​Bedrijfspand meer dan energieneutraal

23.08.2016 | Branchenieuws | 999 keer bekeken
​Bedrijfspand meer dan energieneutraal

Bedrijven maken hun panden steeds energiezuiniger. Eén van de koplopers op dit terrein is Hitachi Data Systems, dat haar nieuwe distributiecentrum in Zaltbommel heeft voorzien van zonnepanelen en een warmte-koude-opslag in de bodem.

Tekst: Norbert Cuiper

Vanaf de snelweg bij Zaltbommel is het nieuwe bedrijfspand van Hitachi Data Systems nog niet te zien. Andere gebouwen belemmeren het zicht. Dat is jammer, want ik ben benieuwd hoe het gebouw met de zonnepanelen eruit ziet. Ik neem de afslag naar Zaltbommel en sla linksaf naar bedrijventerrein De Wildeman waar Hitachi huist in een pand aan de Heksekamp. Daar ontmoet ik facilitair manager Dick Lunenberg. Met hem heb ik afgesproken om me rond te leiden door het pand. Hij vertelt me over de energiebesparende maatregelen die bij de bouw zijn toegepast. Ook toont hij de installaties waarmee Hitachi voorziet in haar energievraag. In het pand huist één van de energiezuinigste kantoren in Nederland.

Nieuw pand
Hitachi Data Systems is een dochteronderneming van het Japanse moederbedrijf Hitachi dat dataopslagsystemen in elkaar zet en levert. Met het bedrijf gaat het ondanks de economische recessie voor de wind. Afgelopen jaren werd het distributiecentrum in Waardenburg te klein. Om uit te breiden werd een nieuw pand in Zaltbommel gehuurd. Het bedrijf nam een jaar geleden de sleutel van het nieuwe gebouw in ontvangst. Het pand is zeer energiezuinig doordat de schil zeer goed is geïsoleerd. Alle ramen bevatten dubbel glas en de muren, vloeren en dak bestaan uit beton met holle ruimtes die zijn opgevuld met isolatiemateriaal. Dankzij deze constructie kan het gebouw beter zijn warmte en koelte vasthouden.

WKO
Daarnaast maakt Hitachi gebruik van de opslag van warmte en koude (WKO) uit twee bronnen op 60 meter diepte onder het terrein. Water van 12 graden wordt opgepompt en met elektrische warmtepompen verwarmd tot ongeveer 35 graden. Het water geeft zijn warmte af aan het gebouw. Het water koelt daardoor met 5 graden af, waarna het terugkomt in de grond aan de andere kant van het gebouw. Via slangen in de vloer wordt het gehele pand, inclusief het magazijn, verwarmd. Indien nodig wordt het koude water opgepompt en gebruikt om het pand te koelen. Dankzij de WKO kan het pand toe zonder gas. Ook wordt de oprit naar het parkeerdek verwarmd met water uit de grond om het vorstvrij te houden.

Zonnepanelen
We klimmen via een trap en een ladder naar het dak van het pand. Daar kijken we uit over meer dan zesduizend zwarte zonnepanelen van Hitachi, geleverd door Oskomera. De zonnepanelen leverden afgelopen maand maart [2014] circa 14 procent meer elektriciteit dan de hoeveelheid stroom die werd gebruikt in het pand. ‘Maart was een zonnige maand, en het was niet te warm of te koud. Dat is ideaal voor het opwekken van zonnestroom,’ vertelt Lunenberg. Een vergelijking met dezelfde maand een jaar geleden is nog niet mogelijk, want de panelen werden eind mei 2013 opgeleverd. Lunenberg verwacht dat de totale jaaropbrengst uitkomt op 1,5 GWh. ‘Dat staat gelijk aan het verbruik van circa 450 tot 500 huishoudens.’

Record
Op het dak staan naast de zonnepanelen ook 102 inverters van SMA. Elke inverter zet de gelijkstroom uit vijftien zonnepanelen om in wisselstroom. Door de zonnestroom te meten kan Lunenberg tot in detail volgen hoeveel stroom de panelen elke dag opwekken. De hoogste opbrengst tot nu toe werd gehaald op 9 juli 2013. ‘Het was op die dag niet te warm, maar wel erg zonnig. Dat zorgde voor een recordopbrengst aan zonnestroom,’ aldus Lunenberg. Hij verwacht dat het zonnedak na 11 tot 12 jaar is terugverdiend. Bijzonder is dat de installatie tot stand kwam zonder subsidie; wel is gebruik gemaakt van fiscaal voordeel via de Energie Investerings Aftrek (EIA). Volgens Lunenberg kiest Hitachi er bewust voor om ‘groen’ te produceren. Dat is ook te zien aan de laadpalen op het parkeerdek voor elektrische auto’s.

Fitness
We dalen weer af naar begane grond, waar Lunenberg de fitnesszaal toont. Hier sporten medewerkers van Hitachi in lunchpauze of buiten werktijd. De zaal is verlicht met led- en T5-lampen. Deze energiezuinige verlichting wordt ook toegepast in de kantoren en het restaurant. In de zogeheten assemblageruimtes, waar apparatuur in elkaar wordt gezet, zijn de muren wit geschilderd. Hierdoor is volgens Lunenberg minder licht nodig dan in de overige ruimtes en wordt het veel plezieriger om in te werken. Ook kan Hitachi het stroomverbruik verminderen door de verlichting te dimmen. Het pand maakt gebruik van bewegingssensoren, waardoor verlichting alleen aan staat als er mensen in de ruimtes. Andere sensoren meten het daglicht. Als dat voldoende aanwezig is worden lampen uitgeschakeld of gedimd.

