‘CO2-neutraal in 2050 onhaalbaar’

14.03.2017 | Branchenieuws | 651 keer bekeken
‘CO2-neutraal in 2050 onhaalbaar’

Een CO2-neutrale energievoorziening in 2050 is voor Nederland vooralsnog te optimistisch en hoogstwaarschijnlijk onhaalbaar. De energietransitie zal pas eind deze eeuw worden voltooid.

Fossiele brandstoffen, met name aardgas, blijven tot zeker 2050 een ‘substantiële bijdrage’ aan de energievraag leveren. Tot die conclusie komen twee energie-experts Nico van der Kleij en J.E. de Vries in een analyse. Fossiele brandstoffen zijn in 2050 volgens de experts nog altijd dominant met 65 procent. Hernieuwbare energiebronnen zoals biomassa, wind-, zon- en kernenergie kunnen dan, uitgaande van een economische groei van 1 procent en bevolkingstoename van 0,3 procent per jaar, in totaal om en nabij 40 procent van de energievraag invullen.

Klimaatneutraal
Deze conclusie is opzienbarend, omdat het ingaat tegen de ambitieuze doelstellingen van diverse politieke partijen om in 2050 een klimaatneutrale energievoorziening te realiseren. De ‘door de politiek geschetste’ termijn van dertig jaar blijkt volgens de analyse van Van der Kleij en De Vries een te korte periode om geheel over te schakelen op hernieuwbare energie. De twee experts hebben de technische mogelijkheden voor hernieuwbare energie en de ontwikkeling hiervan tot 2050 op een rijtje gezet.

Windpotentieel
Voor windenergie op zee heeft Nederland volgens de Rijksstructuurvisie een beschikbaar oppervlakte van 2932 vierkante kilometer, waarvan zo’n 85 procent benut kan worden. Met 5650 grote windturbines van 7,5 MW elk kan dit jaarlijks 553 PJ opleveren. Volgens de experts kan het elektriciteitsnet slechts een beperkt deel hiervan rechtstreeks opnemen. ‘Op basis van de windfrequentieverdeling op de Noordzee én de karakteristiek van de windturbine bedraagt dit 72 PJ van de gegenereerde windenergie op zee.’

Grootschalige opslag
Om toch een betrouwbaar en leveringszeker elektriciteitsnet te behouden achten de experts grootschalige opslag noodzakelijk, bijvoorbeeld in de vorm van waterstof. Dit gaat echter wel ten koste van het rendement. Opslag via Power to Gas (P2G) van de resterende 480 PJ betekent dat, bij een (Duits) omzettingsrendement van 42 procent, 202 PJ in 2050 benut kan worden. Als de warmte die vrijkomt bij dit proces ook benut wordt, kan dit percentage oplopen naar 60 procent. Tezamen met de enige duizenden ‘windturbines op land en IJsselmeer’ met totaal vermogen van 6 GW, betekent dit een windenergieaandeel van circa 13 procent in de energievoorziening van 2050.

Zon, biomassa en kernenergie
De voorspellingen van hoe zonne-energie zich richting 2050 ontwikkelt lopen sterk uiteen, melden deexperts. Ze wijzen op wisselende cijfers over het potentieel van zonnepanelen op daken, zoals PBL en DNV-GL in een studie melden. Bij een benut oppervlak van 32.000 hectare in 2050, waarop 195 miljoen standaardpanelen kunnen worden geplaatst, en een jaargemiddelde opbrengst van 20 W per vierkante meter, betekent dat een potentieel van 202 PJ. Uit biomassa en -afval kan in 2050 nog eens 165 PJ gehaald worden en uit de drie kerncentrales die Nederland in 2050 telt 130 PJ.

Energietransitie zal langer duren
Volgens de experts is het duidelijk dat de energiesector voor een ‘enorme uitdaging’ staat om een oplossing te vinden die zowel weinig CO2 uitstoot als betrouwbaar en betaalbaar blijft. Daarbij benadrukken de experts dat de mogelijkheden in Nederland ‘aanmerkelijk verschillen’ met andere EU-lidstaten. ‘Mogelijkheden voor biomassa zijn door de hoge bevolkingsdichtheid en economische waarde van landbouw- en veeteeltgrond beperkt. Ook is er in ‘ons vlakke deltagebied’ weinig mogelijk in waterkrachtcentrales. De energietransitie zal in Nederland dan ook langer duren.’

Toch is er licht aan het eind van de tunnel. Volgens de experts is er aan het einde van de eeuw zicht op het totaal terugdringen van de fossiele brandstoffen.

Rapport
Rapport Nico van der Kleij en J.E. de Vries ‘Energiebesparing en koolstofarme energiebronnen kunnen de energiebehoefte van Nederland op termijn afdekken’, 30 januari 2017.

