DNB pleit voor beheerste energietransitie

13.10.2016 | Beursnieuws | 864 keer bekeken
DNB pleit voor beheerste energietransitie

De overgang naar een duurzame energievoorziening heeft verstrekkende gevolgen voor de economie. De Nederlandsche Bank (DNB) waarschuwt voor een al te abrupte overgang en pleit voor een beheerste energietransitie.

Tekst: Frank de Groot, Energiegids

‘Er is een radicale transitie nodig om op termijn een CO2-neutrale economie te bereiken’, waarschuwt Diederik Dicou, hoofd economisch beleid van DNB. Hij verwijst naar het klimaatakkoord dat in december 2015 in Parijs is gesloten. Hierin is afgesproken om het internationale klimaatbeleid te richten op een beperking van de mondiale temperatuurstijging tot ruim onder de 2°C, met een streven naar zelfs maximaal 1,5°C. ‘Om dit doel te kunnen bereiken, moet de mondiale uitstoot van broeikasgassen verregaand worden teruggebracht’, aldus de DNB-econoom. Hij opende vorige week de tweede dag van de vakbeurs Energie. Volgens Dicou een unicum, omdat DNB niet eerder in zijn 200-jarig bestaan op het podium stond van de beurs.

Klimaatakkoord
Het is de dag nadat het Europees Parlement voor ratificatie van het klimaatakkoord heeft gestemd. Uitgaande van de ‘tweegradendoelstelling’ hebben de Europese leiders al eerder aangegeven dat voor de Europese Unie een vermindering van de broeikasgasemissies in 2050 van 80 tot 95 procent ten opzichte van 1990 het doel is, onder de voorwaarde dat andere ontwikkelde landen vergelijkbare inspanningen plegen. Ook in het Nederlandse Energierapport (EZ 2016) en het Energieakkoord (SER 2013) zijn deze percentages genoemd als richtpunt voor Nederland. Het Parijse klimaatakkoord met een streven naar maximaal 1,5°C temperatuurstijging scherpt deze doelen in feite nog verder aan.

Naar CO2-neutraal
Dicou: ‘Dit betekent dat we de tweede helft van deze eeuw geen CO2 meer mogen uitstoten, of zelfs naar een negatieve emissie gaan. Dit komt neer op het vastleggen van CO2 uit de lucht door herbebossing of afvang en opslag van CO2 in combinatie met bio-energie’, aldus Dicou. ‘De CO2-uitstoot heeft immers een relatie met het gebruik van fossiele energie. En het energieverbruik is onlosmakelijk verbonden met economische groei. De grootste uitstoot van broeikasgassen zien we dan ook in de rijkste landen.’

Industrie
Het energieverbruik per hoofd van de bevolking is in Nederland dan ook hoog, hoger dan het Europeese gemiddelde, meldt Dicou. ‘Dat komt doordat we hier veel energie-intensieve industrie hebben, zoals de glastuinbouw, proceschemie en staalindustrie. We exporteren weliswaar de producten die daar uit voortkomen, maar wij zijn dan de vervuilers. Daardoor hebben wij een grotere uitdaging voor de CO2-reductie. Dat vraagt een grote aanpassing, innovatie of zelfs uitfasering. Sommige industriële processen zijn nu eenmaal niet verenigbaar met een klimaatneutrale economie.’

Prikkels staan niet goed
Ook is volgens Dicou een verduurzaming van de energiemix noodzakelijk. ‘We hebben veel gas, maar we hebben geen bergen om met waterkracht energie op te wekken. Doordat we de CO2-uitstoot niet doorbelasten verbranden we door de economische groei weer meer kolen om energie op te wekken. Dit leidt zo niet tot CO2-besparing. De prikkels staan gewoon niet goed. We moeten naar een elektrificatie van ons energiesysteem, op termijn moeten we het gebruik van gas voor woningen stoppen. De businesscase moet dan wel kloppen.’

Lage CO2-prijs
Dicou wijst op het Europese emissiehandelssysteem ETS als middel om de CO2-uitstoot in de zware industrie te verlagen. ‘Het ETS werkt nog onvoldoende. Door de lage prijs van emissierechten is er voor grootverbruikers nog maar nauwelijks een prikkel om de uitstoot te beperken. Op dit moment is de prijs 10 euro per ton CO2-equivalenten. Wil dit systeem werken dan moet je minimaal naar 30 tot 50 euro, of zelfs 100 euro toe. Op een gegeven moment gaat de wal het schip keren.’

Stranded assets
‘Hoe gaan we de energietransitie volbrengen?’, stelt Dicou de vraag. ‘Een abrupte transitie gaat heel veel geld kosten. Als bestaande productiemiddelen niet geleidelijk worden uitgefaseerd, moeten we er op enige moment mee stoppen: dat zijn dan de stranded assets. Sommige mensen beweren dat dit nu al het geval is voor de voorraden fossiele brandstoffen op de balans van energiebedrijven. Kolenactiviteiten worden nu inderdaad snel minder waard. Banken hebben echter geen grote belangen in fossiele brandstoffen en kolen, maar bijvoorbeeld wel in de landbouw. Een abrupte transitie in de landbouw heeft dus financiële risico’s. Dat geeft al aan dat de transitie beheerst moet verlopen.’

