'Hacken van slimme meter is reëel risico'

23.02.2015 | Branchenieuws | 4816 keer bekeken
'Hacken van slimme meter is reëel risico'

De slimme energiemeter wordt vanaf begin dit jaar grootschalig uitgerold, maar sommige consumenten zijn bang dat kwaadwillenden er met hun verbruiksgegevens vandoor gaan. Dat is een reële angst, zegt energiedeskundige Erik Smith in VARA's consumentenprogramma Kassa.

Vanaf januari 2015 is de grootschalige uitrol van de slimme meter gestart. Dit moet ertoe leiden dat in 2020 zeven miljoen huishoudens van een slimme meter zijn voorzien. De slimme meter is een digitale meter voor elektriciteit en gas waarmee de netbeheerder de meterstand op afstand kan uitlezen. Hierdoor hoeft er geen monteur langs te komen om de meterstand op te nemen. De slimme meter kan ook communiceren met de bewoner via websites en app's op de smart phone. Zo krijgt de bewoner meer inzicht in het actuele verbruik, zodat die ziet welke apparaten veel energie kosten. Dit moet bewoners aanzetten tot energiebesparing, een van de doelen van de slimme meter. Het consumentenprogramma Kassa van de VARA ging afgelopen zaterdagavond in op de slimme meter.

Privacy
Inmiddels zijn al bijna een miljoen huishoudens voorzien van een slimme meter. Vorig jaar zei de Autoriteit Consument en Markt (ACM) dat de problemen rondom privacy zijn opgelost. Maar in werkelijkheid zijn er nog steeds risico's verbonden aan het gebruik van de slimme meter. Zo kan de mogelijkheid om de meter op afstand uit te lezen worden misbruikt door hackers. Hierdoor kunnen allerlei detailgegevens over het verbruik van de bewoner op straat komen te liggen. 'Ik stel me voor dat hackers mijn verbruik kunnen inzien', zegt bewoner Diana Blom in de uitzending. 'Dat is een reëel gevaar,' zegt energiedeskundige Erik Smith. Projectleider communicatie voor de slimme meter Lucas Stassen van Netbeheer Nederland, koepelorganisatie van netbeheerders, reageert: 'We doen er alles aan om de beveiliging van de ICT zo goed mogelijk te doen, maar tegen hackers is niets bestand'.

ODA's
Bewoners met een slimme meter kunnen ook toestemming geven aan Onafhankelijke Diensten Aanbieders (ODA's) om hun verbruiksgegevens op detailniveau in te zien. Hiermee kunnen deze bedrijven het verbruik nauwkeurig analyseren op basis waarvan ze energiebesparende adviezen en/of producten kunnen aanbieden. Maar een aantal ODA's neemt het niet zo nauw met de privacy, zegt journalist Jaap Meijers. Hij deed zich onlangs voor als klant en vroeg via een ODA verbruiksdata op van kennissen en directeuren van stroombedrijven. Hij kreeg hierdoor veel detailgegevens over hun verbruik. Zo kon hij zien wanneer ze gingen douchen en hoe laat ze naar bed gingen. Ook kon hij zien dat een bewoner 's nachts om 4h00 een ongewoon hoog gasverbruik had.

'Schandalig'
'Dit soort informatie is handig voor inbrekers', zegt Meijers. Hij hekelt de 'amateuristische aanpak' van netbeheerders en energieleveranciers met de slimme meter. Hij zegt daardoor niet gerust te zijn over de aanpak van andere, privacygevoelige issues in de energiesector. Ondertussen zijn wel alle alarmbellen gaan rinkelen bij Netbeheer Nederland. Stassen noemt het voorval 'genant': 'Het is schandalig dat dit kan. We hebben gesproken met de ODA's en zijn nu bezig met het opstellen van een gedragscode. We doen er alles aan om dit te repareren'. Volgens Stassen zijn de ODA's wel vooraf gescreend, maar is dit 'in sommige opzichten' niet voldoende gebeurd. Hij noemt de identiteitsfraude die door Meijers is ontdekt de hoogste prioriteit om aan te pakken.

Data in de cloud
Helpt een gedragscode? Smith: 'Dit zal moeten blijken. Het is een vorm van zelfregulering. Of dit werkt voor kwaadwillenden is zeer de vraag'. Volgens Smith had de identiteitsfraude voorzien kunnen worden. 'ODA's zetten data vaak in de cloud. Er bestaat geen wettelijk dwangmiddel om dit te voorkomen', aldus Smith. Consumenten geven in goed vertrouwen toestemming om de slimme meter uit te lezen, maar volgens Smith is de privacykwestie nog niet goed geregeld. Hij raadt consumenten aan om met de slimme meter 'uiterst zorgvuldig' te werk te gaan: 'Als je het niet vertrouwt dan moet je het niet doen'. Netbeheerders doen volgens Smith meer aan dataprotectie en lezen de slimme meter slechts zes keer per jaar uit. 'Het wordt pas link met veel detailgegevens die gekraakt kunnen worden,' aldus Smith. Hij zegt dat netbeheerders schade kunnen vergoeden.

