'Gebouwen kunnen nog veel energie besparen'

11.05.2015 | Branchenieuws | 2295 keer bekeken
'Gebouwen kunnen nog veel energie besparen'

Bestaande gebouwen kunnen veel energie besparen door energiebesparende maatregelen te nemen die zich snel terugverdienen. 'We moeten het laaghangende fruit plukken. Met goed afstellen van installaties komen we al een heel eind', zegt Suzanne Oudmaijer, energiecoördinator bij het AMC.

Het AMC doet mee met de meerjarenafspraken voor energiebesparing. Dit betekent dat het AMC elk jaar de energie-efficiënte met circa 2 procent probeert te verhogen. Ook is het ziekenhuis verplicht om mee te doen aan het Europese systeem voor de handel in CO2-rechten. Dit komt erop neer dat het AMC energiebesparende maatregelen moet uitvoeren, zegt Oudmaijer. Ze vertelt dat de gebouwen van het AMC uit de jaren tachtig stammen. Door verschuivingen in het personeel is er veel gewijzigd in het gebruik van de werkplekken, waardoor de gebouwen qua ventilatie uit balans zijn geraakt. Bedoeling is om dit weer te herstellen door de ventilatiesystemen aan te passen.

'Het gebouw was lastig in te regelen. We proberen nu weer een inhaalslag te maken,' zegt Oudmaijer. Ze streeft ernaar om het energiebeheer van de gebouwen op een hoger plan te tillen. Welke acties worden momenteel toegepast bij het AMC? 'We passen de ventilatieregeling aan volgens de werktijden,' vertelt Oudmaijer. Ook is het plan om led-verlichting aan te brengen in het ziekenhuis. Dit wordt eerst getest in een pilot, waarna de led-lampen op diverse afdelingen worden geplaatst. Ook is het AMC van plan om zonnepanelen aan te brengen boven parkeerterrein P5, tijdens het upgraden van de parkeerplaats.

'We plukken bij het AMC ook het laaghangende fruit,' zegt Oudmaijer. Ze noemt het inregelen van installaties, het afstellen van de regelingen voor verwarmen en koelen, en het voorkomen van kortsluitstromen. Ook het optimaliseren van de instellingen valt onder het laaghangende fruit, evenals de led-verlichting, dat binnen een tot drie jaar is terug te verdienen. 'Voor de led-verlichting hebben we pilots uitgevoerd, maar de led-lampen zijn nog niet geplaatst. Dat hopen we dit jaar en komend jaar te doen.' Dat het AMC de led-lampen eerst wil testen alvorens ze op grote schaal te plaatsen, heeft te maken met mogelijke negatieve effecten op medewerkers en patiënten. 'We willen zeker weten dat de ongewenste effecten niet de boventoon gaan voeren.'

Oudmaijer is dagvoorzitter bij het congres Energiebesparing in de gebouwde omgeving, dat op dinsdag 2 juni 2015 wordt gehouden bij de Jaarbeurs in Utrecht.

Dit congres gaat over energiebesparing in gebouwen. Wat is uw boodschap?

'Qua energiebesparing bij gebouwen is nog heel veel mogelijk. Vooral de vele bestaande gebouwen kunnen nog veel energie besparen. En daarvoor zijn niet de meest ingewikkelde oplossingen nodig. Met goed regelwerk kom je al een heel eind.'

Hoe moeten oude gebouwen energiezuiniger worden gemaakt?

'Om een oud gebouw fors energiezuiniger te maken moet het vaak ingrijpend worden gerenoveerd. Soms moet het pand worden gestript waardoor alleen een karkas overblijft, om het vervolgens opnieuw met extra isolerende lagen op te bouwen. Dit was ook het plan voor de VU, dat vooral beschikt over gebouwen uit eind jaren zestig en begin jaren zeventig. Helaas zou de investering honderden miljoenen euro's kosten. Zo'n bedrag hebben de meeste universiteiten niet op de plank liggen. Het plan is ook niet doorgegaan. In plaats daarvan bouwen de VU en het VUmc nieuwe gebouwen die fors duurzamer en energiezuiniger zijn. Daarnaast richten ze zich op duurzaam onderhoud. Hierbij gaat het erom om een pand zodanig in te richten dat het lang meegaat. Ook wordt met preventief onderhoud voorkomen dat apparaten uitvallen.'

Moeten moderne gebouwen ook energie besparen? Zijn die niet al energiezuinig genoeg?

'Ook moderne gebouwen verbruiken nog steeds veel energie en kunnen nog steeds veel energie besparen. Kijk maar naar de gebouwen van het AMC die uit de jaren tachtig stammen. Ze hebben een stevige buitenkant en zijn solide gebouwd. Maar qua isolatie is nog van alles te halen. Een groot deel van de energie gaat op aan verlichting, ventilatie en verwarming. We zouden een extra buitenwand kunnen aanbrengen. Dat vergt echter een flinke investering. Momenteel bekijken we of het zin heeft om de 'beddentorens', met de verpleegafdelingen waar patiënten in bed verblijven, te voorzien van een nieuwe binnenwand. We zijn nu aan het rekenen of het financieel uit kan.'

Gaan energiebesparing en comfort bij een ziekenhuis hand in hand?

