​ANNE maakt duurzaam wonen concreet

25.01.2017 | Branchenieuws | 1926 keer bekeken
​ANNE maakt duurzaam wonen concreet

Het Utrechtse experience center ANNE wil de iPad voor het wonen zijn. Samen met bedrijven, banken en andere participanten gaat  bedenker Arthur Lippus duurzaam wonen tastbaar en bereikbaar maken. “Dan gaat het pas leven.”

Isolerend folie, dat even goed isoleert als driedubbele beglazing op de ene ruit, en de andere ruit zonder folie. Het warmteverschil tussen beide ruiten is op een koude januariochtend goed te voelen in experience center ANNE (Alle Nederlanders Naar Energieneutraal), dat is gevestigd in een voormalig beheerdershuis tussen de Jaarbeurs en Utrecht Centraal Station. Het warmteverschil is waar het om draait, vertelt oprichter Arthur Lippus in een interview met Ensoc. “Je moet iets concreets kunnen laten zien.”

Les van het concretiseren
De les van het concretiseren leerde Lippus bij de Stroomversnelling, waar hij sinds 2013 tot de zomer van 2016 deel was van het kernteam. Ook werkte hij als trekker van de innovatie-agenda bij woningcorporatie Portaal en organiseerde hij in 2012 niaNesto, een ‘Voice of Holland voor de woningbouw dat energienotanul bouwen en wonen op de kaart zette’. Sinds 2015 is Lippus onder andere betrokken bij Kwartiermakers in de Bouw. “Er is in Nederland een enorme ambitie om huizen te verduurzamen. Dat moet ook kunnen met de veelal naoorlogse woningen. Alleen gaat het gesprek steeds over woningen, terwijl het moet gaan over bewoners.”

Eén miljoen mensen
Toen in Utrecht twee jaar geleden het plan ontstond om 50.000 woningen naar nul-op-de-meter te brengen, benadrukte Lippus het belang van deze bewonerscommunicatie. “Ik vroeg: waar zijn de 120.000 likes? Hoe ga je een miljoen mensen benaderen? In die 50.000 woningen wonen gemiddeld 2,4 mensen, dus 120.000. En met een normale conversiefactor van 10 betekent het dat je ruim een miljoen mensen nodig hebt die over jouw onderwerp gaan nadenken.”

Woonbeleving
Lippus: “De vraag is: hoe ga je dat organiseren? Hier is dat niet zo ingewikkeld. Utrecht ligt midden in het land, de grootste Ikea van Nederland ging hier destijds net open en mensen komen tijdens bijvoorbeeld de Beurs Eigen Huis of de Margriet Fair massaal naar de Jaarbeurs voor woonbeleving. Tussen de Ikea en de Jaarbeurs in liggen ook nog eens de wijken, zoals Kanaleneiland, met de naoorlogse woningen waar het plan zich op richt.”

Startpunt
Het idee van een experience center was geboren, maar de uiteindelijke locatie van ANNE kwam als een verrassing, vertelt Lippus. “We waren op zoek naar plekken voor demonstratiewoningen, toen de Jaarbeurs zei: wij hebben een geschikt gebouw.” Het tweeverdiepingenhuisje naast een van de parkeerterreinen van de Jaarbeurs sloot niet direct aan bij de verwachtingen van Lippus. “Totdat het kwartje viel. Dit is een hele unieke plek om een startpunt te maken voor de experience van duurzaam wonen en dat niet alleen voor bewoners. Veel bouw- en installatiebedrijven hebben behoefte aan een plek waar ze kunnen samenkomen om kennis uit te wisselen en van daaruit kunnen gaan proberen, snel verder leren wat woonconsumenten ervan vinden en doorontwikkelen.”
_SW_0981.jpg
Foto: Experience center ANNE, tussen Jaarbeurs en Utrecht CS (foto Sem van der Wal)

