​Een op tien huishoudens lijdt aan energiearmoede

18.01.2017 | Branchenieuws | 3412 keer bekeken
​Een op tien huishoudens lijdt aan energiearmoede

In Nederland kunnen tien procent van de huishoudens hun energierekening amper betalen. Ze kunnen met simpele maatregelen hun energiekosten verlagen. Toch gebeurt dit niet vanzelf.

’s Avonds de gordijnen dichtdoen, de verwarming een graad lager zetten, tochtstrips bij de deuren plaatsen, radiatorfolie achter de radiatoren plakken en warmwaterbuizen isoleren met buisisolatie. Nederlanders kunnen zonder veel moeite geld besparen op hun energierekening. Dat blijkt uit onderzoek onder leiding van Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) naar ‘energiearmoede’. ‘Arme gezinnen blijken gemiddeld heel eenvoudig honderd euro per jaar te kunnen besparen op de energierekening’, zegt Koen Straver, projectleider van ECN.

Energiearmoede
Energiearmoede is het verschijnsel waarbij huishoudens een energierekening hebben die eigenlijk te hoog is voor hun inkomen. Daardoor hebben ze moeite om de energierekening te betalen, waardoor ze schulden opbouwen. Dit geldt voor circa 10 procent van de huishoudens in Nederland. Nederland heeft ten opzichte van omliggende landen nog relatief weinig aandacht voor het verschijnsel, zo concludeert Technopolis Group in een vergelijkende studie over de energietransitie.

Projecten
Steeds meer gemeenten, energiebedrijven en maatschappelijke organisaties ontwikkelen projecten tegen energiearmoede. Zij willen op die manier huishoudens met een laag inkomen helpen efficiënter met energie om te gaan, bijvoorbeeld door het geven van voorlichting of het aanbieden van energiebesparende materialen. Het afgelopen jaar deed ECN samen met een aantal andere partijen onderzoek naar de effectiviteit van projecten gericht op het bestrijden van energiearmoede.

Advies op maat
Uit het onderzoek blijkt dat er met een goed advies op maat veel winst te behalen valt. “Huishoudens met lage inkomens blijken gemiddeld honderd euro per jaar te kunnen besparen op de energierekening”, zegt Koen Straver, projectleider van ECN. “Dat is goed voor de portemonnee én het milieu.” Daarnaast blijkt dat de projecten bijdragen aan de werkgelegenheid, door het opleiden van werkzoekenden tot energieadviseurs. “Hiermee snijdt het mes aan drie kanten.”

Deja vu
De adviezen lijken op de oproep die minister Lubbers deed tijdens de oliecrisis. Hij riep in 1973 alle Nederlanders op om hun gordijnen ‘s avonds dicht te doen. Hij had gelijk: deze eenvoudige maatregel staat in de top vijf van tips om je energierekening te verlagen. Ook met andere simpele maatregelen, zoals tochtstrips plakken of ‘s nachts de verwarming lager zetten kunnen huishoudens veel geld besparen. Hoewel deze maatregelen op het eerste gezicht voor de hand liggen, is de praktijk weerbarstiger: alleen maar opsommen wat men kan besparen is niet voldoende.

Stimuleren
Huishoudens voeren de simpele energiebesparende maatregelen niet vanzelf uit. Uit het onderzoek blijkt dat huishoudens sneller tot actie overgaan door ze rekenvoorbeelden voor te schotelen, de boodschap te herhalen en een koppeling maken met redenen van niet-energiegerelateerde aard, zoals meer comfort. ECN adviseert alle gemeentes, woningbouwverenigingen en energiebedrijven dit soort projecten op te zetten. Het consortium heeft hiervoor een toolkit ontwikkeld die zich richt op professionals. Meer informatie hierover staat op www.energiearmoede.nl.

Onderzoek
Het onderzoek naar energiearmoede werd uitgevoerd onder leiding van ECN in samenwerking met Alliander, Eneco, EnergieFlex, Wijksteunpunt Wonen, Gemeente Utrecht en onderzoeksbureau Tertium. Het werd mede gefinancierd door het ministerie van Economische Zaken vanuit de Topsector Energie. Vandaag wordt het onderzoeksrapport aangeboden aan wethouder Lot van Hooijdonk van gemeente Utrecht tijdens een symposium over energiearmoede in het Stadskantoor, waarop de resultaten worden besproken. De redactie van Ensoc zal hiervan verslag doen.

Foto: 54 miljoen Europeanen lijden aan energiearmoede, blijkt uit onderzoek van de Europese Commissie. Oorzaken zijn stijgende energieprijzen, lage inkomens en slechtgeïsoleerde huizen (foto insidehousing.co.uk)

Redactie Ensoc, 18-jan-17

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (1)

Reageren
  • P. Lomito
    18.01.2017 - 14:40 uur | P. Lomito

    Energiearmoede is wel iets problematischer dan 770.000 NL-huishoudens die de energierekening niet meer kunnen betalen omdat ze het vertikken om de thermostaat een graadje te zetten. We praten hier over gezinnen die helemaal niet meer stoken of alleen als het buiten vriest omdat er geen geld is om de stijgende energiekosten te betalen.

    Het probleem heeft twee kanten. Allereerst zitten minder draagkrachtige gezinnen doorgaans in weinig/geen geïsoleerde woningen, d.w.z. verouderde woningen met de laagste huursom die de gezinnen maar net kunnen opbrengen. Dat betekent wel dat de opgewekte warmte sneller verloren gaat waardoor er harder en vaker gestookt moet worden om enigszins warm te blijven dan in moderne woningen die een veel korter stookseizoen hebben. Het voordeel van de lagere huur wordt dan ook teniet gedaan door de hogere energiekosten.

    Het tweede punt is dat de energiekosten afgelopen 10 jaar snel gestegen zijn als gevolg van invoering van energiebelasting en het doorbereken van de hoge kosten van het Energieakkoord via de Opslag Dure Energie (ODE) en transportkosten van de energierekening. De energiebelasting stijgt jaarlijks met zo'n 15%, de ODE stijgt elk jaar zelfs met 55%... de hoge aansluitkosten van windmolens op zee worden doorberekend via de transportkosten op de energierekening. En over deze zaken wordt tevens BTW berekend. Om zogenaamd duurzame technieken (warmtepomp, zonneboiler e.d.) te stimuleren wordt de gasprijs bovendien extra verhoogd ten opzichte van de stroomprijs waardoor armlastige huishoudens nog meer in de problemen komen, zij hebben immers niet de middelen om die hogere prijs te betalen maar ook niet om te investeren in dure warmtepompen of dergelijke.

    In Duitsland is men al 5 jaar verder met de energietransitie (Energiewende) en daar zit inmiddels 17% van alle huishoudens (7,3 van 43 miljoen gezinnen) in de kou, tijdens deze koude dagen sterven mensen door onderkoeling, ziekte en honger. De verwachting is dat in Nederland het aantal gezinnen in energiearmoede ongeveer zal verdubbelen in navolging van Duitsland waar de weerstand onder de bevolking tegen de Energiewende snel toeneemt.

    Energiearmoede in Nederland kan bestreden worden door alle huurwoningen verplicht te laten voldoen aan energielabel B of beter, en zolang daar niet aan voldaan wordt dat de huurprijs evenredig verlaagd wordt met de onnodige energiekosten. En het tweede actiepunt is dat de overheid garant moet staan voor zo laag mogelijk energiekosten door afschaffing van energiebelastingen/ODE en door de jaarlijkse verhoging van transportkosten te beperken tot de inflatiecorrectie.