'Nee, ik vrees eerder dat het tegendeel het geval is. Bij het AMC wordt de temperatuur gehouden rond de 22 graden. Dit vergt een grotere inspanning van koel- en verwarmingsinstallaties. Dit zie ik ook terug bij de BREEAM, de duurzaamheidsnorm voor gebouwen. De norm schrijft diverse eisen voor op gebied van gezondheid, zoals ventilatie, uitzicht en lichtsterkte. Deze eisen wringen af en toe met het streven om zoveel mogelijk energie te besparen. Er ontstaat dan een spanningsveld tussen een optimale energievoorziening en wat goed is voor de mensen in het gebouw. Wat energetisch het beste is, is niet altijd het beste voor de gezondheid.'

Wat voor trend ziet u op gebied van energiegebruik bij gebouwen?

'Gebouwen verbruiken steeds meer elektriciteit. Dat komt doordat steeds meer toepassingen elektrisch zijn. Elke student aan de universiteit werk tegenwoordig op een laptop, en bij onderzoek in het ziekenhuis gaan patiënten door een scanner. Hierdoor stijgt niet alleen het stroomverbruik, maar neemt ook de warmtelast toe. Door de ict en overige apparatuur komt extra warmte vrij. Lag vroeger de nadruk op verwarmen, nu gaat er veel energie op aan het koelen van het gebouw. Dat komt ook doordat tegenwoordig het aantal vierkante meter per medewerker lager is dan vroeger; er werken meer mensen in één ruimte. Hierdoor neemt de warmtelast verder toe. Al deze warmte moet worden weggekoeld. Er ontstaat dus een grotere behoefte aan koeling, zeker voor de modernere kantoren die goed geïsoleerd zijn.'

Loont het om het laaghangende fruit te plukken?

'Ja, zeker. Er valt veel te halen door bij gebouwen het laaghangende fruit te plukken. Bij het AMC hebben we in twee jaar tijd zes ton euro per jaar bespaard met simpele verbeteringen zoals beter regelen van de installaties. Het uitvoeren van energiebesparende maatregelen die zich snel terugverdienen loont echt. Dit is iets dat breed moet worden gedeeld binnen het ziekenhuis, dat zich richt op de zorg om patiënten en niet op energiebesparing in het gebouw. Ook is het laaghangend fruit iets dat we naar buiten moeten dragen: er valt veel te halen met simpele maatregelen. Daarom wordt ook het congres over energiebesparing in gebouwen georganiseerd, om deze kennis te delen. Ik denk dat hiermee de stap over de drempel makkelijker wordt.'

Over Suzanne Oudmaijer
Suzanne Oudmaijer studeerde chemische technologie aan Universiteit van Amsterdam, waarna ze een postdoctorale opleiding milieukunde volgde aan de Universiteit Twente. Ze werkte als milieuadviseur bij diverse bedrijven, waaronder adviesbureau DHV. Vanaf 2008 werkte ze vijf jaar als milieuadviseur bij de Vrije Universiteit (VU) en het VUmc in Amsterdam. In deze functie hield ze zich onder meer bezig met vergunningaanvragen en werkte ze aan het ontwikkelen van duurzaam bouwbeleid en milieubeleid van het VUmc. Vanaf 2013 werkt ze als energiecoördinator en als coördinator MVO (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) bij het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam. In deze functie ontwikkelt ze milieu- en MVO-beleid voor het AMC en onderzoekt ze hoe het ziekenhuis energiebesparende maatregelen kan uitvoeren.

Congres
Het congres 'Energiebesparing in de gebouwde omgeving' vindt plaats op dinsdagmiddag 2 juni 2015 in de Jaarbeurs te Utrecht. Meer informatie over het congres staat hier

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (4)

Reageren
  • Michel Loeffen
    29.05.2015 - 16:06 uur | Michel Loeffen

    Een opdrachtgever zit niet te wachten op fictie, maar op feiten. [Sluikreclame verwijderd]

  • Robert Nusse
    13.05.2015 - 08:17 uur | Robert Nusse

    Er valt nog veel meer energie te besparen. Ik nodig mevrouw Suzanne Oudmaijer graag uit om een aantal pilot projecten bij ons te bekijken.
    Fortega Benelux B.V. Schelpenhoek 67 1112 DH Diemen. Tel.020 6923087
    Op onze website en de website van fortega agriculture wordt iets vermeld, maar om een goed beeld te krijgen kan mevrouw Oudmaier zich tot ons wenden.
    Robert Nusse mobiel 06 46166742

  • P. Lomito
    12.05.2015 - 19:55 uur | P. Lomito

    Naast het laaghangende fruit kan een grote stap gemaakt worden door te investeren in de performance van de thermische schil, dus betere isolatie, luchtdichting en zonwering. Bij bestaande gebouwen zijn deze punten vrij kostbaar om aan te pakken maar daar staat doorgaans ook een groot besparingspotentieel tegenover (groter dan de eenvoudige maatregelen). De truc is om die extra maatregelen mee te nemen in het planmatig onderhoud, denk bijvoorbeeld aan het verbeteren van de isolatie tijdens het preventief vervangen van de dakbedekking.

  • A Hendriks
    12.05.2015 - 15:04 uur | A Hendriks

    Meten is weten, stap een energiemonitoring/analyse, inzicht in gebruik en verbruik. Zorg dat je de verspilling niet gaat verduurzamen