Samenwerking

Samenwerken en proberen is wat participanten in ANNE (tot nu toe de Jaarbeurs, de gemeente en provincie Utrecht, de Economic Board Utrecht, Platform 31, de Rabobank Utrecht en bouw- en installatiebedrijven Trebbe, Talen Vastgoedonderhoud, Q-vention, Van Wijnen, Inventum, Nathan, Jaga, Green profit, Optisolar, Zonnecomfort, Webeasy, Solareis, Savepartner en Van Dillen) ook moeten gaan doen. Het idee is om oplossingen en producten die een woning kunnen verduurzamen bij elkaar te brengen en te laten zien. Vloerverwarming, een warmtepomp, houtpelletkachels, isolerend folie op de beglazing. Op het dak komen zonnepanelen en een buffervat.

Comfort voorop
Dit soort technieken zijn pas het begin volgens Lippus. “Als je isolatie aanbrengt, werkt het, maar voelt je huis nog niet comfortabel. We willen dat bezoekers zich direct comfortabel voelen. Als een dom huis slim wordt kan er in de muur niet alleen een nieuwe verwarmingsbediening komen, maar ook een bediening van je muziekinstallatie en verlichting. Led-verlichting was in eerste instantie weinig comfortabel: het licht was kil en de lampen waren duur. Nu kan je alle kleuren van de regenboog maken. Licht is een feestje geworden. De Hue-lampen van Philips zijn nog steeds niet goedkoop, maar worden goed verkocht. Prijs is niet het enige wat van belang is.”

Rabobank doet mee
Volgens Lippus gaat het er in ANNE om hoe je de ruimte beleeft, wat licht met je doet, hoe je zit. “We willen laten zien dat als je een huis verduurzaamt, je met allerlei plug & playoplossingen ook een comfortabel huis krijgt. Het gaat ons in eerste instantie niet om die warmtepomp, maar om mensen te verrassen met een comfortabel gevoel.” Tegenover ANNE gaat de Rabobank een energieneutraal Rabo Groen Huis (een Sustainer Home) oprichten. ANNE en het Rabo Groen Huis gaan nauw samenwerken, legt Lippus uit. “Het worden zusjes. Is een bezoeker van ANNE enthousiast, dan kan hij bij het Rabo Groen Huis in gesprek voor financiering. En ANNE kan voor hypotheekklanten van de Rabobank een startpunt zijn om te zien wat er mogelijk is.”

_SW_0942logo2.jpg
Logo van ANNE op de muur van het experience center in Utrecht (foto Sem van der Wal)

Ver-van-mijn-bed-show
De vraag blijft hoeveel mensen echt gaan ‘omwonen’. Het Sociaal en Cultureel Planbureau stelde onlangs vast dat de meeste Nederlanders de energietransitie een ver-van-mijn-bedshow vinden: het gros ziet vooral heil in dwingende regels voor bedrijven en niet het verplichten van individuen. Lippus erkent dat de massa verleiden niet makkelijk is. “Maar het kan absoluut. Toen ik vijf jaar geleden bij woningcorporatie Portaal het energiezuinige nieuwbouwconcept NiaNesto ontwikkelde, was duurzaamheid helemaal geen thema. Nu hoor je het elke dag op het nieuws. Natuurlijk is het nog steeds een onderwerp dat voor een groot deel van de mensen niet bovenaan de agenda staat, maar dat is langzaam aan het veranderen.”

People, planet, profit
De lage prioritering van duurzaamheid is ook logisch, vindt Lippus. “Zeker in het sociale huurdomein. De crisis is net achter de rug, maar er zijn nog steeds heel veel mensen aan het overleven. Die dragen duurzaamheid best een warm hart toe, maar het is niet hun eerste prioriteit. Ik zeg altijd dat people, planet, profit meestal twee volgordes kent. Vanuit beleid is het eerst planet, dan profit voor de maatschappij en dan people, de mensen die het moeten doen. Vanuit mensen is het people, waar liggen mijn keuzes, profit, kan ik het me veroorloven en hé, het is nog duurzaam ook, oftewel planet. De verbindende schakel in het midden is profit. Dat hoeft niet alleen geld te zijn, maar kan ook andere vormen van waarde zijn.”

