Ton Ruijgt (DSM Food Specialties): ‘We hebben al veel energie bespaard, maar het kan nog beter’

Columns | 1584 keer bekeken
Ton Ruijgt (DSM Food Specialties): ‘We hebben al veel energie bespaard, maar het kan nog beter’

Iedere week spreekt Ensoc een energieprofessional over zijn of haar werk. Deze week spraken wij Ton Ruijgt, energy & facility manager bij DSM Food Specialties in Delft. Hij geeft ons een beeld van zijn werkzaamheden en deelt zijn ervaringen.

‘Ik werk al veertig  jaar bij DSM in Delft. Als scholier begon ik in een leerwerkplaats bij Gist-Brocades dat later werd overgenomen door DSM. Ik kon daar aan de slag als elektrotechnicus. Om mijn diploma’s elektrotechniek te halen studeerde ik in de avonduren. Door een avondstudie bedrijfskunde kon ik ook werken als hoofd administratie en later als controller. Daardoor heb ik vele facetten binnen het bedrijf leren kennen. Als reliability engineer voerde ik risico-inventarisaties uit om te kijken naar de bedrijfsrisico’s als gevolg van falen van apparatuur. De risico’s probeerde ik vervolgens te verkleinen door tijdig maatregelen te nemen op gebied van onderhoud of aanpassing van ontwerp of procedures. Ook was het mijn taak om incidenten achteraf te beoordelen en eventuele maatregelen te nemen. Het is een technisch inhoudelijke functie waarbij ik dicht op de actualiteiten moet zitten om te kunnen reageren.’

Ketelhuis
‘De afgelopen tijd kwam het onderwerp energie vaker om de hoek kijken. Dat gebeurde bij het bepalen van de slimste configuratie voor het ketelhuis. Hierbij speelt inkoop van gas en elektriciteit een rol. De optimale configuratie is immers afhankelijk van de energieprijzen. Omdat die variëren moet ik regelmatig checken of het ketelhuis moet worden aangepast. Ik ben daar al vanaf 2000 mee bezig. Ook energiecontracten horen erbij. Daarvoor heb ik ook de cursus Energy Contracting van de PHOE gevolgd. Die energiecontracten doe ik niet alleen. Ik krijg daarvoor hulp van de Utility Support Group (USG), die dat ook doet op DSM-terrein Chemelot in Geleen. Zaken als energiebelasting en factuurcontrole ben ik ook afgelopen jaren steeds blijven doen. Dat betekent een behoorlijk takenpakket, dat veel tijd kost. Hierom is besloten om de functie op te splitsen in een dedicated  reliability engineer en een energy & facility manager. Ik heb de laatste functie mogen kiezen.’

Switch
‘Vanaf juli werk ik als energy & facility manager. Dat is een andere functie dan voorheen. Daardoor was ik op zoek naar aanvullende kennis. Als autodidact heb ik hiervoor vaak zelf boeken gelezen, en daar ben ik best ver mee gekomen. Omdat ik me echter nog meer wilde verdiepen in de natuurkunde van het energiemanagement heb ik de opleiding Energiebeheer gevolgd. Daarvoor volgde ik eerst een minor thermodynamica, om bekend te raken met de begrippen. Dat vormde een goede basis voor de opleiding Energiebeheer, die ik als summercourse heb gevolgd’.

Praktische aanpak
‘Zowel tijdens de minor als met de opleiding kreeg ik veel informatie in korte tijd te verwerken. Dat vond ik best zwaar, maar misschien lag het een beetje aan mijn leeftijd? We kregen in ieder geval weinig tijd om de geleerde stof te verwerken. Ook had ik iets meer sommen willen maken en minder definities willen aanhoren. Ik vind de praktische aanpak belangrijker dan de theoretische benadering. Toevallig bekeek ik vanochtend het zuurstofgehalte in de rookgassen. Dat lag op 3,5 procent, terwijl 1 procent haalbaar is, door de branderregeling aan te passen. Dat geeft een fors verbetering van de energie-efficiency, weet ik dankzij de opleiding.’

Smaakversterkers
‘DSM is wereldwijd marktleider in bio-ingrediënten voor de voedingsmiddelen- en drankenindustrie. Hier in Delft maken we enzymen, culturen, smaakingrediënten en andere producten voor de sector. We maken smaakversterkers als natuurlijke toevoeging voor o.a. soepen, sausen, chips, pasta, etc. Hierdoor hoeven minder kruiden en zout te worden toegevoegd aan de producten van onze afnemers. Dit is een behoorlijke groeimarkt, zeker wereldwijd. Veel van onze smaakversterkers gaan naar China en India. De groeistrategie van DSM Food Specialties is erop gericht de mogelijkheden van onze huidige activiteiten optimaal te benutten via autonome groei op basis van innovatie, overnames en uitbreiding van onze aanwezigheid in landen en regio’s met een hoge economische groei.’

Meerjarenafspraken
‘We hebben al veel gedaan aan energiebesparing. Vanaf eind jaren negentig leek de bodem qua mogelijkheden bereikt, maar inmiddels zijn de technieken behoorlijk veranderd. Dat betekent dat de potentie om energie te besparen ook weer groter is geworden. DSM doet mee aan de verplichtingen volgens de Meerjarenafspraken, waarbij we gemiddeld elk jaar een paar procent verbeteren in energie-efficiency. Ook hebben we interne doelstellingen om de CO2-uitstoot en het energieverbruik te verminderen. DSM Food Specialties werkt aan een Road Map om deze doelstellingen te realiseren. Ik zit in de ondersteunende werkgroep, die uit diverse nationaliteiten bestaat en overlegt via onder andere internet. Hiermee hopen we een kruisbestuiving te bereiken, waardoor we van elkaars aanpak en technieken leren om onze processen te verbeteren en meer energiebesparing te realiseren. De werkgroep moet nog beginnen, maar ik verwacht zeker resultaten. Door van elkaar te leren kan je een heel eind komen.’

