​‘Blue energy draagt fors bij aan energietransitie’

19.10.2016 | Branchenieuws | 1548 keer bekeken
​‘Blue energy draagt fors bij aan energietransitie’

De innovatieve technologie Blue Energy van Redstack BV uit Sneek om groene stroom op te wekken uit zoet en zout water is door het kabinet benoemd tot Nationaal Icoon. Volgens de jury kan deze technologie potentieel 10 procent van het wereldenergieverbruik opwekken.

Blue Energy is een van de drie veelbelovende innovaties die het kabinet heeft benoemd tot nieuwe Nationaal Iconen. Minister Kamp van Economische Zaken maakte dinsdagavond 18 oktober de drie winnaars bekend in het tv-programma De Wereld Draait Door. Uit de 65 inzendingen selecteerde de jury onder leiding van Hans Wijers tien finalisten. Na een intensieve beoordeling door de jury zijn drie innovaties voorgedragen. Het kabinet benoemt deze tot Nationaal Iconen, waarmee ze Nederland op de kaart wil zetten als innovatief land. Met de Iconen maakt het kabinet het topsectorenbeleid zichtbaar en tastbaar, zo meldt minister Kamp in een brief aan de Tweede Kamer.

Niet nieuw
Het opwekken van elektriciteit uit het verschil tussen zout en zoet water is geen nieuw idee. Al in 1954 beschreef de wetenschapper Richard Pattle in het tijdschrift Nature de opwekking van energie uit verschillen in zoutgehalte van twee watermassa’s. Een dergelijk verschil kan benut worden op plaatsen waar een zoetwaterrivier in zee stroomt. Deze energievorm wordt ‘Blue Energy’ genoemd, omdat hiermee energie wordt opgewekt uit water, vandaar de term ‘blauwe energie’. Sinds de jaren zeventig wordt eraan gewerkt om deze energie te benutten. Sinds 2009 is er in Noorwegen aan de Oslofjord bij Tofte een dergelijke energiecentrale in bedrijf.

Afsluitdijk
In Nederland werkt REDstack BV uit Sneek, een spinoff van watertechnologie-instituut Wetsus, sinds 2005 aan de ontwikkeling en opschaling van de technologie. Het bedrijf van ondernemer Rik Siebers heeft de technologie ontwikkeld om deze toe te passen op het grensvlak tussen het IJsselmeer en de Waddenzee. Na bijna tien jaar van voorbereiding is in 2014 een proefinstallatie in Breezanddijk op de Afsluitdijk gebouwd. De testopstellingen zijn door REDstack ontwikkeld samen met Fujifilm in Tilburg. Hierbij neemt REDstack de behuizing van de stacks en de gehele operatie voor zijn rekening, terwijl Fujifilm zorgt voor de research en productie van de membranen.

Energieinnovatie_BlueEnergy_Nationaal-Ic
V.l.n.r. directeur Rik Siebers van REDstack BV, juryvoorzitter Hans Wijers en minister Kamp na de uitreiking van het Nationaal Icoon 2016 bij het tv-programma De Wereld Draait Door (foto Redstack) 

Proefinstallatie
De ontwikkeling van Blue Energy is nog volop gaande. Koning Willem-Alexander stelde dit voorjaar de proefinstallatie op de Afsluitdijk officieel in gebruik. In deze proefinstallatie van 50 kW wordt de gehele keten van waterinname, voorzuivering, energieopwekking en stroomlevering aan het net, onderzocht. Volgende stappen zijn om een demoproject van 1 megawatt en een eerste commerciële installatie te bouwen, als voorbereiding op een installatie die wereldwijd kan worden uitgerold.

Potentieel
De potentie van Blue Energy is groot, meldt de jury in haar rapport. ‘Naar schatting zijn er meer dan duizend riviermondingen in de wereld geschikt voor deze technologie. Redstack heeft hiermee een groot export- en werkgelegenheidspotentieel. Daarnaast past de technologie ook in de transitie naar een duurzame elektriciteitsproductie zonder CO2-uitstoot. De leveringszekerheid van de energie is hoog, er is geen back-up nodig. Immers, water stroomt altijd, ook als het niet waait of de zon niet schijnt.’ Volgens de jury kan Blue Energy ook worden ingezet voor energiebesparing bij industriële processen, bij het verminderen van het energiegebruik bij drinkwaterbereiding (ontziltingsprocessen) en voor opslag van energie in zoutgradiënten. Blue Energy kan potentieel tien procent van het wereld energieverbruik opwekken. Hiermee levert de technologie een grote bijdrage aan de transitie naar een duurzame energievoorziening', aldus de jury.

Jury
De jury bestond naast voorzitter Hans Wijers uit ceo Ralph Hamers van ING, directeur transitie Wim van Saarloos van NWO, directeur kennisontwikkeling Barbara Baarsma van Rabobank, ondernemer en Thnk-oprichter Bas Verhart en Frans Blom, voorzitter Boston Consulting Group Nederland.

Nationale Iconen
Naast Blue Energy zijn Growboxx van Groasis (een methode om planten in droge gebieden met minder water te laten groeien) en Lighthouse van ASML (kankerdiagnostiek zonder radioactief afval) benoemd tot Nationaal Icoon. Minister Kamp: “De vindingen zijn onze visitekaartjes op het gebied van innovatie. Alle drie de innovaties hebben grote economische potentie en dragen bovendien bij aan wereldwijde duurzame ambities.” Het kabinet steunt de drie nieuwe Nationale Iconen volop. Zo krijgen de innovaties elk een minister of staatssecretaris als eigen ambassadeur. Dit biedt toegang tot een groot netwerk in binnen- en buitenland, helpt bij het vinden van financiering en nieuwe partners.

Foto: De pilotinstallatie van Redstack BV voor Blue Energy aan de Afsluitdijk (foto NationaleIconen.nl)

Redactie Ensoc, 19-okt-16

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (2)

Reageren
  • 20.10.2016 - 22:56 uur | Carel Anink

    In het artikel staat dat Blue Energy een grote potentie heeft. Mijn vraag luidt, waar bevindt die potentie zich?

    Blue Energy heeft, voor zowel de osmose techniek als de techniek van omgekeerde elektrodialyse, een harde scheiding tussen zout en zout water nodig. Waar ter wereld vindt je deze. Alle grote rivieren hebben een vrije invaart voor de scheepvaart en de getijden zorgen er voor dat er om de 6 uur een golf zout water de rivier opstoomt. In deze rivieren een dam leggen met sluizen voor de scheepvaart en de mogelijkheid om zout/zoutwater vis heen en weer te laten zwemmen? Gaat echt niet gebeuren. Er zijn zelfs natuur deskundigen die het jammer vinden dat de afsluitdijk ooit gelegd is.

  • P. Lomito
    19.10.2016 - 15:24 uur | P. Lomito

    Twee vragen:
    1. Wat is de EROEI? Ofwel wat is het energetisch rendement van de proefopstelling... we hebben al genoeg laagwaardige energiebronnen die door gebrek aan EROEI nooit een zinvolle bijdrage aan een energietransitie zullen bijdragen (windmolens, zonnepanelen).
    2. Wat is de ROI? Ofwel wat zijn de kosten en opbrengsten van deze proefopstelling, hoeveel subsidie is er verstrekt en door wie... zonder een gezond financieel rendement wordt zo'n centrale nooit iets, dus vooruit met de geit, billen bloot.

    Deze twee zaken worden niet benoemd (verzwegen?) in bovenstaand artikel. Doe eerst het cijferwerk en kom dan nog eens terug hier.