Foto: Fossiele energie zal nog lange tijd deel uitmaken van onze energievoorziening (foto epthinktank.eu)

Tekst: Joost Agterhoek

Redactie Ensoc, 14-mrt-17

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (6)

Reageren
  • Piet Hoeijmakers
    19.03.2017 - 18:15 uur | Piet Hoeijmakers

    In mijn reactie heb ik per abuis 140 Watt vermeld. Dat moet uiteraard 140 KWh zijn per m2 per jaar. Dat komt ook aardig overeen met wat de buren aan opbrengst hebben. Het betreft panelen op een schuin dak, 46 graden, gericht op Zuid-Oost. Mijn excuses voor deze fout. Piet Hoeijmakers

  • 19.03.2017 - 16:47 uur | Carel Anink

    Piet Hoeijmakers, een jaar heeft 8760 uren. Een gemiddeld vermogen van 140 W levert dan 1.226,4 kWh aan energie. Dat is per m² wel erg veel. Misschien had je een ander jaar voor ogen toen je aan het rekenen sloeg. Een jaar dat wellicht 7 keer korter is. Maar er is nog iets en dat is dat opbrengst zonnepaneel en opbrengst grondoppervlakte niet hetzelfde zijn. De hellingshoek voor een zonnepaneel is voor het verkrijgen van de maximale opbrengst ca. 30 graden. Op de volgende site kun je berekenen welke afstand zonnepanelen tot elkaar moeten hebben om maximaal te kunnen presteren: //www.zonnepanelen.net/afstand-zonnepanelen-berekenen-plat-dak/. Dan zal je zien dat er 2,9 maal de oppervlakte van een paneel nodig is aan grondoppervlak. Zeer veel sommetjes die er nu gemaakt worden zullen er anders uitzien als deze factor wordt meegenomen.

  • Piet Hoeijmakers
    19.03.2017 - 13:34 uur | Piet Hoeijmakers

    Mijn zonnepanelen ;( 26 stuks a 1,5 m2) leveren jaarlijks 5400 KWh. Dat is bijna 140 Watt per m2 per jaar, en een factor 7 meer dan de auteurs in hun berekening aanhouden. Dat komt niet echt betrouwbaar over.
    Piet Hoeijmakers, Lelystad

  • 17.03.2017 - 22:23 uur | Carel Anink

    Ik onderschrijf de mening van P. Lomito dat er wel wat rammelt aan het rapport. Zoals de bewering dat het opslagrendement verhoogd zou kunnen worden van 42 % naar 60 % door middel van restwarmtebenutting. Die 42% is al hoog. Maar vooruit, wie weet hoe de technieken in de toekomst nog kunnen verbeteren. Echter, die 42 % wordt bereikt door de met wind en zon opgewekte elektriciteit om te zetten in ammoniak of methaan en deze brandstoffen op een later moment weer om te zetten in elektriciteit met behulp van een STEG. Met die STEG wordt een zeer hoog rendement behaald door het laatste beetje stoom te expanderen tot in vacuüm. Daar is veel koelwater voor nodig dat niet meer in temperatuur zal stijgen dan tot 40° C. Daar is geen benutbare warmte meer uit te halen. Tenzij je af gaat regelen de laatste stappen van de stoomturbine niet benut. Maar dan duikelt het elektrische rendement weer naar beneden. En zo kun je uit het rapport nog meer niet kloppende of zeer onduidelijke beweringen halen.

    Bemoedigend in het rapport is dat er zonder problemen over kernenergie wordt gesproken. Ook wordt duidelijk gesteld dat we met zon-, wind-, en waterkracht en biomassa nooit in onze energiebehoefte zullen kunnen voorzien. Hiermee draagt het rapport bij aan het inzicht dat wij het zonder kernenergie niet zullen redden. Dat is belangrijk want hoe eerder dat inzicht ontstaat hoe korter er wordt doorgegaan met het geldverslindende zon en wind project dat nu loopt. Want dat zon en wind nu al geldverslindend is dat weten we. Maar in de toekomst zal dat met de noodzakelijke opslag met een opslagrendement van maximaal 42 % een veelvoud worden van de huidige kosten.

  • 15.03.2017 - 13:07 uur | Henk Daalder

    Waarom plaatst Ensoc dit soort eenzijdige extrapolatie onzin?
    De aanpak van de CXO2 uitstoot is simpel, en hij kan in 2035 grotendeels op nul komen.
    Maar dat is niet genoeg, onze wereldwijde CO2 uitstoot moet negatief worden. Want al in 2000 passeerden we de hoeveelheid CO2 voor de 2 graden afspraak in Parijs. Dat blijkt uit de onderzoeken van het IPCC.

