'Industrie kan restwarmte beter gebruiken voor eigen proces'

07.04.2015 | Branchenieuws | 4223 keer bekeken
'Industrie kan restwarmte beter gebruiken voor eigen proces'

De Nederlandse industrie kan veel energie besparen door restwarmte met warmtepompen op te waarderen tot proceswarmte. Dit is effectiever dan het grootschalig inzetten van industriële restwarmte voor het verwarmen van huizen. Dit zegt Tjeerd Jongsma, directeur van het Institute for Sustainable Process Technology (ISPT), waarin bedrijven en kennisinstellingen samenwerken voor innovaties in de procestechnologie.

Jongsma reageert hiermee op de brief die minister Kamp van Economische Zaken afgelopen donderdag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. In de brief geeft Kamp als voorbeeld de aanleg van warmtenetten om de restwarmte van de industrie te kunnen inzetten voor het verwarmen van huizen en gebouwen. Dit bespaart veel energie en verlaagt de CO2-uitstoot. Het beter benutten van industriële restwarmte is ook iets wat de regering graag ziet. Zij wil de komende jaren stimuleren dat de huishoudens en bedrijven in Nederland minder gas en meer duurzame warmte en restwarmte gebruiken voor verwarming en verhitting.

Eerst in industrie
Volgens Jongsma ligt het echter voor de hand om de restwarmte eerst in de industrie zelf te benutten en daarna pas te gebruiken voor het verwarmen van huizen. "Als de industrie op grote schaal gebruik gaat maken van warmtepompen leidt dit sneller tot het bereiken van ons doel, namelijk het terugdringen van het aardgasgebruik en verminderen van de CO2-uitstoot, zonder dat we in fijnmazige en dure warmtenetten hoeven te investeren", stelt Jongsma. Voor de Europese industrie ligt een grote uitdaging om dit soort besparende technieken breed in te zetten. Nederland kan hierbij de voortrekker zijn, zegt Jongsma.

Opwaarderen restwarmte
Het opwaarderen van restwarmte ('afvalwarmte') tot proceswarmte wordt al in de praktijk toegepast in de papierfabriek van Smurfit Kappa in Roermond. Een warmtepomp onttrekt warmte aan vochtige lucht van 64 graden Celsius die vrijkomt bij het drogen van papier en wekt hiermee verzadigde stoom van circa 115 graden op. Met die stoom maakt het bedrijf warm water om te gebruiken op diverse plaatsen in het proces. Op deze manier is het bedrijf in staat met iedere kilowattuur aan elektriciteit vier kilowattuur aan proceswarmte uit restwarmte op te wekken. Dat scheelt in het aardgasverbruik en dus ook in de uitstoot van CO2. De lage stroomprijs van de laatste jaren maakt het voor bedrijven aantrekkelijk om de komende tijd in dergelijke systemen met warmtepompen te investeren.

Samenwerking in project
De nieuwe besparingstechniek komt voort uit het CATCH-IT-project van ISPT. Binnen het project werken Smurfit Kappa, Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN), Bronswerk Heat Transfer en IBK Koudetechniek samen. Het project toont dat het mogelijk is om warmte op een economische manier terug te winnen uit restwarmtestromen. Het bewijst daarnaast dat mkb-bedrijven met hun innovaties voet aan de grond in de procesindustrie kunnen krijgen door met meerdere partijen samen te werken in een groot project. De samenwerking tussen enerzijds Bronswerk Heat Transfer (warmtewisselaars) en IBK Koudetechniek (warmtepompen) en anderzijds Smurfit Kappa en ECN heeft tot daadwerkelijke invoering van de nieuwe techniek geleid. "Dit is een prachtig voorbeeld van samenwerking en verdient navolging", aldus Jongsma.

Foto: Papierfabriek Smurfit Kappa bespaart energie door stoom terug te winnen (foto Smurfit Kappa)

Redactie Ensoc, 7-apr-15

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (3)

Reageren
  • Derk Reeshofwarmte
    14.06.2015 - 15:57 uur | Derk Reeshofwarmte

    Tony , de markt gaat het niet oplossen. 2 leveranciers op 1 net zullen nooit zakken naar acceptabel niveau omdat de techniek ( buiten opgewekte warmte in kolencentrales ) te duur is en er veel teveel verlies in de keten zit en teveel mensen die er iets aan moeten verdienen . Warmte ZOU bij eerlijke parameters een bijdrage kunnen leveren in dichtbebouwde omgeving maar nieuwbouw en NOM aansuiten op warmtenetten is gewoon de consument benadelen en degenen die dat nu nog doen ipv isoleren zouden moeten worden vervolgt voor alle toekomstige schade aan portemonnee burger en planeet !
    Warmte zou een toepassing kunnen hebben maar met het huidige misbruik moeten we er gewoon mee stoppen en het uitfaseren

  • Tony Schoen
    09.04.2015 - 14:35 uur | Tony Schoen

    Er zijn veel verschillende situaties, soms zal opwaardering tot proceswarmte zinvol zijn, soms benutting in woningen. Ook in de energieconcepten voor woningen zijn er vele smaken, restwarmte zal daar niet in alle gevallen passen. In sommige gevallen wel, het zou zonde zijn om in die gevallen beschikbare restwarmte verloren te laten gaan. Problemen rond prijzen en tarieven moeten we oplossen door keuzevrijheid in de netwerken te introduceren, dan lost de markt het op, in plaats van aan rigide warmtewet.

  • Freek den Dulk
    08.04.2015 - 14:44 uur | Freek den Dulk

    We zijn in staat om het energiegebruik van nieuwe en bestaande woningen en gebouwen de reduceren tot "0". En energieleverende gebouwen behoren in de nabije toekomst tot de mogelijkheden. Gebruikers investeren in besparing en duurzame energie. Hiervoor zet de bouw- en installatiewereld zich in. De vewachting is dat dit in de nabije toekomst kostenneutraal kan. Dat wil zeggen: de investeringen verdienen zich terug uit de lagere energierekening of zelfs geen energierekening.
    Aansluiting op een restwarmtenet is meestal kostbaar. Energiebesparing door gebruikers wordt ontmoedigd vanwege de hoge investeringen in het warmtenet: als aan de afnamekant flink wordt bespaard dan wegen de investeringen niet meer op tegen de opbrengsten uit de warmtelevering. Resultaat is dat bewoners/gebruikers veel energie blijven gebruiken. En al is het restwarmte; het wordt via het "niet meer dan anders principe" met de afnemets afgerekend alsof het een traditionele gasaansluiting is. Dat betekent een hoge energierekening voor de afnemer omdat geinvesteerd is in het warmtenet en niet in besparingskant waardoir een hoge afname blijft. Innovaties op het gebied van energiebesparing en duurzame energie zijn fincieel meestal niet meer interessant. Ook de toelevencier van warmte verbindt zich voor een langdurige levering van onbenutte warmte. Dit is zeer beperkend voor procesinnovatie voor de komende decenia om tot verbetering van de warmteguishouding te komen. Deze argumenten worden in de discussie omtrent warmte vaak vergeten.
    Los de energieproblematiek op locatie op en zadel mensen niet op met langdurige leverings- en afname contracten die iedere vorm van innovatie op het gebied van een beter milieu tegen gaan.
    Freek den Dulk
    Lector duurzame energieconcepten
    Hogeschool Rotterdam
    Kenniscentrum RDM