Latente behoefte
Centraal in het experience center staat de tastbaarheid van duurzaam wonen. Dat gaat immers pas leven als je het kunt zien, ervaren en beleven, benadrukt Lippus. “Tot dat moment is het: wat de boer niet kent, dat eet ie niet. Het mooiste voorbeeld daarvan is de iPad. Toen die uitkwam werd Steve Jobs voor gek verklaard, totdat de Ipad in de winkel lag en geadoreerd werd. Mensen hadden zelf nooit gedacht dat ze het nodig zouden hebben. Het gaat om een latente behoefte, gebruikersgemak, comfortabel zijn. Comfortabel je eigen omgeving creëren met apps op je iPad, comfortabel in je huis omdat je geen koude voeten meer hebt ’s avonds en je veiliger voelt door dubbele beglazing. Als we dat gevoel raken, dan gaat duurzaamheid gegarandeerd werken.”

Open huis
ANNE beleeft 6 februari tijdens de BouwBeurs haar kickoff met een open huis. Zie voor meer informatie de nieuwsbrief van ANNE. De website ANNE-online gaat binnenkort live.

Foto: Arthur Lippus, bedenker van experience center ANNE, ‘startpunt voor omwoners’

Tekst: Joost Agterhoek

Redactie Ensoc, 25-jan-17

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (3)

Reageren
  • Lucas Zijlstra
    01.02.2017 - 14:37 uur | Lucas Zijlstra

    Dit soort initiatieven juich ik van harte toe.
    Wel merk ik dat met name de overheid niet bepaald voorop loopt.
    Na Kyoto en Parijs had ik van die kant meer initiatieven verwacht om de doelstellingen te bereiken en de bevolking te stimuleren.
    Ik ben bezig een monument in Maastricht te kopen, maar de Gemeentelijke Monumentenzorg accepteert alleen enkel glas!? NB 2017
    Dan moet je er maar een tweede kozijn achter zetten met thermopane. Alsof dat fraai is! Bij thermopane moet ik echt IN de sponning kijken om te zien of het thermopane is. Maar twee kozijnen achter elkaar ziet er veel minder fraai uit. Roomser dan de Paus, enkel glas! Die folie spreekt mij dus zeer aan. Maar ook alle andere zaken uit genoemd artikel. Ik kom zeker bij ANNE kijken om mij te oriënteren over alle mogelijkheden.

  • Carola Peters
    01.02.2017 - 13:47 uur | Carola Peters

    Leuk, dat ANNE-huis!
    Heeft een VvE er ook iets aan?

  • P. Lomito
    26.01.2017 - 12:45 uur | P. Lomito

    OMG, willen ze echt 50.000 onwetende huurders in Utrecht een NOM-woning in de maag splitsen, d.w.z. het verbouwen van bestaande huurwoningen en dan het resterende energieverbuik fictief af te dekken met zonnepanelen, onder het nom van gelijkblijvende woonlasten...

    NOM is een verdienmodel van verhuurders van sociale woningen, waarbij de nul-op-meter als hefboom gebruikt wordt om de huur drastisch te verhogen en zo de jaarlijkse huurverhoging te maximaliseren. Dat de huurders over 5 jaar geconfronteerd worden met stijgende energielasten naast de al gestegen huursom wordt er niet bijverteld. Op papier klopt het allemaal wel maar het is vrij zeker dan na 2023 de salderingsregeling afgeschaft is en vervangen door een systeem met flexibele stroomprijzen waarbij teruggeleverde PV-stroom in de zomer niets meer waard is en de netstroom in de winter juist extra duur.