​Amsterdam: energiebesparingsbeleid weinig effectief

24.03.2016 | Branchenieuws | 1065 keer bekeken
​Amsterdam: energiebesparingsbeleid weinig effectief

Gemeente Amsterdam stimuleert energiebesparing in woningen door subsidie te geven voor het verbeteren van het energielabel met minimaal twee stappen. Dat beleid blijkt weinig effectief. Het stimuleren van specifieke energiebesparende maatregelen is echter niet effectiever.

Dit blijkt uit onderzoek van de Amsterdamse Rekenkamer, dat van 7.300 gerenoveerde woningen onderzocht welke energiebesparende maatregelen zijn doorgevoerd en wat voor effect dit had op het energieverbruik. ‘Op basis van dit onderzoek zien wij geen robuust bewijs dat het stimuleren van specifieke energiebesparende maatregelen meer effect heeft dan generieke stimulering via de labelstappensubsidie,’ meldt de Rekenkamer. De onderzoekers constateren dat gemeente Amsterdam op dit moment niet over instrumenten beschikt om het energieverbruik in woningen grootschalig en doelmatig te laten dalen. Ze bevelen de gemeente aan om bewoners meer voor te lichten over de bediening van installaties voor verwarming en ventilatie.

Subsidie kostbaar
Het onderzoek is een vervolg op de studie die de Rekenkamer in november 2014 publiceerde. Uit die studie bleek dat het effect van een labelstap op het werkelijk energieverbruik veel kleiner was dan werd verwacht. Dat maakt de subsidieregeling erg kostbaar. Op verzoek van de gemeenteraad ging de Rekenkamer na of het effectiever zou zijn  om specifieke, afzonderlijke energiebesparende maatregelen te stimuleren, zoals het vervangen van de ketel door een energiezuiniger exemplaar of het isoleren van de woning met bijvoorbeeld driedubbel glas of het aanbrengen van isolatie bij vloeren, dak of gevel. Hiervoor keken Delftse onderzoekers van de faculteit bouwkunde naar cijfers over Amsterdamse woningen in de SHAERE-databse van Aedes.

Energielabel goede voorspeller
De meeste van de 173.000 Amsterdamse corporatiewoningen hebben een voorlopig label C of D, zo blijkt uit een steekproef van niet-gerenoveerde woningen. Bijna 30 procent van de woningen heeft een label E of slechter. ‘Het energielabel is een goede voorspeller van het gasverbruik, evenals de leeftijd van de woning en het woningtype. Bij energiezuinige woningen is het verschil tussen het werkelijke en het theoretisch berekende energieverbruik het kleinst; bij energie-onzuinige woningen is de voorspelling gemiddeld 30 procent te hoog. Hierdoor worden energiebesparingen volgens de labelmethodiek bijna systematisch overschat’, zo melden de onderzoekers van de TU Delft in hun rapport, dat als basis diende voor het onderzoek van de Amsterdamse Rekenkamer.

Cijfers voor energiebesparing
De grootste besparing op het gasverbruik wordt behaald door enkel glas te vervangen door driedubbel glas. Dit levert 218 kubieke meter gas per woning op, concluderen de onderzoekers. Het vervangen van enkel glas door HR++ glas en van dubbel glas naar driedubbel glas leveren 180 m3 en 143 m3 besparing op. Het vervangen van CR-combiketels door VR-combiketels resulteert in 212 m3 besparing, vervanging van VR-combiketels door HR107-ketels levert 184 m3 besparing op. Deze getallen zijn vergelijkbaar met de besparingen door labelstappen. Een labelstap levert gemiddeld 139 m3 besparing op, twee labelstappen 166 m3, drie labelstappen 276 m3, vier stappen 355 m3, vijf stappen 432 m3 en zes stappen 446 m3.

Energiebesparing maatwerk
‘Het lijkt niet waarschijnlijk dat het stimuleren van specifieke maatregelen meer effect op het energieverbruik zal hebben dan een generieke stimulering zoals de labelstappensubsidie’, melden de onderzoekers. Bij sommige specifieke maatregelen zijn positieve effecten zichtbaar, zoals bij het vervangen van enkel glas, gevelisolatie en vloerisolatie. Deze maatregelen zijn echter niet zonder meer toepasbaar voor de gehele woningvoorraad. Zo zijn er nog maar weinig corporatiewoningen met enkel glas en is het bij weinig woningen mogelijk om spouwmuurisolatie aan te brengen. Wat voor de ene woning de ideale oplossing is, hoeft dit niet voor de andere woning te zijn. ‘Het energiezuinig maken van een woning is veelal maatwerk’, concludeert de Amsterdamse Rekenkamer.

