​Waarom investeren in een energiemanagementsysteem?

Expertartikelen | 1724 keer bekeken
​Waarom investeren in een energiemanagementsysteem?

In het energieakkoord is als doel afgesproken om in 2020 100 PJ energie te besparen. Om deze doelstelling mede te kunnen halen is het inzetten van energiemanagementsystemen (EMS) belangrijk, maar bedrijven kunnen hier ook hun voordeel mee doen.

Tekst: Edwin Bossenbroek

De energieadviseur speelt een cruciale rol bij het breder uitrollen van en bekender maken in de markt voor EMS. Energieadviseurs kunnen helpen met de toepassing van EMS door aan bedrijven te laten zien hoe ze hiermee kunnen besparen. De investering kunnen bedrijven binnen een relatief korte tijd terugverdienen. EMS staat ook in de erkende maatregellijst die de overheid heeft verspreid. In dit kader heeft het ministerie van Economische Zaken het doorbraakproject Energie en ICT opgezet, om de toepassing van slimme energiesystemen te versnellen. Dit project richt zich voornamelijk op energiemanagementsystemen voor kantoorgebouwen.

Belemmeringen
De toepassing van EMS-systemen is nog niet goed van de grond gekomen. Uit de dagelijkse praktijk blijkt dat er verschillende belemmeringen zijn die invloed hebben op de keuze om gebruik te maken van een EMS.

Ontbreken kennis
Kennis over EMS-systemen, de diverse systemen en besparingsopties zijn van groot belang. Wat kan een EMS, wat kost het, wat levert het op? Dat is nog te onbekend. In (te) veel gevallen weet men niet dat er al op een eenvoudige manier gebruik van een EMS-systeem gemaakt kan worden. Elk gebouw heeft een energieaansluiting voor elektriciteit, aardgas en/of warmte. Het verbruik wordt bij de wat grotere afnemers op hoofdmeterniveau per kwartier of uur gemeten, bij kleinere afnemers kan al een slimme meter zijn geplaatst. Het meetbedrijf biedt vaak tegen lage kosten, soms zelfs kosteloos een portal aan waarin deze meetgegevens worden gepresenteerd. Je ziet dan per tijdseenheid het verbruik. Dit geeft al een eerste inzicht wat er met het energiegebruik gebeurt. Nog niet in detail, maar het geeft vooral voor de wat kleinere gebouwen al een goed inzicht wat er allemaal gebeurt. Het is een eerste stap naar een volwaardiger systeem.

EMS bij inkoop
Wat in de praktijk tegenwoordig ook regelmatig gebeurt is dat een EMS-systeem onderdeel uitmaakt bij het inkopen van energie. Dit zien we vooral bij overheden/gemeenten een steeds prominentere rol spelen. In het geval van overheden wordt er een bestek geschreven. Dit bestek beschrijft niet alleen de hoeveelheid energie die nodig is, de wijze van facturatie, maar ook hoe de leverancier bij kan dragen aan energiebesparing, het leveren van EMS, het monitoren van de energiestromen, het verduurzamen etc. Alles wat een raakvlak heeft met energie wordt in de aanbesteding geplaatst, met de gedachte dat dit goedkoop dan wel gratis wordt aangeboden. Wat vergeten wordt, is dat deze extra diensten wel geprijsd worden door de leverancier, dus het is niet gratis. En leveranciers hebben onvoldoende kennis van bijvoorbeeld een EMS systeem of energiebesparing en zodoende bloedt dit meestal dood.

Wat is de investering?
Er bestaat het idee dat een EMS-systeem nogal duur is. Niet alleen in geld, maar ook in tijd. In de gevallen waarbij een afnemer één of een paar gebouwen heeft valt dat reuze mee. Bij veel aansluitingen,  bijvoorbeeld gemeenten, zal de investering in tijd en geld wat hoger liggen. Maar in die gevallen moet er ook goed gekeken worden welke gebouwen en op welk detailniveau het gebruik gemanaged moet worden. Je ziet dat keuzes vaak vallen op systemen die heel veel informatie geven, veel mogelijkheden hebben en er gelikt uitzien. Vergeten wordt dat het ook allemaal gemanaged moet worden. In de praktijk blijkt dat een overdaad aan informatie uiteindelijk ertoe leidt dat het EMS te bewerkelijk of te ingewikkeld wordt en dat na verloop van tijd het systeem niet meer wordt gebruikt.

Tijd/prioriteit
Het investeren in een EMS systeem brengt kosten met zich mee. Niet alleen kosten voor het systeem, maar ook tijd om optimaal van dit systeem gebruik te gaan maken. Al is de investering nog niet bekend, degenen die energie in zijn of haar portefeuille heeft, krijgt er mogelijk weer een extra taak bij, energiemanagement. Dit is weer een extra taak bij de veel werkzaamheden waar hij of zij verantwoordelijk is. En dan gaan prioriteiten een rol spelen. Het geld kan maar één keer uitgegeven worden en er is al een gebrek aan tijd. Dus stellen we een aanschaf van een EMS maar uit of besteden het aan andere, op dat moment belangrijkere zaken.

