​Energiesector moet Noordzee opnieuw uitvinden

24.08.2016 | Branchenieuws | 1438 keer bekeken
​Energiesector moet Noordzee opnieuw uitvinden

Energiebedrijven hebben afgelopen 50 jaar succesvol olie en gas gewonnen op de Noordzee, maar de laatste jaren valt dit tegen. De roep om duurzaamheid dwingt de sector om serieus te kijken naar efficiëntere winningsmethoden en/of schonere energiebronnen.

De winning van olie en gas op de Noordzee heeft inmiddels vijftig succesvolle jaren op de teller staan, maar de laatste jaren vielen, mede door de lage olieprijzen, niet mee. Inmiddels heerst weer optimisme. ‘Maar de Noordzee moet zich wel op korte termijn opnieuw gaan “uitvinden”. Vooral de roep om duurzaamheid vraagt daarom.’ Dat meldt hoofdeconoom Jan Willem Velthuijsen van consultancybureau PricewaterhouseCoopers (PwC), naar aanleiding van het verschijnen van het rapport 'A sea change – the future of North Sea oil & gas', waarvoor ruim dertig grote spelers in de energiesector uit Nederland, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen werden geïnterviewd.

Conservatieve sector
Olie en gas zijn niet bepaald de toonbeelden van schone energie. Maar ze zijn toch nog steeds de voornaamste inkomstenbronnen van energiebedrijven die actief zijn in de Noordzee. Loopt de energiesector qua innovatie achter op andere sectoren? ‘Ja. In die zin is de energiesector een conservatieve sector’, aldus Velthuijsen. ‘Het is er lang redelijk eenvoudig goed gegaan. Daarom dringt het besef dat er iets moet veranderen nu pas echt door. Maar pessimisme is niet nodig. Wacht maar tot deze sector even flink de schouders eronder zet, dan kan alles.’

Kansen voor de Noordzee
Heeft de Noordzee nog een toekomst? Absoluut, melden de geïnterviewde grote ondernemingen, waaronder ook toezichthouders en handelsorganisaties. De bestaande voorraad olie en gas is namelijk voorlopig nog niet op en daarnaast kunnen met nieuwe technologieën nieuwe olie- en gasbronnen worden gevonden én kan de Noordzee de thuishaven zijn van andere, schone energiebronnen. Maar wat zijn dan de veranderingen die nodig zijn om de Noordzee weer te laten bloeien op het gebied van energie? Innovatie komt wat de geïnterviewden betreft op de eerste plaats. Maar zij geven ook aan dat er factoren zijn die die innovatie bemoeilijken.

Meer samenwerking nodig
Zo is de sector erg gefragmenteerd. Om te kunnen innoveren moet er meer worden samengewerkt – of dat nu ondernemingen onderling zijn of overheden of een combinatie daarvan – en op dit moment is er geen instantie of organisatie die de fragmentatie doorbreekt. Het ligt voor de hand dat een internationaal overheidslichaam die leiding neemt. Daarnaast is er nog veel kostenefficiëntie te behalen en is het voor ondernemingen in de sector veel moeilijker dan vroeger om kapitaal aan te trekken. Maar ook dit kan ondervangen worden door meer samen te werken. Zo kunnen bijvoorbeeld bepaalde assets gezamenlijk worden aangeschaft of kan kapitaal via gezamenlijk opgerichte entiteiten worden aangetrokken.

Lappendeken aan regels
De verschillende nationale regels, fiscale regimes en toezichthouders naast elkaar maken de situatie complex. ‘De Noordzee is operationeel gezien één gebied, maar behoort tot meerdere jurisdicties. Landen hebben de neiging om zelf de regie te willen houden over belangrijke zaken’, legt Velthuijsen uit. ‘Daarom geldt voor de energiesector en voor de Noordzee een lappendeken aan wetten. Door accijnzen zijn de benzineprijzen bijvoorbeeld overal anders. Ook gelden overal andere regels voor subsidies voor windenergie. Daarnaast heerst er bij abandonment veel versnippering van wetgeving. In Nederland geldt dat degene die een bron als laatste in eigendom heeft, ook de verantwoordelijkheid heeft om de bodem weer netjes achter te laten. Maar in het Verenigd Koninkrijk geldt dat degene die de bron ooit aangeboord heeft dat moet doen. Probeer dan maar eens vast te stellen wie er uiteindelijk verantwoordelijk is.’

Noordzee-groep
Om voor alle spelers overzicht te creëren in het woud aan regels en mogelijkheden heeft PwC de zogenoemde Noordzee-groep opgericht. Deze groep organiseert jaarlijks het North Sea Seminar, dat vijf jaar geleden voor het eerst plaatsvond en op 8 december weer op de agenda staat. Velthuijsen: ‘Het is een bijeenkomst waar wij ondernemingen die actief zijn in de Noordzee, bijpraten over de juridische, fiscale en andere belangrijke ontwikkelingen, en waar we met elkaar en met bijvoorbeeld de Belastingdienst brainstormen over de toekomst.’

Geïntegreerde aanpak
In de Noordzee-groep zijn verschillende disciplines bij elkaar gebracht: denk aan fiscalisten, juristen, economen en accountants. Ook zijn alle betrokken landen – Denemarken, Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Nederland – erin vertegenwoordigd. Zo kan aan bedrijven een geïntegreerde aanpak worden geboden, waarmee bijvoorbeeld risico’s op het gebied van non-compliance en reputatieschade kunnen worden geminimaliseerd, maar ook kansen kunnen worden benut om door lagere belastinglasten de kosten te drukken. Ook kan op die manier sectorbreed worden gewerkt aan een duurzame, florerende toekomst voor de Noordzee.

Potentie Noordzee
Velthuijsen benadrukt de enorme potentie van de Noordzee. ‘De Noordzee is binnen de energiesector absoluut uniek. De Noordzee is ondiep, wordt omringd door stabiele landen, ligt vlakbij een grote afzetmarkt en is ook qua natuurverschijnselen stabiel. We hebben hier niet de natuurrisico’s van andere olierijke gebieden: de aardbevingen van Japan of de orkanen van Louisiana bijvoorbeeld. Voor de iets kleinschaligere bedrijven is de Noordzee voor olie en gas nog lang niet uitgeput. Deze bedrijven zijn inventief en innovatief.’

Schone energie
En ook op het gebied van schone energie biedt de Noordzee een schat aan mogelijkheden. ‘Wat dacht je bijvoorbeeld van windenergie? Ver uit het zicht, waar niemand er veel last van heeft. Ook voor de allergrootste energiebedrijven is dat interessant. En niet alleen wind is interessant. Denk daarnaast aan innovatieve technologie voor een energieopslagtechniek als power-to-gas, of voor getijde-energie, ondergrondse gasopslag en CO2-opslag,’ aldus Velthuijsen.

Foto: De winning van olie en gas in de Noordzee gaat de laatste tijd niet over rozen. Zo kampt Shell met de dreiging van een staking van medewerkers op de boorplatforms (foto bdcmagazine.com)

Redactie Ensoc, 24-aug-16

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (0)

Reageren