Stroomoverschot
Voor de kantoren en restaurant van Hitachi is de energieprestatiecoëfficient (EPC) bepaald op -0,83. Dat volgt uit een proefberekening van adviesbureaus Souverein Advies en C-B-B. Dat is veel lager dan de huidige EPC van -0,09. ‘Dat betekent dat we meer dan energieneutraal zijn. We leveren meer energie dan we verbruiken,’ zegt Lunenberg. Als Hitachi meer stroom opwekt dan gaat het overschot terug het net in. Daarvoor krijgt het bedrijf hetzelfde bedrag vergoed als ze betaalt voor verbruik, namelijk 7 cent per kilowattuur. Dat is een verschil ten opzichte van kleinverbruikers, die maar liefst 21 cent per kWh krijgen betaald als ze terugleveren aan het net. Ondanks deze ongunstige situatie heeft Hitachi gekozen voor zonnepanelen. De combinatie PV en WKO op deze schaal is uniek, zegt Lunenberg. Bij een dreigend stroomtekort vraagt netbeheerder TenneT aan Hitachi om het noodstroomaggegaat in te schakelen om het net van extra stroom te voorzien

Slimme meter
Bijzonder aan het pand van Hitachi is dat alle afdelingen en ruimtes zijn voorzien van tussenmeters die op afstand uitleesbaar zijn. De meeste van deze slimme meters zijn tijdens de bouw van het pand geïnstalleerd. ‘Alles is bemeterd,’ zegt Lunenberg. Hierdoor kon hij ook snel zien dat de pompen van de WKO de grootste stroomverbruikers zijn. ‘De twee warmtepompen die we hebben gebruiken maximaal 57 kWh per stuk, dus reken maar uit.’ In een vergaderruimte tovert Lunenberg op een scherm een grafiek waarbij het stroomverbruik en de opbrengst aan zonnestroom per maand zijn te zien. De zonnestroom vertoont een dip in de winter, maar komt al in het vroege voorjaar uit boven het verbruik. ‘Vanaf dat moment produceren we meer stroom dan ons verbruik’. Dit is het punt waarop het pand meer dan energieneutraal is: het houdt hiermee elektriciteit over.

Besparing
Hitachi claimt met het nieuwe pand jaarlijks ruim € 200.000,- te besparen op energiekosten. De energierekening is meer dan de helft lager dan het pand in Waardenburg. Opmerkelijk, want het nieuwe pand is drie keer zo groot. De belangstelling voor het ‘groene’ pand is groot. ‘Klanten uit heel Europa komen naar Zaltbommel om te kijken. Ik geef wel drie of vier rondleidingen per week.’ Ook ondernemers brachten onlangs een bezoek aan het pand om inzicht te krijgen in Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Het pand vormt voor Hitachi een pilotproject voor een tweede pand in Oklahoma waarbij de groene filosofie centraal staat. Dat pand zal gebruik maken van windenergie, aldus Lunenberg.

Verantwoording: dit artikel is eerder verschenen in Ensoc Magazine, zomer 2014.

Foto: Luchtfoto van de zonnepanelen op het dak van het distributiecentrum van Hitachi in Zaltbommel (foto Hitachi Data Systems)

Redactie Ensoc, 22-aug-16

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (1)

Reageren
  • P. Lomito
    24.08.2016 - 14:58 uur | P. Lomito

    ‘De twee warmtepompen die we hebben gebruiken maximaal 57 kWh per stuk, dus reken maar uit.’

    Ik vind het schokkend dat een energieplatform geen onderscheid weet te maken tussen vermogen en energie, in een heden tussen kW (maximaal verbruik) en kWh (werkelijk verbruik). Uit de omschrijving valt op de maken dat hier 2x 57 kW bedoeld wordt.

    Ook wordt hier weer geschermd met de term Energieneutraal, daarmee suggererend dat voor het totale energieverbruik van het gebouw in de eigen stroombehoefte kan voorzien met zonnepanelen. Niets is minder waar, het gebouw wordt in de winter gewoon op kolenstroom verwarmd zoals alle gebouwen die elektrisch verwarmd worden. De gedachtefout die hierbij gemaakt wordt is dat teruggeleverde zonnestroom dezelfde waarde heeft als fossiel/nucleair opgewekte stroom die in de winter opgewekt wordt. Met een groeiend aandeel aan hernieuwbare bronnen (zon en wind) neemt ook de waarde van die hernieuwbare stroom af en wordt zelfs negatief zoals nu al in toenemende mate gebeurt met Duitse stroom, hetzelfde staat ons te wachten met de voorgenomen plaatsing van windmolens en zonnepanelen in Nederland. De huidige salderingsregeling is daarom financieel onhoudbaar en is men momenteel bezig alle stroommeters te vervangen om de salderingsregeling om te bouwen naar een flexibele beprijzing die afhankelijk is van vraag en aanbod.

    Dit betekent dat teruggeleverde zonnestroom in de zomer vrijwel niets meer waard is of zelfs onbalanskosten in rekening worden gebracht als er een overschot aan stroomaanbod is. Het is hoe dan ook duidelijk dat het netwerk niet langer als fictieve opslag gebruikt kan worden waardoor de overvloedige zonnestroom in de zomer niet meer gespaard kan worden om in de winter te gebruiken voor verwarming. Daarnaast gaat de TVT van 10-11 jaar niet gehaald worden, die zal eerder verdubbelen zodat het hele verhaal economisch onrendabel wordt.

    Aan de andere kant zal de firma genoegen nemen met een verlies op de eigen stroomopwekking omdat zij hiermee de schijn kunnen ophouden van ecologisch goed bezig te zijn, het maatschappelijk verantwoord ondernemen, de politiek correcte groene jas die nodig geacht wordt voor het veiligstellen van omzet en marktaandeel... Dat mag best wat kosten.