Brussel en Moskou maken zich op voor gevecht rondom Gazprom

23.04.2015 | Branchenieuws | 720 keer bekeken
Brussel en Moskou maken zich op voor gevecht rondom Gazprom

De Europese Unie en Rusland bereiden zich voor op een rechtszaak over contracten die het Russische Gazprom heeft gesloten met diverse Europese lidstaten. Dat blijkt uit de reactie van Sergei Lavrov, de Russische minister van buitenlandse Zaken, op de aanklacht van de Europese Commissie over vermeend machtsmisbruik in midden- en oost-Europa.

De Europese Commissie klaagt het Russische gasbedrijf Gazprom formeel aan voor misbruik van haar dominante marktpositie in Centraal- en Oost-Europese lidstaten. Uit een onderzoek van de Europese Commissie blijkt dat Gazprom zijn dominante marktpositie zou misbruiken om de markt in Midden- en Oost-Europa op te delen. Gazprom zou onder meer zijn klanten verbieden om gas aan andere landen door te verkopen. Daardoor zou Gazprom in sommige lidstaten oneerlijke prijzen kunnen aanrekenen. Ook zou het zijn dominante marktpositie hebben misbruikt om alleen gas te leveren als groothandelaren niet-gerelateerde toezeggingen deden op het vlak van gastransport. De aanklacht kan resulteren in een boete van maximaal tien procent van de wereldwijde omzet van het bedrijf. Gazprom krijgt twaalf weken voor de verdediging. Dit maakte Margarethe Vestager, Europees commissaris voor Mededinging, afgelopen woensdag bekend in Brussel.

Verdenkingen
Gazprom levert ongeveer een derde van de gasvraag in Europa. In een aantal Oost- en Centraal-Europese lidstaten is Gazprom de dominante of zelfs de enige gasleverancier. Het bedrijf wordt verdacht van het verhinderen van de vrije doorstroom van gas in minimaal acht lidstaten, belemmering van de diversificatie van de bevoorrading door verboden afspraken voor de toegang tot pijpleidingen, verhindering van doorlevering van Russisch gas en het in minimaal vijf lidstaten in rekening brengen van oneerlijke, olieprijsgekoppelde gasprijzen. Gazprom ontkent de beschuldigingen en vindt ze ongegrond. Het bedrijf zegt zich te houden aan de wetten van de Russische Federatie. Drie eerdere pogingen om de zaak te schikken zijn op niets uitgelopen, onder meer door de politieke conflicten en spanningen in de Krim en Oekraïne.

'Onacceptabel'
Lavrov noemt de aanklacht tegen Gazprom 'onacceptabel'. Volgens hem probeert de Europese Commissie de regels voor mededinging uit 2009 met terugwerkende kracht door te voeren. Volgens Lavrov voldoen de bilaterale overeenkomsten die Gazprom met partners in Europa heeft gesloten aan de regels die op het moment van ondertekening van kracht waren in de Europese Unie. 'De Europese regels schrijven voor om de productie, het transport en de distributie aan consumenten op te splitsen. Toen deze regels werden aangenomen probeerde de Europese Commissie om ze met terugwerkende kracht toe te passen, ook voor oudere contracten. Dit gebeurt nog steeds en is absoluut onacceptabel. We hebben sinds 1999 een samenwerkingsovereenkomst met de Europese Unie, en niemand heeft deze overeenkomst ingetrokken. Hierin staat dat partijen geen acties nemen die de situatie voor handel in gevaar brengen,' aldus Lavrov.

Artikel 34
Lavrov heeft met zijn bezwaar op de terugwerkende kracht wellicht een punt, maar hij noemt een verkeerde datum voor de bilaterale overeenkomst tussen de Europese Unie en Rusland. Deze overeenkomst stamt uit december 1997. In de overeenkomst staat in artikel 34 dat de partijen hun uiterste best zullen doen om te voorkomen dat ze maatregelen of acties nemen die de condities voor vestiging en werkzaamheden van elkaar bedrijven meer zullen beperken dan in de situatie die bestond op de dag voor de ondertekening van de overeenkomst. Het argument van Lavrov is echter niet nieuw. In december 2012 verzocht de Russische president Poetin de toenmalige president Barroso van de Europese Commissie artikel 34 van de overeenkomst tussen Europa en Rusland te bestuderen. Woordvoerders van de Europese Commissie wisten op dat moment niet te vertellen wat Poetin precies bedoelde.

Oneerlijke gasprijzen?
Over de bezwaren van de Europese Commissie over oneerlijke beprijzing van gas zei Poetin destijds: 'Het koppelen van gasprijzen aan de olieprijs is niet uitgevonden door Rusland, maar door Nederland aan het begin van vorige eeuw. De koppeling tussen olie en gas wordt al decennia toegepast zonder enige problemen. De olieprijs wordt op haar beurt gevormd door de wereldmarkt op basis van vraag en aanbod, niet door administratieve middelen.' Poetin verwees bij de rol van Nederland naar de gasformule van Groningen, die gasprijzen koppelt aan de olieprijs via een specifieke formule in lange termijncontracten voor export. Deze formule is in 1962 ontwikkeld in Nederland, meldt Euractiv.

Nederland gasimporteur
Saillant detail is dat de gasprijs in termijncontracten afgelopen week licht is gestegen door de grotere afhankelijkheid van buitenlands gas. Dat meldt Nuon in een analyse van de energiemarkt. De lage export van Nederlands gas en de relatief hoge import van gas uit Noorwegen en Engeland naar Nederland hebben ervoor gezorgd dat Nederland sinds halverwege deze maand voor het eerst in zes jaar netto importeur van gas is geworden. Dit betekent dat Nederland structureel meer gas importeert dan exporteert. Dat maakt ons land afhankelijker van buitenlands gas.

Foto: Nederland importeert 6 procent van haar gas uit Rusland. 6 procent. Dat maakt Nederland het minst afhankelijk van Russisch gas van alle Europese landen die het importeren (foto Gasunie)

Redactie Ensoc, 23-apr-15

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (0)

Reageren