Bewonersgedrag van invloed
Bewonersgedrag is van invloed op het werkelijke energieverbruik. Ook in het onderzoek van de Rekenkamer blijkt dat bewoners in energiezuinigere woningen kiezen voor meer wooncomfort in plaats van minder energieverbruik: het reboundeffect treedt op. In gesprekken geven bewoners aan niet altijd goed te weten hoe ze het beste met de verwarming of met ventilatie om kunnen gaan om energie te besparen. Dit is een beeld dat ook door de woningcorporaties wordt herkend. Bewoners kunnen technologisch geavanceerde installaties niet altijd goed bedienen, terwijl dat wel nodig is om energie te besparen. De Rekenkamer adviseert daarom om meer in te zetten op voorlichting van bewoners. Dit zou kunnen helpen de energiebesparing bij woningen verder te stimuleren.

Reactie college Amsterdam
Het Amsterdamse college van burgemeester en wethouders houdt vast aan het beleid om woningen energiezuiniger te maken. Ze ziet het rapport van de Rekenkamer als ‘een welkome bijdrage aan de discussie over hoe de woningvoorraad effectief energiezuinig gemaakt kan worden’, zo meldt het college in een reactie. Volgens het college moet de discussie niet gaan over de vraag óf de gemeente energiebesparing moet bevorderen, maar over de vraag wat de meest effectieve manieren zijn om dat te doen. ‘Energielabels en labelstappen zijn geen optimale instrumenten om inzicht te krijgen in de energetische kwaliteit en de energieprestatie van een woning, maar ze zijn wel de beste instrumenten waarover we nu beschikken. Ook vormen energielabels tot nu toe de beste beschikbare indicator om de kwaliteit van de woningen te meten,’ aldus het college.

Foto: Amsterdam probeert energiebesparing van woningen te stimuleren (foto isolatie-collectief.nl)

Redactie Ensoc. 24-mrt-16

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (1)

Reageren
  • P. Lomito
    25.03.2016 - 10:27 uur | P. Lomito

    Tussen de regels lees je het bericht dat energiebesparing weinig effect heeft op het energieverbruik en dat subsidie van energiebesparende maatregelen daarom niet gewenst is. Dit past perfect in mijn eerdere constatering dat energiebesparing stelselmatig in een kwaad daglicht wordt gesteld door het hele groencircus dat ons land rijk is (m.n. RVO, PBL, CE Delft, bureau Nieman).

    Met het rebound-effect (wet van behoud van ellende) wil men aantonen dat het zinloos is om woningen te isoleren omdat gebruikers dan de milieuwinst weer inleveren door de thermostaat hoger in te stellen. Dat laatste is waar, na aanleg van isolatie/1.0-glas en vloerverwarming hebben ook wij de thermostaat opgedraaid van 19 naar 20°C maar tegelijk is ons gasverbruik wel gehalveerd. Door deze ervaring weet ik dat de energiebesparing wel substantieel is, bovendien is het klimaatcomfort in de woning met grote stappen vooruit gegaan en is de woning meer waard geworden.

    Ook in het Energieakkoord komt energiebesparing er bekaaid af met slechts 0,4 miljard euro tegenover 74 miljard voor het totale akkoord ofwel 0,012% !!

    De reden is duidelijk: energiebesparing door isolatie is de enige maatregel die werkelijk effectief én efficiënt het energieverbruik duurzaam verlaagd in de orde van 50-60%, een regelrechte aanslag op de overheidsinkomsten uit aardgasbaten, energiebelastingen en BTW, we praten dan over vele miljarden euro's per jaar die dan bovenop het al bestaande begrotingstekort gaat drukken. Effectief stimuleren van energiebesparing betekent dat de regering zwaar zal moeten snijden in de rijksuitgaven en dan kom je al snel aan zaken die electoraal moeilijk liggen zoals hypotheekrenteaftrek, onderwijs, ouderenzorg/gezondheidszorg...

    Met de verkiezingen in aantocht is het politieke zelfmoord om deze zaken aan te snijden.