Verslaafd aan energie

Expertartikelen | 2637 keer bekeken
Verslaafd aan energie

We gebruiken energie alsof het vanzelfsprekend is en denken nauwelijks na over wat energie is. Jan Zuidema verwacht dat dit zal veranderen met de stijgende energieprijzen.

Door Jan Zuidema

Energie is een vanzelfsprekendheid. Stop de stekker in het stopcontact en we krijgen wat we nodig hebben. Maar als de stroom uitvalt is heel de wereld in rep en roer. De vriezer ontdooit, de cv valt uit, en we kunnen niet eens meer 'Boer zoekt vrouw' kijken! En tot overmaat van ramp lopen de batterijen van de smartphones en tablets nog sneller leeg door intensiever gebruik (wat moet je anders?). Daarnaast wordt er met regelmaat een link gelegd tussen stroomuitval en een lokale babyboom…

Maar wat is energie eigenlijk? We praten over verwarming, over elektriciteit, over kuubs gas, over kilowatturen, maar wat houdt dat nou eigenlijk in? Eén ding is zeker: het doorgronden van een energiefactuur is voor de gemiddelde inwoner van Nederland abracadabra. Om die reden verdiepen wij er ons ook maar niet in. Energiebesparing is een duurzame kreet van het heden, maar wie is er nou intensief mee bezig? En dan duurzame energieproductie. Wind energie, Not In My Back Yard! Zonnepanelen: investeren, subsidies, terug verdienen, salderen, slimme meters….. oef!

Waar gaat het over? Wat moet ik allemaal doen? Hoe weet ik dat het werkt?....... laat maar, eerst belangrijke zaken. En zo is het: energie is niet belangrijk genoeg om zich er goed in te verdiepen. Het is er altijd (op enkele gevallen na). Het is duur (is dat zo?), maar niet duur genoeg om bewustzijn te creëren. En toch gaat dit de komende tien jaar in een superversnelling veranderen. Waarom? Vanwege bodemdaling en aardbevingen in Loppersum, onafhankelijkheid van instabiele (wereld)regio's, discussie over gevolgen van opwarming van de aarde ('Inconvenient Truth' van Al Gore), discussie over veiligheid kernenergie, doelstellingen duurzame energieproductie (14% in 2020) en de immer vooropstaande vraag: wordt energie duurder?

Voor de opbouw van de energieprijs verwijs ik u graag naar uw jaarafrekening van uw leverancier. Kijkt u maar gerust, het is niet zo ingewikkeld als het lijkt. Daar zult u ook zien dat een 1 kWh (genoeg om 50 mobieltjes op te laden) maar ongeveer 5 cent kost. U betaald grif meer dan 20 cent, maar dat is aan transportkosten (het moet wel naar u toe worden gebracht) , aansluitkosten en heel veel belasting (ruim een derde). Op dit moment wordt gezegd dat de elektriciteitsprijs wel eens verder zou kunnen dalen omdat er veel te veel elektriciteitsproductie is. Maar hoever kan 5 cent nog dalen? Gevoelsmatig, en dan trek ik even een vergelijk met autobrandstoffen, gaat de prijs op termijn alleen maar stijgen! En wat gebeurt er dan met mijn maandelijkse energiekosten? Gelooft u mij, net wat we zien met de auto's, we gaan nog steeds energie afnemen en betalen; we kunnen immers niet zonder!

Daarom zeg ik op mijn beurt: weet wat energie is, weet in welke vormen het voor komt, weet wat het doet en wat je er mee kan doen. Pas als je dat 'weet' kan je een mening vormen over energiebesparing en eigen –productie. En neemt u van mij aan: dat is leuk en dan wordt efficiënt met energie omgaan een verslaving, die ook nog eens geld oplevert!

