​‘Te vroeg om olie- en gaswinning af te schrijven’

Expertartikelen | 3853 keer bekeken
​‘Te vroeg om olie- en gaswinning af te schrijven’

Het einde van de olie- en gaswinning op de Noordzee lijkt nabij te zijn, vanwege de lagere vraag naar gas in combinatie met de gehalveerde olieprijs. Het tegendeel blijkt echter waar te zijn, schrijft olie- en gasexpert Cyril Widdershoven. 'De gassector is nog lang niet ten dode opgeschreven'.

Door Cyril Widdershoven

De media staan er de laatste maanden vol van. De gas- en oliesector lijkt aan haar zoveelste doodstrijd te zijn begonnen. Veel analisten rollen over elkaar heen om de afnemende vraag naar gas in Europa en de lagere olieprijs, die binnen een half jaar halveerde, met elkaar te verbinden. Tevens leggen Nederlandse analisten veelal de aandacht op de Nederlandse gaswinning, waarbij Groningen een hoofdrol speelt. De negatieve weergave van veel van deze berichten is niet objectief te noemen. De geschiedenis heeft geleerd dat de olie- en gassector al vele malen als een Phoenix is herrezen. Doemscenario's zijn eerder en makkelijker te schrijven dan een langjarige analyse van de sector. De gassector is nog lang niet ten dode opgeschreven. Olie en gas zullen komende tientallen jaren nog in het overgrote deel van onze energievoorziening voorzien.

Inkomsten onder druk
Veel berichten spreken van een vrije val van de voorziene opbrengsten uit olie- en gaswinning. Voor een deel klopt dit. Door de sterk gedaalde olieprijzen staan de inkomsten van de overheid en oliemaatschappijen onder druk. Bij lagere olieprijzen, zeker als gascontracten zijn gekoppeld aan de olieprijs, worden de gasinkomsten naar beneden bijgesteld. Echter, zoals bij veel marktfactoren, hierbij gaat het altijd om de korte termijn. Grootschalige dalingen of fluctuaties in olie- en gasprijzen worden door prudente partijen altijd meegenomen in hun winstverwachtingen en investeringsplannen. Deze overwegingen gelden voor alle partijen in Noordwest-Europa, waarbij Nederland, Groot-Brittannië en Noorwegen natuurlijk leidend zijn. Voor een juiste analyse moet men hierbij niet alleen naar de Nederlandse situatie, maar ook naar de rest van Noordwest-Europa kijken.

Bijltjesdag
Op dit moment is het bijltjesdag, zoals partijen als Shell, BP en Statoil op de Noordzee aangeven. Honderden medewerkers worden ontslagen, terwijl veel projecten worden geherwaardeerd. Voor de Nederlandse onshore operaties, zoals Groningen, speelt dit op dit moment niet, gezien de nationale belangen en de attractiviteit van het gas voor de Nederlandse economie. Voor veel moeilijkere velden op de Noordzee is het nu natuurlijk wel een zorgelijke situatie. Op de hele Noordzee zien we al jarenlang een teruglopende productie van olie en gas. Dit laatste ligt veelal niet aan de aanwezige voorraden, maar aan het kostenplaatje van de offshore operaties.

Kosten rijzen pan uit
Britse partijen schreeuwen op dit moment moord en brand. Kosten rijzen de pan uit terwijl de belastingen zeer hoog zijn. Voor Nederlandse en Noorse partijen geldt bijna hetzelfde plaatje, alleen verschillen belastingniveaus en stimuleringsregelingen nogal per land. De huidige olieprijs maakt het voor veel partijen zeer moeilijk om op korte termijn een positief plaatje te kunnen schetsen aan hun aandeelhouders. Rigoureuze maatregelen worden op dit moment genomen om de kosten te verlagen, zoals lagere lonen, ontslag of zelfs stilleggen van velden. De grootste oliemaatschappijen zoals BP en Shell overwegen hun minder rendabele of oudere velden te verkopen.

Risicospreiding

Het einde van de olie- en gaswinning op de Noordzee lijkt nabij te zijn, zoals de media ons gretig voorschotelen. Volgens Oil and Gas UK is de winning van olie en gas op de Noordzee niet meer rendabel onder de olieprijs van 60 dollar. Dat lijkt desastreus uit te pakken voor olie- en gasbedrijven. De realiteit is echter anders. Het is al jarenlang zo dat de grote olie- en gasmaatschappijen hun investeringen verplaatsen van de Noordzee naar nieuwe wingebieden. De velden in Noordwest-Europa, Noorwegen uitgezonderd, zijn allen relatief klein te noemen. Groningen is het grootste gasveld op land in Europa, maar relatief klein vergeleken met de gigantische velden in Qatar, Iran of Rusland.