Milieubewustzijn
Geld kan maar één maal uitgegeven worden. Heb je de keuze uit verschillende opties om het energiegebruik te beperken, dan wordt er vaak gekozen om bijvoorbeeld zonnepanelen te plaatsen of groene stroom in te kopen. Dus niet de Trias Energetica volgen, maar direct het verbruik verduurzamen. De stap om energie te besparen wordt dan overgeslagen. Zonepanelen zijn tegenwoordig erg in. Het is zichtbaar wat je doet als er zonnepanelen op het dak liggen, dat kan een rol spelen in het imago. Een EMS systeem is dan veel minder ‘sexy’, je ziet het niet.

Wat en hoeveel levert EMS op?
Belangrijk bij het realiseren van besparingen, zowel kosten- als energie-,  is dat je weet wat er allemaal binnen het gebouw gebeurt met energie. Het inzicht dat je krijgt, van het gebruik op hoofmeterniveau tot op submeterniveau geeft kennis. Het oude adagium dus, ‘meten is weten’.
De besparingen zijn onder te verdelen in kosten- en energiebesparingen. Kostenbesparingen zijn bijvoorbeeld dat er inzicht ontstaat in het moment en de grootte van pieken in het verbruik van elektriciteit (vermogen) en aardgas (capaciteit). Je kunt door dit inzicht de verbruiken wat meer spreiden om deze pieken te voorkomen. Dit bespaart kosten die aan de netbeheerder betaald moeten worden.

Daarnaast is natuurlijk energie te besparen. Door het inzicht zie je wat er met je energie gebeurt. Blijft de CV installatie ’s nachts doordraaien? Komt de koeling in, terwijl de verwarming ook nog is ingeschakeld, oftewel koelen en verwarmen tegelijk? Blijft de klimatisering na werktijd te lang aanstaan, etc. Door dit inzicht kunnen forse besparingen gerealiseerd worden, in de praktijk wel meer dan 10 procent.

Tot slot is het bij de inkoop van energie ook belangrijk dat dit inzicht aan de leveranciers wordt gegeven. Ook zij hebben bij het maken van een offerte of contract inzicht nodig in het verbruiksprofiel. Het verbruiksprofiel heeft namelijk invloed op de kosten die een leverancier hanteert om energie te kunnen leveren. Dus ook hier is en kostenbesparing realiseerbaar.

Een EMS-systeem heeft dus diverse voordelen. Inzicht, kostenbeparingen, energiebesparingen en hopelijk een veel lagere energierekening. De overheid zal EMS dan ook meer gaan promoten.

Foto: Met een energiemanagementsysteem valt veel te besparen op energiekosten (foto MST-Solutions.de)

Over de auteur: Edwin Bossenbroek (1968, Doornspijk) werkt als senior energieconsultant bij Energy Circle BV. In deze functie geeft hij bedrijven en organisaties advies om te besparen op energie. Dat zit volgens Bossenbroek in eerste instantie in het voorkomen van energieverspilling, zoals het stoken van ruimtes in het weekend of ’s nachts of tegelijk koelen en verwarmen.

Redactie Ensoc, 3-jun-16

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (2)

Reageren
  • 07.06.2016 - 10:07 uur | David E. Dirkse

    Wederom worden aan de basis denkfouten gemaakt. Zo worden efficiency en bezuiniging op één hoop gegooid.
    1. efficiency is altijd goed. Door verbeterde technologie wordt dat mogelijk.
    2. bezuiniging is verarming, afzien.
    Maar de meest ernstige denkfout is het idee dat een modern land met zon en wind zijn energie kan opwekken.
    Helaas is dit nog nauwelijks doorgedrongen, wat een enorme kapitaal- en materiaalverspilling tot gevolg heeft.
    Zo kost het meer energie (zie rapport Ferroni & Hopkirk) een zonnepaneel te fabriceren dan het ding in onze gematigde klimaatzone ooit zal opwekken. I.h.a. kunnen "renewables" slechts met fossiele brandstoffen worden geproduceerd, zodat deze technologie een doodlopende weg is.
    E.M.S. is een eufemisme voor de onmogelijkheid om intermitterende energiebronnen een vraaggestuurd net te laten aandrijven.
    ("de intercity zal rijden vanaf windkracht 5")
    Het energie accoord is totale flauwekul en mist elke onderbouwing. Niet de sceptici zijn haar vijanden, maar simpelweg de natuurwetten.

  • P. Lomito
    03.06.2016 - 16:54 uur | P. Lomito

    De doelstellingen van het Energieakkoord zullen tijdens de verkiezingen van 2017 ter discussie komen te staan vanwege de ondemocratische wijze waarop het akkoord tot stand gekomen is. Er is dan ook geen gedegen fundament om een business-case te baseren. Het is veel beter om een model te vinden dat onafhankelijk van politieke ontwikkelingen levensvatbaar is.