Over de auteur:
Jan Zuidema is adviseur bij energieadviesbureau Ekwadraat, waarvoor hij sinds 2005 werkt. Ekwadraat initieert, ontwikkelt en begeleidt projecten op het gebied van duurzame energie en energiebesparing. Zuidema is ook docent van de ééndaagse opleiding Energie voor niet-technici en van de opleiding Duurzame Energie. Beide opleidingen worden georganiseerd door de stichting Post Hoger Onderwijs Energiekunde (PHOE). Zuidema schreef dit opinieartikel voor Ensoc Magazine

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (3)

Reageren
  • Saskia de Jong
    03.03.2015 - 11:26 uur | Saskia de Jong

    Goeie blog Jan, ik heb hem doorgeplaatst op http://woontlekker.nl/verslaafd-aan-energie/, mijn blog over energieneutraal wonen.
    Eerst inzien en begrijpen, dan actie ondernemen!

  • David Dirkse
    03.03.2015 - 10:51 uur | David Dirkse

    Energie is alles, zonder energie gebeurt er niets. De opmerking "verslaafd aan energie" is onjuist. Wie is verslaafd aan zijn dagelijks brood? Vroeger was energie schaars, want alle energie was van de aarde afkomstig: voedsel en hout. Daarom was er vroeger grote maatschappelijke ongelijkheid. De energie van één persoon is namelijk onvoldoende voor een comfortabel leven. Daarom was er slavernij, waren er lijfeigenen, horigen, pachters, lakeien en bediendes. Zo hadden een paar mensen nog een prettig leven, wel ten koste van vele anderen. Daarom gaf bezit van land macht, want land was de enige energiebron. Dankzij fossiele brandstoffen, de meest succesvolle technologie ooit, kwam er genoeg energie voor iedereen en kon het feodale tijdperk worden verlaten met vrijheid voor iedereen.
    Vooruitgang is dat producten 1. goedkoper, 2. betrouwbaarder en 3. compacter worden. Als gevolg daarvan komen ze beschikbaar voor een bredere bevolkingsgroep. Voorbeelden zijn polshorloges, computers, en elektro- en verbrandingsmotoren.
    Windmolens zijn achteruitgang op alle punten: dure, onbetrouwbare energie en een enorm grondoppervlak. Daardoor wordt grondbezit weer een machtsfactor, feodale tijden herleven.
    De westerse mens heeft sinds de ijzertijd, beginnend 1000 voor Chr., niet duurzaam geleefd. Altijd werd meer hout gekapt, turf gestoken, kolen gedolven, olie en gas opgepompt, dan de natuur aanvulde. Hoe kan het dan dat wij thans met tien maal meer mensen leven in tien maal meer welvaart dan onze voorouders? Het antwoord is innovatie. Iets wordt pas een grondstof als de technologie is ontwikkeld. Innovatie schept de grondstoffen (resources).
    Duurzaamheid is aanpassing. Aanpassing kost energie. Hoe meer energie hoe duurzamer. Te weinig maakt kwetsbaar.
    Energietransitie is voorraadtransitie. Kolen, olie, gas, uranium, thorium zijn voorraden. Zon en wind, zonder grootschalig opslagsysteem is dat niet. Zodat, ondanks alle retoriek, er van transitie nog nauwelijks sprake is en er ook niet komt.
    Wij houden onszelf voor de gek met het risico van dramatisch welvaartsverlies.

  • Henk van der Geest
    03.03.2015 - 10:36 uur | Henk van der Geest

    Leuk artikel Jan, goed dat je e.e.a. eens onder de aandacht brengt. Helaas lijkt het tegendeel waar, voor zover ik overzie lijkt de energieprijs eerder te dalen dan te stijgen. Niet goed voor de rentabiliteit van m'n eigen productie. Als je dan ook nog eens de discussies over salderen volgt, dan krijg je helemaal de kriebels. Toch wel mooi dat je verslaafd kan zijn en de prijzen gewoon dalen. Dat is omgekeerde marktwerking, lijkt me op zich een aardig artikel waard. Toch een bijzonder goedje energie, niet?