Buitenkans
De attractiviteit van Europese gasoperaties staat onder druk, maar niet voor iedereen. De huidige financiële crisis op de Noordzee is een buitenkans voor nieuwe spelers en investeerders. De bereidwilligheid van de grote jongens om tegen relatief aantrekkelijke prijzen hun velden in de verkoop te zetten kan wel eens de noodzakelijke bonus betekenen om nieuwe spelers aan te trekken. De aantrekkelijkheid van de Noordzee als investeringsregio werd vorige week al duidelijk door de oprichting van een nieuw investeringsfonds in Amsterdam met focus op gasvelden offshore. Andere partijen uit bijvoorbeeld de Golfregio zien ook wel mogelijkheden.

Interessante velden
Na de komst van Taqa (Abu Dhabi), Petrogas (Oman), lijkt de tijd rijp voor andere partijen, bijvoorbeeld Mubadala (UAE) of Qatar Petroleum. Deze partijen zijn vooral geïnteresseerd vanwege het stabiele investeringsklimaat en hun lange termijnstrategie. Voor kleinere, vaak bedrijven die puur gericht zijn op exploratie en productie, zijn oudere en stabielere velden nog veelal interessant genoeg om in te investeren. Tevens zijn er voldoende aanwijzingen dat er nog zeer interessante olie- en gasvoorraden onder de Noordzee in diepere velden zitten. De successen van Wintershall in de afgelopen maanden maken duidelijk dat de Noordzee als olie- en gasprovincie nog niet moet worden afgeschreven.

Gouden eieren
Voor partijen met een lange termijnvisie is de fluctuerende olie- en gasprijs ook een positief gegeven. Het potentieel voor een hogere olie- en gasprijs is op dit moment is structureel hoog. Als de grote olie- en gasbedrijven niet investeren in de winning betekent dat uiteindelijk minder olie- en gasproductie op de midden- en lange termijn. Bij een nog steeds stijgende vraag naar olie en gas neemt de markt het uiteindelijk over. Hogere vraag betekent een hogere prijs bij lager aanbod. Investeren nu betekent dadelijk winst voor iedereen die tegen de markt in gaat investeren. Voor de nationale overheden is het nu noodzakelijk om de juiste investerings- en operationele voorwaarden te scheppen om dit mogelijk te maken. Nu de stekker eruit trekken is de grootst mogelijke onzin. Je slacht de gans met de gouden eieren voordat het beest oud is.

Foto: Het productieplatform Andrew van BP op het Britse deel van de Noordzee

Over de auteur: Cyril Widdershoven is expert in olie en gas en werkt als business development manager bij TNO. Hij studeerde geschiedenis in Nijmegen en werkte in Egypte als hoofd investeringen en onderzoek van Artoc. Hij is gepromoveerd op de proliferatie van nucleaire en chemische wapens en werkte daarna in het Midden-Oosten als consultant, onder andere bij Deloitte en Capgemini. Widdershoven schrijft dit artikel op persoonlijke titel en exclusief voor Ensoc.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (6)

Reageren
  • David Dirkse
    11.02.2015 - 09:44 uur | David Dirkse

    ter info:

    http://www.dagelijksestandaard.nl/2014/12/gerard-bodifee-leven-een-tijd-met-een-beangstigend-politiek-correct-klimaat-hebben-een-soort-ddr-systeem-gecreeerd/

    De website van Dr. Bodifée is zeer de moeite waard.
    oa deze lezing over ecologie:
    https://www.youtube.com/watch?v=SbVCLggaX0Y

    Ook Dr.C.lePair
    http://www.staatvanhetklimaat.nl/2012/08/17/windstroom-valt-tegen/
    http://www.clepair.net/clpKamp-E-akkoord.html

    en prof. Rörsch
    http://www.john-daly.com/guests/rorsche.htm
    http://climategate.nl/2009/12/13/arthur-rorsch-pakt-eindelijk-uit-in-telegraaf/

