​'Windenergie en ECN onterecht in kwaad daglicht'

Expertartikelen | 1717 keer bekeken
​'Windenergie en ECN onterecht in kwaad daglicht'

Journalisten van de Volkskrant vermoeden belangenverstrengeling bij subsidies voor windenergie en blazen dat op tot een sensatieverhaal. Onderzoeksinstituut ECN komt hierdoor in een kwaad daglicht te staan. Volgens windexperts Cees Bakker en Felix Olthuis is dat onterecht.

Tekst: Felix Olthuis en Cees Bakker

De Volkskrant brengt de laatste weken enkele geruchtmakende verhalen over windenergie in het nieuws. Eerst over handel in bestaande te saneren windmolens om nieuwe molens in Noord-Holland mogelijk te maken. Het artikel is al verouderd voor het verscheen, zo snel kan Gedeputeerde Staten van deze provincie haar beleid aanscherpen. Het aantal in te leveren molens doet feitelijk nauwelijks meer ter zake. Het gaat er alleen nog om met zo min mogelijk turbines de Rijksverplichting in megawatts te bereiken. Niets méér.

Politiek klimaat
Talloze rijpe plannen voor meer vermogen blijven zo op de plank liggen, wachtend op betere tijden onder een ander politiek klimaat. Een getergde initiatiefnemer slaat wild om zich heen en waar of niet waar, de krant lust er wel pap van. Een recent artikel gaat over Wim Stam, een ex-directeur van ECN Wind Energy Facilities BV, een spinoff van ECN. Hij zou naast zijn werk flink verdiend hebben aan vier windmolens die hij kocht van een collega. Die zijn met subsidie neergezet. Slechts enkele jaren exploiteert hij ze zelf en vervolgens verkoopt hij ze om er rustig van te gaan leven.

Verontwaardigde reacties
‘Van ons subsidiegeld!’, en ‘belangenverstrengeling!’, zo reageren diversen verontwaardigd op Twitter. De directie van het onafhankelijke ECN – waarvan de afdeling Beleidsstudies de minister van Economische Zaken adviseert over de regels en subsidie voor windenergie - komt in een kwaad daglicht te staan en moet met een persbericht over een aangekondigd onderzoek in de verdediging. De betreffende ECN-er runde in de Wieringermeer het testpark, via een één-mans BV, en is daar dus automatisch directeur van. Over de resultaten van het testpark niets dan goeds: de hele wereld plukt er enthousiast de uitstekende vruchten van.

Wat is er mis?
Wat is er mis met deze constructie die geheel volgens de geldende regels was opgezet en verlopen? Dat een medewerker zonne-energie bij ECN een collega windenergie in de arm neemt om hem – in zijn vrije tijd - te adviseren over een project dat hij zelf niet aan kan. Als het project met hulp van ingehuurde accountants, juristen en stedenbouwkundigen slaagt en met reguliere subsidie de financiële haalbaarheid mogelijk wordt is iedereen blij.

Misbruikverhaal
Maar mede door het jarenlange gevecht takelt de gezondheid van de initiatiefnemer af. Hij verkoopt zijn goedlopende project aan zijn adviseur en accountant en geniet van een rustige oude dag. Dat denken hij en zijn adviseur. Maar dan hebben ze buiten Tom Kreling en Huib Modderkolk, de jongens van De Volkskrant, gerekend. Die ruiken lont, schrijven een misbruikverhaal en blazen dat op tot een breed maar flinterdun sensatiestuk. En dan gaan sommige politici ook ineens hard lopen. Zal de minister na verloop moeten vertellen dat het in orde was en is?

Moraal van het verhaal
De moraal van het verhaal: ook de schijn van belangenverstrengeling kan je beter vermijden, omdat de media en de politiek speuren naar sensationele zaken en in dit geval de niet duidelijk aanwezige belangenverstrengeling bewust opkloppen door te doen alsof de algemeen directeur van het ECN misbruik heeft gemaakt van zijn positie en zijn medewerkers voor zijn eigen zaakjes heeft misbruikt. Stel je voor dat je wat weet van gezondheidszorg, dan mag je je daar dus bestuurlijk niet mee bemoeien.