Foto: Diederik Dicou op de vakbeurs Energie 2016 (foto Frank de Groot, Energiegids)

Redactie Ensoc, 13-okt-16

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (5)

Reageren
  • P. Lomito
    15.10.2016 - 16:04 uur | P. Lomito

    +++ ‘Er is een radicale transitie nodig om op termijn een CO2-neutrale economie te bereiken’, waarschuwt Diederik Dicou, hoofd economisch beleid van DNB.+++

    Niemand in NL wil een CO2-neutrale economie en daarbij een teruggang in welzijn en welvaren wat onlosmakelijk is verbonden met het decarboniseren van de economie: terug naar het handmatige geploeter om de eerste basisbehoeften (onderdak, warmte en voedsel) veilig te stellen. Anders gezegd, er gaan doden vallen in die CO2-neutrale economie. De huidige wereldbevolking is alleen mogelijk dankzij de overvloedige beschikking over energie. Neem die weg en mensen zullen massaal sterven aan onderkoeling en honger. Eerst de allerarmsten en daarna de burgers die maar net de eindjes aan elkaar kunnen knopen. Uiteindelijk zal ook de middelgroep sterven aan honger en kou.

  • 14.10.2016 - 22:12 uur | Carel Anink

    De in het artikel voorgestelde verhogen van kosten van CO2 emissie heeft bij de productie van elektriciteit een effect waarvan ik verwacht dat velen dat onbedoeld zullen vinden. Het doel van kosten voor CO2 is een elektriciteitsprijs te creëren waarmee de onrendabele top van productiemiddelen die geen of weinig CO2 emitteren is te financieren. Echter, het geld gaat dan ook naar productiemiddelen die dat geld niet nodig hebben. Zoals waterkracht, nucleair of een al volledig afbetaalde windmolen. Deze onbedoelde geldstroom noemen we windfall profits. Daar ben ik tegen. En ik weet dat ieder weldenkend mens aan wie ik dit uitleg daar ook tegen is.

    Als voorbeeld het volgende. In de jaren 2002 tot 2005 zijn er veel windmolens gebouwd met een vermogen van ca. één MW. De stichtingskosten van die windmolens waren toen tussen de 1 en 1,1 miljoen Euro. Deze molens hebben in tien jaar, naast de stroomprijs, 1,37 miljoen Euro aan subsidie ontvangen. Na tien jaar is de molen afbetaald en komt er geen subsidie meer. Ze draaien voor de gewone energieprijzen en daar zijn deze molens met een mooie winst voor de ondernemer goed van te exploiteren. De voorgestelde CO2 prijsverhoging moet naar een niveau waarbij subsidie niet meer nodig is. Dus blijven deze molens voor hun elektriciteit een vergoeding ontvangen die vergelijkbaar is met de subsidie die ze al gehad hebben. Dat is niet uit te leggen maar ook contraproductief. Als geld van de burgers, en dat is de verhoogde energieprijs door CO2 kosten, niet naar het doel gaat waar het voor bestemd is, wordt dat doel minder gehaald.

  • A. Dewereld
    14.10.2016 - 08:44 uur | A. Dewereld

    Het moet voorzichtig gebeuren vanwege mogelijke impact op FINANCIËLE investeringen? Wat te denken van de vele andere gevolgen? Potentieel miljoenen doden door hongersnood indien voedselproductie en logistiek niet meer aansluiten op de vraag in een slecht jaar? Vele doden door kou indien de infrastructuur niet meer kan voorzien om ons een koude winter door te helpen? De achteruitgang van de luchtkwaliteit als steeds meer mensen toch illegaal hout en turf gaan stoken om maar warm te blijven? Terug naar 5% van 1990 of zelfs netto opslag van CO2? Kan er ook iemand ingehuurd worden om mee te denken die er echt verstand van heeft en wat meer realiteitszin bezit?

  • Folkert van der Molen
    14.10.2016 - 08:34 uur | Folkert van der Molen

    Zie voor een verslag van de gehele bijeenkomst: http://www.duurzaam-beleggen.nl/2016/10/06/hoe-financieren-we-energietransitie-verslag-seminar-op-energiebeurs/

  • Carel Anink
    13.10.2016 - 22:58 uur | Carel Anink

    ‘Dit betekent dat we de tweede helft van deze eeuw geen CO2 meer mogen uitstoten, of zelfs naar een negatieve emissie gaan. Dit komt neer op het vastleggen van CO2 uit de lucht door herbebossing of afvang en opslag van CO2 in combinatie met bio-energie’, aldus Dicou.

    CO2 sla je het snelst op in snel groeiende gewassen, in Nederland is dat mais. Per ha. geeft mais een jaaropbrengst van 60 ton. Met één ton kun je 110 m³ gas van aardgas kwaliteit mee maken en dat is 3,87 GJ (Giga Joule). Een rekensom laat dan zien dat als we alle vruchtbare landbouw grond en natuurgebieden in Nederland (22.000 km²) zouden gebruiken om mais op te verbouwen er 511 PJ (Peta Joule) geoogst kan worden. Dat is minder dan een kwart van het Nederlandse energieverbruik. Reëel is te verwachten dat zelfs 10 % van het geschikte oppervlakte benutten voor CO2 opslag/bio-energie onhaalbaar is. Voor de duidelijkheid, CO2 opslag in biomassa of het produceren van bio-energie is feitelijk hetzelfde. Schoenmaker houdt je bij je leest, nog beter is je te echt te verdiepen in het vraagstuk.