​Minister Kamp wil warmte als gelijkwaardig alternatief voor aardgas

02.04.2015 | Branchenieuws | 1533 keer bekeken
​Minister Kamp wil warmte als gelijkwaardig alternatief voor aardgas

Het kabinet wil de komende jaren de aanleg van warmtenetten in Nederland stimuleren, door de positie van warmte gelijk te schakelen met die van aardgas. Dat schrijft minister Kamp van Economische Zaken in een brief aan de Tweede Kamer.

Minister Kamp wil hiervoor in de energiewet STROOM regels opnemen over de afweging tussen de aanleg van een gasnet of een warmtenet. Gas is op dit moment de belangrijkste brandstof voor de productie van warmte. Bijna zestig procent van alle energie die in Nederland wordt verbruikt, is om warm water op te wekken voor bijvoorbeeld de verwarming in het huis, het douchen of afwassen. Ook de industrie heeft warmte nodig voor productie in de industrie. In bijna heel Nederland wordt hiervoor nu gas gebruikt. Het kabinet gaat de komende jaren stimuleren dat Nederlandse huizen en bedrijven minder door gas en meer door duurzame warmte en restwarmte worden verwarmd. Zo kan energie worden bespaard en CO2-uitstoot worden teruggedrongen. Dat schrijft minister Kamp van Economische Zaken in zijn Warmtevisie, die hij had aangekondigd voor 1 april te sturen.

Restwarmte uit industrie
'Veel van deze opgewekte warmte gaat nu nog verloren en kan nuttiger worden ingezet. Dat kan bijvoorbeeld door restwarmte uit de industrie via een warmtenet aan te bieden aan huishoudens en bedrijven. Dit bespaart energie én levert tot 75 procent minder CO2-uitstoot op ten opzichte van een huishouden met een cv-installatie. De kansen die warmtetechnologie biedt voor de toekomst moeten we niet laten liggen', aldus Kamp. Om de verdere ontwikkeling van duurzame vormen van warmtelevering te bevorderen, gaat het kabinet de wet- en regelgeving voor warmtelevering hervormen. Zo wordt gewerkt aan een nieuw marktmodel voor onder andere warmtenetten, zodat de markt voor duurzame warmte meer gaat lijken op de markten voor elektriciteit en gas. Dit draagt bij aan de leveringszekerheid en zorgt voor een toekomstbestendige warmtevoorziening.

Nauwelijks markt voor warmte
Bij warmte is, anders dan met gas als brandstof, niet of nauwelijks sprake van een markt, schrijft Kamp. Een warmtenet vormt doorgaans een gesloten systeem, met een lokaal karakter. De producent heeft meestal een monopolie op de warmteproductie, terwijl de eigenaar van het net een monopolie heeft op de infrastructuur en de warmtelevering. De klant is daarop aangewezen. Er is dus geen concurrentie en de klant kan, anders dan bij gas, niet switchen tussen diverse aanbieders. Daarom beschermt de Warmtewet klanten tegen te hoge prijzen. De maximumprijs is gebaseerd op het niet-meer-dan-anders-principe (NMDA). Dat betekent dat een klant voor warmte niet meer betaalt dan wat hij bij vergelijkbaar verbruik voor warmte op basis van aardgas zou hebben betaald.

Gas ligt minder voor de hand
Door de komst van warmtenetten, verbeterde isolatiemaatregelen en toenemende elektrificatie, zal een gasnet in meer gebieden overbodig worden of niet meer de gunstigste optie zijn, schrijft Kamp. De regelgeving maakt dit ook mogelijk doordat de aansluitplicht op het gasnet minder absoluut is geworden. Deze aansluitplicht was ooit bedoeld om te verzekeren dat iedere burger zijn huis kon verwarmen en eten kon koken, maar past niet meer in een duurzamere energievoorziening waarin warmte ook op andere manieren kan worden geleverd dan via gas. In het wetsvoorstel STROOM wil Kamp regelen dat wordt voorzien in de mogelijkheid om in een AMvB regels op te nemen over de afweging tussen de aanleg van een gasnet of een warmtenet. De beheerder van het gasnet kan hierdoor dan vrijgesteld worden van zijn verplichting om huishoudens aan te sluiten op het gasnet.

Toekomstbestendige keuze
In veel steden is het gasnet aan renovatie toe. Om te voorkomen dat daar nu onnodig veel geld in wordt gestoken, kiest het kabinet nu al voor een overstap naar alternatieven voor gas, meldt Kamp. 'Ik vind dat we bij de aanleg van nieuwe energie-infrastructuur en bij vervanging of renovatie van gasnetten een toekomstbestendige keuze moeten overwegen tussen enerzijds gasnetten en anderzijds warmte(–koude)netten of alleen een elektriciteitsnet. Die keuze wordt steeds urgenter, omdat in veel steden het gasnet aan renovatie of vervanging toe is. Herontwikkeling van gebieden en renovatie van wijken zijn goede momenten om de warmtevoorziening te moderniseren en te verduurzamen. 'We moeten toe naar een gelijkwaardige positie van warmte naast aardgas en elektriciteit in ons energiesysteem. Daar zal ik met mijn beleid op sturen', aldus Kamp.

Aardwarmte uit Westland
De overheid gaat ook meer ondersteuning bieden bij warmteprojecten. Zo heeft het kabinet 3,6 miljoen euro beschikbaar gesteld voor een proefboring om warmte uit de diepe aarde te halen in het Westland. Deze warmte kan in potentie voor 80 procent in de Westlandse warmtevraag voorzien. Warmte uit de diepe aarde is daarnaast geschikt voor productieprocessen in sectoren als de glastuinbouw, textielindustrie, papierindustrie en voedingsmiddelenindustrie, waar hoge temperaturen nodig zijn. “Dit is een goed moment om de warmtevoorziening te moderniseren en te verduurzamen, omdat in veel steden het gasnet aan renovatie of vervanging toe is. Ook bereiden we ons hiermee voor op een vermindering van de gaswinning en het in de toekomst anders inzetten van de Nederlandse gasvoorraden", aldus Kamp.

Redactie Ensoc, 2-apr-15

Foto: Warmtenet in aanleg bij het Gelderse Duiven, waar de afvalverbrander de warmte levert (foto Nuon)

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (2)

Reageren
  • Tony Schoen
    09.04.2015 - 14:51 uur | Tony Schoen

    @Bas Pul: helemaal mee eens. Zo moet ook inductie koken de standaard worden in kookprogramma's, lesmateriaal enz. Koken op gas is niet meer van deze tijd. Het kostbare gas moeten we niet verbranden voor onze maaltijdbereiding, je kan er veel nuttiger dingen mee doen, in de procesindustrie bijvoorbeeld.

  • bas pul
    08.04.2015 - 09:41 uur | bas pul

    Ik mis bij dit fraaie voornemen dat je moet beginnen om nieuwbouwwoningen en -gebouwen van LT vloer- en wandverwarming te voorzien. Dat is een klus voor I&M en het geeft een juiste basis voor vet energiebesparen in de toekomst. Met LT-verwarming kun je ook met water van lage temperatuur (LT) verblijfsruimten verwarmen. Het hoeft binnen maar tot 22 graden te zijn, dus water van circa 30 graden is dan al bruikbaar. (Heet tapwater is een apart verhaal.)
    Een productiemiddel (ketel) is later te wijzigen, maar je kunt achteraf moeilijk een woning/gebouw aan LT-verwarmen aanpassen. Optimale benutting van restwarmte vereist LT-systemen. Lees de BAS-rapporten uit de jaren '80 eens door. Daar staat het duidelijk en begrijpbaar is.