Auteurs: Felix Olthuis en Cees Bakker, huidig en voormalig voorzitter van de Coöperatieve Windenergie Vereniging Kennemerwind

Naschrift:
ECN constateert op basis van intern onderzoek dat er geen sprake was van voorkennis of belangenverstrengeling in de zaak van Wim Stam. ‘De heer Stam had gedurende zijn tijd bij ECN en bij het windturbinetestpark Wieringermeer geen voorkennis die hij heeft gebruikt voor persoonlijk financieel gewin ten behoeve van de privé exploitatie van windmolens. Hij was ook niet werkzaam bij ECN Beleidsstudies, de afdeling van ECN die verantwoordelijk is voor beleidsadvies en –onderzoek.’ Wel constateert ECN dat de schijn van belangenverstrengeling is ontstaan en dat dit onwenselijk is. Daarom zal ECN de procedure voor het melden van nevenwerkzaamheden op korte termijn aanscherpen. ‘Daarbij wordt ook gelet op mogelijke schijn van belangenverstrengeling’, aldus ECN.

Foto: windmolens van het windpark bij Burgervlotbrug. Vier molens waren tijdelijk in bezit van een ex-werknemer van ECN (foto Kennemerwind)

Redactie Ensoc, 27-jan-16

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (6)

Reageren
  • joost de Valk
    04.02.2016 - 09:28 uur | joost de Valk

    Volgens mij maakt de heer Anink een gedachtefout. Hij suggereert dat als je bij de ECN werkt je geen subsidie zou mogen aanvragen voor een project, hoewel je zelf niet betrokken bent bij de uitvoering en toetsing van deze regeling. Subsidie aanvragen is echter een recht van elke burger, voor zover die aan de voorwaarden voldoet. De taakopvatting van de journalistiek van de heer Anink vind ik 'bijzonder': hij vindt het kennelijk geen punt dat journalisten een burger in een kwaad daglicht mogen zetten alleen omdat die burger de schijn tegen heeft. Journalisten hoeven zich kennelijk geen rekenschap te geven van de wet en van fatsoen. Ik hoop dat we voortaan verschoond blijven van deze taakopvatting.

  • Carel Anink
    03.02.2016 - 15:44 uur | Carel Anink

    Ik ben het eens met de moraal van het verhaal. Ik ga er vanuit dat mensen die direct of indirect betrokken zijn bij het veroorzaken van een subsidiegeldstroom begrijpen dat ze de schijn tegen zullen hebben als ze van deze subsidiegeldstroom ten behoeve van henzelf gebruik maken. Hoe integer ze dat ook zullen doen ze hebben een zwak verhaal als ze zich willen verdedigen tegen aantijgingen. Menig bedrijf zegt daarom dat medewerkers van het bedrijf uitgesloten zijn van meedoen aan…. Het is de taak van de journalistiek om, ook schijnbare, oneigenlijkheden zichtbaar te maken. Dat is geen sensatie en dat wordt het ook niet als twitteraars er met sterke uitspraken op reageren.

  • Joost de Valk
    03.02.2016 - 14:29 uur | Joost de Valk

    De Volkskrant vormt helaas geen uitzondering op diverse media die steeds vaker 'complotten' willen blootgelegen, maar die feitelijk hun lezerspubliek op het verkeerde spoor zetten en reputaties van mensen onterecht beschadigen. Zou dit komen door het gebrekkige intellectuele en zelfkritische vermogen van de betreffende journalisten, door hun sensatiebelustheid of door een combinatie van beide?

  • Ton Goossens
    02.02.2016 - 11:53 uur | Ton Goossens

    Vraag: Zouden wij zoveel windmolens hebben wanneer er GEEN subsidie was verleend? Zonder subsidie zou de ROI (return of investment) voor geen enkele investeerder en/of banken interessant zijn.
    Slechts 2 elementen zijn verantwoordelijke voor ons huidige bestaan: de zon en water. Duurzame energie moet gezocht worden uit deze twee elementen!
    ALLE andere z.g. duurzame energie oplossingen zijn feitelijk feek en geldverspillend.
    Dus heren Olthuis en Bakker, wees eens echt objectief en u zult dan begrijpen dat u de waarheid nooit in pacht zult hebben.

  • Maarten Deckers
    02.02.2016 - 10:07 uur | Maarten Deckers

    Ook bij journalisten moet de schoorsteen roken. Voor een diepgaand en objectief verhaal met hoor en wederhoor is geen tijd meer, of erger, geen plaats. Een bericht moet iemand of iets breken volgens de Nederlandse traditie.

  • P. Lomito
    28.01.2016 - 11:35 uur | P. Lomito

    We zullen dergelijke verhalen nog veel vaker gaan horen want met de enorme subsidiebedragen die rijkelijk uitgedeeld worden zijn er vanzelf types die daar als vliegen op stront afkomen voor een potje zelfverrijking... je kunt er op wachten.