Foto: In Nederland krijgen zeven miljoen huishoudens een slimme meter (foto Enexis)

Redactie Ensoc, 23-feb-15

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (7)

Reageren
  • Evert Kuiken
    08.03.2015 - 21:38 uur | Evert Kuiken

    "Zo kan de mogelijkheid om de meter op afstand uit te lezen worden misbruikt door hackers. Hierdoor kunnen allerlei detailgegevens over het verbruik van de bewoner op straat komen te liggen."
    "Kan worden misbruikt"? Is dat in Nederland dan al eens voorgekomen? Nee.
    En die "allerlei detailgegevens" betreffen standaard de meterstanden van elke 2 maanden.
    Het zijn, zoals een schrijver hieronder al aangaf, niet de slimme meters die gehackt worden, het zijn de onafhankelijke diensten aanbieders die de fout in gaan.
    Veel beter is het daarom je "big data" binnenshuis te houden en zelf de slimme meter uit te lezen met apparatuur die daarvoor gemaakt wordt. Dat hackers mijn meterstanden kunnen zien, boeit mij niet. Ze mogen ook aanbellen en dan geef ik ze wel gewoon door. Mijn meterstanden hoeven wat mij betreft niet geheim te zijn. Sterker nog: de overheid verplicht me min of meer ze openbaar te maken via de energielabels. Ik moet verplicht bekend maken hoeveel energie ik verbruik voordat ik mijn huis mag verkopen. Is dat niet veel gekker?

  • Giel Klaver
    03.03.2015 - 10:32 uur | Giel Klaver

    De slimmenmeter verplicht door Lander geplaatst bij montage van PV panelen,data zichtbaar bij slimmemeter portal.
    Lander raakt data kwijt en is erg onregelmatig met verzenden naar Slimmemeter portal
    Ik wil zelf direct mijn eigen gegevens in kunnen zien, dus niet alleen maar verspringende eind cijfers.
    Inzicht geeft wel degelijk resultaat zoals sluimerverbruik / gasverbruik van een gas boiler waak vlam / stookgedrag
    Inzicht hoe goed je woning is geïsoleerd (temperatuurlijn in grafiek) enz
    gr giel

  • Sten Boet
    24.02.2015 - 21:25 uur | Sten Boet

    Bij plaatsing van de slimme meter krijgt de ontvanger een keuze om tegen uitlezen op afstand te kiezen.
    Indien de standaardinstelling niet gewijzigd wordt, leest Stedin de meter elke 2 maanden op afstand uitgelezen + bij de eindafrekening/verhuizing.

    Er is geen keuzemogelijkheid om de meter 1 keer per jaar + bij verhuizing/wijziging energieleverancier op afstand uit te laten lezen
    Toch is dat ook een mogelijkheid die ook nog eens hetzelfde is met de momenten waarop op dit moment de meters al worden opgenomen. Waarom deze optie niet gegeven wordt is mij een raadsel.

  • Ferdinand Luimes
    24.02.2015 - 16:22 uur | Ferdinand Luimes

    Uit het artikel blijkt al dat de kop niet correct is. Energiemeters worden normaliter niet gehackt, maar het proces dat daarachter zit. In Nederland is de communicatie tussen energiemeter en het centrale uitleessysteem tegenwoordig beter beveiligd - middels encryptie en authenticatie - dan betalingen via internet. De zwakke schakel blijkt het proces daarachter te zijn.

  • e - Building
    24.02.2015 - 11:13 uur | e - Building

    @Piet Ja, deze mag je weigeren!
    https://www.liander.nl/mkb/slimme_meter/privacy/weigeren

  • O.P. Wolters
    24.02.2015 - 10:37 uur | O.P. Wolters

    Beste lezer!
    De hele gang van zaken is te genânt voor woorden, zeker in onze hoog ontwikkelde hoog-opgeleiden samenleving: dit had iedereen, in ieder geval niet zo hoog opgeleiden (!), van te voren aan zien komen, want de jacht op commercie stimulerende gegevens is zo oud als de handel bestaat, toch?
    Dit had van te voren afgetimmerd moeten zijn met zulke encryptieprogramma's, dat daardoor de hoogopgeleide hacker ernstig ontmoedigd wordt om te gaan hacken.
    Het gevolg is, dat alle bespaarde energie op gaat aan de bestrijderij van deze hackerij...dan gebeurt het in ieder geval energieneutraal en dat is toch een hele winst, of niet soms?

  • Piet van Noort
    24.02.2015 - 09:47 uur | Piet van Noort

    Mag men een slimme meter weigeren ?