Energieneutrale landbouw nog lange weg te gaan

15.02.2016 | Branchenieuws | 1163 keer bekeken
Energieneutrale landbouw nog lange weg te gaan

Energieneutraliteit blijft voor de gehele agrosector in 2025 nog buiten bereik, ook als de huidige technische mogelijkheden voor energiebesparing en productie van duurzame energie maximaal worden benut. Dat blijkt uit een verkenning van LEI Wageningen UR en ECN.

De landbouwsector boekt wel vooruitgang op gebied van energie en klimaat, maar het gaat te langzaam om in 2025 al energieneutraal te kunnen zijn. Dat beeld komt naar voren in de studie die het Landbouw Economisch Instituut (LEI) uit Wageningen en het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) hebben uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Economische Zaken. Het ministerie vroeg aan de onderzoeksinstituten om de mogelijkheden te inventariseren om de agrosectoren in de nabije toekomst gezamenlijk energieneutraal te maken.

Staatssecretaris Dijksma schreef in 2014 nog aan de Tweede Kamer dat de landbouw goed op weg was om het deel van de Europese energie- en klimaatafspraken te realiseren. De energie-efficiëntie neemt elk jaar met 2,9 procent toe, waardoor de landbouw in 2012 maar liefst 48 procent efficiënter omgaat met energie dan in 1990. Ook wekt de sector voor 42 procent van de hernieuwbare energie in Nederland op met windmolens en levering van biomassa. Toch is dit niet voldoende om de sector in 2025 energieneutraal te laten worden, zo blijkt uit de studie van LEI en ECN.

Glastuinbouw
De glastuinbouw heeft een netto energieverbruik van 89,9 PJ. Daarmee is en blijft het de grootste energiegebruiker binnen de agrosectoren. De sector is dus doorslaggevend voor het behalen van energieneutraliteit voor de gehele agrosector. De glastuinbouw blijft echter ver verwijderd van energieneutraliteit, mede omdat het economisch rendement van warmtekrachtkoppeling (wkk) onder druk staat en er dus minder elektriciteit aan het net geleverd wordt.

Wel bestaan in de glastuinbouw technische mogelijkheden tot besparing (via het Nieuwe Telen), eigen productie van duurzame energie (aardwarmte ofwel geothermie) en wkk met levering van elektriciteit. Krachten die het verbruikssaldo vergroten zijn intensivering en inkoop van stroom door minder gunstige marktprijzen voor stroomlevering door wkk.

Veehouderij
Voor de intensieve veehouderijsectoren is het mogelijk te besparen op het verbruik van gas, diesel en biomassa (hout), onder meer door warmte- en koudeopslag (WKO). Bij de laatste optie haalt een aardwarmtepomp in de winter warmte uit de bodem en waardeert dat met elektriciteit op tot de gewenste temperatuur via vloerverwarming in de stal. Met een warmtepomp kan de veehouder in de zomer ook duurzaam koelen.

Het elektriciteitsverbruik in de veehouderij is echter nauwelijks te beperken; bepaalde vereiste milieumaatregelen werken zelfs tegengesteld (bijvoorbeeld luchtwassers). De intensieve veehouderijsectoren kunnen wel een groter deel van hun eigen energiebehoefte dekken door middel van zonnepanelen op staldaken. Bij maximale inzet kan het totale verbruikssaldo met 6 PJ worden teruggebracht. In dat geval verbruiken de gezamenlijke intensieve veehouderijsectoren nog altijd circa 7 PJ aan energie.

Bosbouw
De productiebosbouw zal de positieve bijdrage aan de energiebalans die ze al levert, verder kunnen vergroten met meer houtproductie. Door de bescheiden omvang van deze sector legt dat voor de totale energiebalans van de agrosectoren niet veel gewicht in de schaal: minder dan 1 PJ.

Grondgebonden agrosectoren
De grondgebonden agrosectoren (melkveehouderij, opengrondtuinbouw en akkerbouw) bieden de beste mogelijkheden om het negatieve verbruikssaldo om te buigen naar een positief saldo. Met name besparingen van het dieselverbruik kunnen daaraan een substantiële bijdrage leveren. En ook -in mindere mate- draagt de productie van biogas of elektriciteit met co- en mono-vergisting bij. Van doorslaggevende betekenis voor deze grondgebonden sectoren is dat ze met windmolens meer energie kunnen opwekken dan ze zelf verbruiken. Voor deze sectoren is de mogelijke omvang hiervan geschat op 19 PJ.

Foto: De veehouderij wekt een deel van haar energie op met windmolens (foto Qurrent)

Redactie Ensoc, 15-feb-16

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (2)

Reageren
  • Carel Anink
    16.02.2016 - 22:45 uur | Carel Anink

    Windmolens bij agrariërs hebben, voor het overgrote deel, een eigen aansluiting op het net. De met deze windmolens opgewekte elektriciteit wordt gekocht door leveranciers als grijze stroom. De Garanties Van Oorsprong (GVO’s) worden vaak gekocht door de leverancier die ook de elektriciteit koopt maar ook wel door handelaren. Met deze GVO’s wordt elders elektriciteit vergoend die vervolgens als groene stroom wordt verkocht aan consumenten en bedrijven. Het toerekenen van de elektriciteitsproductie uit windmolens, die op agrarische grond staan, als verduurzaming van de agrarische sector is een dubbeltelling. Tenzij de agrarische sector alle GVO’s van die windmolens zou kopen en op hun locaties zouden cancelen. Dan vergoenen zij hun verbruik met op hun landerijen opgewekt windenergie. Echter dat is nu niet het geval. Sterker nog, een aantal agrariërs bieden via sommige leveranciers hun groen geproduceerde elektriciteit aan. Je kunt dan aangeven van welke agrariër je groene stroom geleverd wilt.

    Voor bio-energie, zowel groen gas als elektriciteit uit een vergister, geldt hetzelfde. Conclusie: De in ‘Opties voor energieneutrale agrosectoren in 2025’ genoemde energie opbrengsten uit wind en bio bij agrariërs zijn in de huidige praktijk dubbeltellingen.

  • P. Lomito
    15.02.2016 - 11:28 uur | P. Lomito

    Energieneutraal is gevaarlijke doelstelling die in de praktijk doorgaans uitdraait op het investeren in technieken met korte levensduur en hoge milieubelasting ten koste van benutting van het enorme besparingspotentieel. Het resultaat van dergelijke energieneutraliteit is dat het gebruik van fossiele brandstoffen en CO2-productie toeneemt!