele technieken, dat truukje heeft men al uitgehaald bij de totstandkoming van het SER-Energieakkoord van 2013 waarbij de democratische besluitvorming is omzeild met misbruik van de Crisis- en Herstelwet.

    Dat opslag van duurzame stroom ook in energetische zin zeer onrendabel is hoort men liever niet, dat is vloeken in de groene kerk. Men zit straks opgescheept men nutteloze stroom van zonnepanelen en windmolens, opslag lijkt dan een logische stap maar is dat niet. Die zonnepanelen en windmolens worden namelijk gemaakt met fossiele energie voor de productie van staal, aluminium, cement en minerale olie voor de productie van de wieken van windmolens. Als er meer windmolens nodig zijn om de omzettings- en transportverliezen van duurzame stroom te compenseren dan geeft dat extra verbruik van fossiele brandstoffen. De verliezen zijn zo groot, zoals Carel Anink hieronder heeft uitgerekend, dat het energetisch rendement (EROEI) kleiner dan 1 wordt ofwel er zal altijd meer fossiele energie ingestopt moeten worden dan er ooit terugkomt aan duurzame energie. De hele exercitie is dus zinloos, contraproductief en onnodig milieubelastend. Het kind wordt met het badwater weggegooid...

    Zolang er geen opslagtechnologie is die ruim voldoende energetisch en financieel rendement geeft is het zinloos om te investeren in grootschalige duurzame opwekking met zonnepanelen en windmolens. Het kost uiteindelijk meer fossiele brandstoffen dan er bespaard kunnen worden en dat zien we in Duitsland met de toegenomen CO2-uitstoot ondanks alle investeringen in hernieuwbare energie. En de Duitse burgers worden daarnaast opgescheept met de hoogste energietarieven van Europa, zij betalen nu jaarlijks € 1.050 voor een gemiddeld stroomverbruik van 3.500 kWh terwijl men in Frankrijk voor dezelfde hoeveelheid stroom ongeveer de helft betaalt (€500). In Nederland kunnen we met ongewijzigd energiebeleid hetzelfde verwachten.

  • 26.10.2016 - 23:27 uur | Carel Anink

    In het nationaal Actieplan Energieopslag worden voor het opslaan van elektriciteit de volgende technieken opgesomd: Waterstof, Condensatoren, Superconducting magnetic energy storage, Lithium-ion en Loodzuur accu’s, Flowbatterijen, Vliegwiel, Samengeperste lucht, Water omhoog pompen en de folder van Nuon waarin de Magnumcentrale op ammoniak gaat draaien. Klikt mooi zo’n opsomming. Echter, op de NH3 (ammoniak) na zijn alle technieken al bekend en worden voor verschillende doelen toegepast. Voor de opslag van overtollige duurzame elektriciteit zijn deze technieken extreem onrendabel en voor een deel zeer milieu belastend. Dan toch maar eens naar de NH3 versie kijken.

    Om één kg NH3 te maken is 176 gram H2 nodig waarvan de verbrandingswaarde 25 MJ is. H2 maken uit elektriciteit gaat met een rendement van ca. 93 %, dat is incl. compressie voor opslag en of transport. Er is dus 26,9 MJ nodig voor 176 gram H2. Er is ook nog energie nodig om de stikstof uit de lucht te halen, ca. 0.3 MJ per 824 gram die nodig is voor één kg ammoniak. Daarnaast is er 1,2 MJ nodig om van waterstof en stikstof NH3 te maken. Per saldo is er 28.4 MJ duurzame elektriciteit nodig voor de productie van één kg ammoniak. De verbrandingswaarde van één kg NH3 is 17,18 MJ.

    Als de STEG op NH3 net zo goed draait als op aardgas, waarvoor hij ontworpen is, dan zal het rendement in de buurt van 58 % zijn. Per kg NH3 levert de STEG dan 9,96 MJ elektriciteit. Dat betekend dat er 35 % van de duurzame elektriciteit na opslag over is om aan het net te leveren.
    Daarbij komen nog de investeringen in de waterstof- en ammoniakfabriek. Duur grapje.

  • P. Lomito
    25.10.2016 - 09:07 uur | P. Lomito

    Uit het artikel begrijp ik dat alleen Duitsland verder is dan Nederland, niet zo vreemd want daar zijn ze 5 jaar eerder begonnen aan de Energiewende. De titel suggereert dat Nederland ergens onderaan bungelt qua energieopslag maar als ik het zo lees vermoedt ik dat de meeste Europese landen nog minder dan Nederland doen.

    En dát is wel goed te begrijpen, energieopslag is immers financieel en energetisch onrendabel, en verergert daarmee eerder het energievraagstuk dan dat het iets oplost.