    De CO2 reductie aanpak zelf in drie maatregelen.
    1. Maak de burger spil van den energie transitie. Zij krijgen de SDe miljarden, in vouchers, zodat ze daar de juiste spullen voor kunnen kopen.
    Burgers hebben de toekomst, hun kinderen, bedrijven doen alleen iets voor geld of verplichte regels.

    2. Een man on the moon project, verplichte CCS2 voor alle 3000 centrales op de wereld. Te beginnen met de Nederlandse centrales. Shell heeft hier de license to operate, maar de regelgeving ontbreekt, verplichte CCS2
    3. Een man on the moon project voor de universiteit van Wageningen, ontwikkel de teelt en oogst van nieuwe biomassa, bijvoorbeeld op zee, omdat daar de zon nog niet benut wordt.

    Onze centrales en het elektriciteitsnet zijn op elkaar afgestemd, en instaat iedereen van stroom te voorzien, vanuit de centrales.
    Als die centrales met verplichte CCS2 de opslag functie op zich nemen, is dat probleem opgelost. Opslag in uitgespaarde duurzaam en circulair geteelde biomassa.
    Daarnaast bouwen we nog veel meer windparken, direct in eigendom bij stroomverbruikers, zodat ze geen SDE subsidie nodig hebben.
    Die windparken voeden het bestaande elektriciteitsnet, en krijgen altijd voorrang van de klimaat neutrale centrales.
    Als er te veel wind is, en de centrales niet verder kunnen terug regelen, gaan de windmolens stuk voor stuk uit. Ze slijten dan ook niet van de storm vlagen, en gaan langer mee.

    De CCS2 techniek is de opvolger van CCS, dat heeft ca 1 miljard ontwikkel subsidie gekregen vanEZ, en ligt nu op de plank, omdat EZ de verplichte toepassing niet mag instellen van de bedrijfslobby.
    Maar een verplichting is nodig, want CCS en CCS2 maakt stroom duurder.
    Dus naast die verplichting CCS2 toe te passen, is ook een CO2 import heffing nodig, anders verplaatst onze CO2 uitstoot zich alleen naar het buitenland.
    Net zoals dat gebeurt bij de domme verplichte sluiting van kolencentrales. die nota bene in het energieakkoord staat.

    CCS2 kan in2020 21 rijp zijn voor toepassing bij centrales, in pilots.
    Dan in 2022 uitrol bij alle andere centrales, gestimuleerd door de CO2 import heffing. Nederland begint in Polen, met een gratis aanbod voor geschikte centrales. Dan hoeven Poolse mijnwerkers hun baan niet te verliezen, en wordt het land toch klimaat neutraal, ergens na 2035.
    CCS2 geeft veel nieuwe banen, in het mijnen van Olivijn, het transport en de handel, ook in Rotterdamse haven.
    De waarde creatie wordt echter mogelijk met de verplichte toepassing van CCS2, want dat is nu BAT. En natuurlijk, als er betere technieken komen om CO2 bij de bron te fixeren, dan zijn die welkom.


    Wageningen kan zijn man on the moon project beginnen in het Markermeer. Volgend jaar al, desnoods op de Marker wadden. met wat proef perceeltjes.
    En geschikte teelt en oogst technieken, via haar netwerken, overal op de wereld, in verschillende ecologische systemen, uit laten proberen.
    Maar dit is nog onbekend terrein, dus hoe snel het echt gaat, is afwachten.
    Dit moet een circulair systeem zijn, dus mineralen die de geteelde biomassa nodig heeft, moet er weer uitgehaald worden, en hergebruikt bij de teelt.
    Het kan best zijn dat we uiteindelijk vooral vergaste biomassa gaan gebruiken, dus dat niet de kolen, maar de gas centrales.
    Dat moet nog uitgevonden worden in dit man on the moon project.

    Meer op mijn blog: de klimaat en energie paragraaf voor het nieuwe regeerakkoord
    http://www.duurzamebrabanders.nl/blog/2017/03/klimaat-en-energie-paragraaf-nieuwe-regeerakkoord/

  • P. Lomito
    14.03.2017 - 18:21 uur | P. Lomito

    De energietransitie zal sowieso heel lang gaan duren zolang iedereen die zich tegen het onderwerp aan bemoeit nog niet eens het verschil tussen vermogen en energie weet ("...een jaargemiddelde opbrengst van 20 W/m²..."). Daarbij zou men ook eens moeten nagaan wat de kosten zijn van die zogenaamde energietransitie, wat het een huishouden jaarlijks kost en wat het werkelijk oplevert in termen van lager CO2-gehalte en afkoeling van de aarde in °C...

    Maar erg prettig om hier eens van experts te horen hoe de werkelijkheid er uitziet, in ieder geval een realistischer beeld dan de schone groene schijn van wensdenkers en dagdromers die we hier vrijwel dagelijks voorgeschoteld krijgen.