Indampproces
‘Bij DSM hebben we energie bespaard door het indampproces met stoom aan te passen. Dat deden we door een vallende filmverdamper te voorzien van mechanische ventilatie, waarbij een elektromotor de benodigde energie levert. Hierdoor verdampte de vloeistof sneller dan zonder mechanische ventilatie. In vergelijking met de platenindamper (15 GJ/uur) bespaart ons dat bijna 8 GJ/uur. We passen deze methode sinds 2009 toe. Ook is deze methode bij andere droogprocessen toe te passen, zoals het indampen van afvalstromen. Dit zal ook een onderdeel zijn voor de Road Map van DSM.’

Warmteterugwinning
‘Een andere besparingsmethode is het terugwinnen van warmte, een gangbare techniek om energie te besparen. Dit hebben we toegepast bij de sproei-installatie, die het productconcentraat met behulp van stoom omzet in een poeder. Door de warmteterugwinning konden we behoorlijk wat energie besparen. Een andere techniek om energie te besparen is het condenswater uit de droger niet het riool in laten lopen, maar het opnieuw gebruiken als reinigingsvloeistof of voor verwarming. Dit procedé geldt voor alle warmwaterstromen. Het is ook doodzonde om condenswater zomaar weg te gooien.’

Warmtekracht
‘Een techniek die veel kan besparen op CO2-uitstoot is warmtekrachtkoppeling (wkk). Helaas draaien wkk-centrales laatste jaren minder goed vanwege lage elektriciteitsprijzen en hoge gasprijzen. Door het prijsverschil is de exploitatie van een wkk financieel een stuk minder aantrekkelijk geworden. We gebruiken de wkk’s nog wel, met name in de winter, maar voor continue gebruik zijn ze te duur in vergelijking met conventionele ketels. Het is economisch slimmer om ze niet te gebruiken. Ik ben bang dat de situatie voor wkk niet snel verbetert, gezien de prijsvorming op de energiemarkt. Door de groei van windenergie blijven de elektriciteitsprijzen laag, terwijl de gasprijzen niet zullen dalen door de verminderde gaswinning in Groningen. Dat maakt de situatie voor wkk ongunstig.’

Energieverspilling
‘Hoe ik het personeel meekrijg met energiebesparend gedrag? Ik denk dat elk individu invloed heeft op het energiegebruik, maar om energie te besparen is nog wel meer bewustzijn nodig. Ik zie nog teveel voorbeelden van energieverspilling, zoals verlichting die aan staat in een ruimte waar niemand is, of een deur die open staat waardoor warmte verloren gaat. Ook sommige processen in ons bedrijf kunnen nog efficiënter qua energie. Daarvoor hebben we wel ideeën, waarvan er enkelen op de rol staan om te worden uitgevoerd. Hiervoor moeten we de operators benaderen, die er vaak ook al mee bezig zijn. Op dit vlak ligt nog zeker potentie. Hier valt nog veel te halen. Ik acht een besparing van 10 procent haalbaar, terwijl dat nu in de praktijk op hooguit een procent ligt.’

Geleerde lessen
‘Afgelopen jaren heb ik veel geleerd. Dat ligt op gebied van energiebesparing, zoals met het ketelhuis, maar ook met de inkoop van energie waarmee de CO2-uitstoot van het bedrijf is verbonden. Met CO2-reductie doen we het redelijk goed. Als DSM overweegt om een extra ketel erbij te zetten, stel ik voor om dit te combineren met een warmtewisselaar zoals de LuVo (de plastic luchtvoorverwarmer van HeatMatrix, red). Daarmee kunnen we  energie-efficiency verbeteren. Iets anders dat ik heb geleerd is om goed te communiceren bij veranderende omstandigheden. In het voorjaar was ik turnaround manager waarbij de fabriek een week stilstond, en dat is best heftig. Dan red je het niet met mails rondsturen en vergaderen, maar vooral bij de mensen langsgaan. Hierdoor kan ik veel efficiënter informatie uitwisselen dan alleen via de mail.’

Verhaal ‘verkopen’
‘Een andere les is dat ik routineklussen eerder overlaat aan de mensen die ze moeten uitvoeren, terwijl ik me meer focus op afwijkende werkzaamheden, zoals het vervangen van een demper op de schoorsteen of revisie van een grote indamper. Ik doe er dan goed aan om daar een team op te zetten, om ervoor te zorgen dat de klus goed verloopt. Dat is een belangrijk leerpunt. Dit geldt ook voor aanpassingen aan installaties om meer energie te besparen. Ook blijft het belangrijk om het management hierover te informeren, om het verhaal over energiebesparing te ‘verkopen’. Ook dat moet ik niet alleen doen via de mail, maar ook door informele gesprekken voor te bereiden en daarna een formele presentatie te houden. Dan bereik je zoveel meer.’

Redactie Ensoc, 30-jul-15

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (2)

Reageren
  • Kees van der Voort
    06.08.2015 - 16:14 uur | Kees van der Voort

    Duidelijk verhaal, weet van aanpakken en is gedreven.
    Gefeliciteerd met je nieuwe functie.

  • Bart Cox
    04.08.2015 - 10:23 uur | Bart Cox

    hij probeert veel aspecten te benaderen: inkoop, andere processen, efficiëntere energiegebruikers, bewustwording.