  • David Dirkse
    10.02.2015 - 17:31 uur | David Dirkse

    @mevr.Batterink,

    U geeft de mening zoals vertolkt in de media.
    Ik baseer mijn mening eveneens op wetenschap(pers) : professoren en doctoren in de (geo) fysica. Mensen met indrukwekkende carrières als onderzoeker,
    directeur van landelijke wetenschappelijke instellingen of adviescommissies. En wat is wetenschap? Sommige dingen weten we zeker, andere een beetje of vrijwel niet. Iets is wetenschap als academisch gevormden zich ermee bemoeien maar over waarheid zegt het weinig. U laat zich uw doemdenken niet ontnemen.
    Maar de wetenschap die ons de klimaatcatastrofes voorhoudt heeft de huidige situatie niet voorspeld (afvlakking temperatuurstijging bij toenemende CO2 concentraties), die wetenschap heeft geen verklaring voor de Romeinse- en middeleeuwse warmte periode (waar Vikingen landbouw en veeteelt bedreven op Groenland en in Engeland wijnbouw plaatsvond) Er zijn bovendien honderd+ klimaatmodellen, die allemaal wat anders voorspellen. Stelt u zich voor dat er honderd stellingen van Pythagoras bestaan en we per geval de formule met het handigste antwoord mogen uitkiezen. Dan zou wiskunde geen exact vak meer zijn.
    1,5 miljard mensen op aarde heeft (nog) geen elektriciteitsaansluiting. Ik gun die mensen van harte hun vrieskisten, flatscreens, wasmachines, centrale verwarmingen en airconditionings. Europa kan daar niet tegenop bezuinigen. Eén windpark bespaart evenveel CO2 uitstoot als één hoogoven uitblaast. India en China openen de komende jaren nog 800 kolencentrales. Onze aanpak van de zogenaamde klimaatproblemen is volslagen waanzin. Wij moeten ons aanpassen. Alleen met voldoende goedkope energie is dat mogelijk.
    Nog een reden om ons niet druk te maken over wat opwarming is het logaritmische verband tussen temperatuur en CO2 concentratie. Hogere concentraties hebben steeds minder invloed. CO2 absorbeert een stukje van de IR band, maar bij 200ppm is die al voor 95% verzadigd.
    Tuinders blazen tot 1000ppm CO2 in hun kassen om de opbrengst te verhogen.
    Beneden de 150ppm groeit er geen boom of plant meer.
    Een hogere CO2 concentratie is een zegen voor de natuur. Satellietbeelden registreren dat al.
    IJstijden zijn pas erg, dan is het 6 tot 10 graden kouder dan nu. Goddank leven we in een interglaciaal.

  • Femke Batterink
    10.02.2015 - 13:16 uur | Femke Batterink

    Geachte heer Dirkse,
    In de wetenschappen is er al lang geen discussie meer over klimaatverandering en de oorzaak ervan. Ik heb niet de indruk dat u enige (academische) kennis hebt op dit gebied. Misschien dat u dan maar beter ook niet zulke stellige uitspraken kunt doen.

  • David Dirkse
    10.02.2015 - 12:58 uur | David Dirkse

    @mevr.Batterink
    Wij danken onze welvaart aan de niet-duurzame leefwijze van onze voorouders. Anders was zelfs de stoommachine nooit uitgevonden en had de industriële revolutie niet plaatsgehad. Dat houdt niet in, dat streven naar duurzaamheid niet geboden is. U maakt zich zorgen om het klimaat. Maar de realiteit is, dat het klimaat beter is dan ooit. Wat meer CO2 bevordert de plantengroei, wat hogere temperaturen maken het leven een stuk aangenamer. Transavia vliegt naar Turkije en Tenerife, niet Moermansk. Die klimaathysterie is volkomen onterecht en een vorm van religieuze waanzin. In het verleden waren talloze perioden beduidend warmer dan nu.
    Moeder natuur is geen moeder, die onvoorwaardelijk voor haar kinderen zorgt. Het leven op aarde is er omdat het weet te -over-leven. Er is geen klimaat op aarde waar de mens zonder technologie kan overleven. Ons leven is pure overwinning op de natuur.
    Energie is het voedsel voor onze machines. Zonder die machines, (dus ook de Shell, BP, Nuon...) gaan wij dood. Wij leven in feit in een grote hart-long- machine, energievoorraden houden wij niet aan. We gaan door het leven als operators, de hele dag knoppen drukkend en kranen draaiend.
    Het aantal geplaatste windmolens is een aanduiding van de achterlijkheid van een land.
    Gelukkig is er nog voor zeker 100 jaar fossiele brandstof. Het stenen tijdperk is ook niet geëindigd omdat de stenen opraakten. Eens laten we het fossiele tijdperk achter ons omdat betere technologie (meer power, schoner) beschikbaar zal zijn.
    Ik voorspel dat anno 2100 nucleaire technologie het van fossiel overneemt. Elke stad heeft dan zijn eigen centrales. En de mensheid leeft dan duurzamer dan ooit tevoren. Europa moet grootschalig inzetten op de ontwikkeling van nucleaire technologie. Er moet meer en goedkopere energie worden opgewekt, wat dat bepaalt ons aanpassingsvermogen. Want die opwarming zal zo'n vaart niet lopen maar een (kleine) ijstijd is onafwendbaar.
    Power is vermogen tot aanpassing, of dat nu droogte, overstromingen, koude of warmte is. Gebrek aan power maakt kwetsbaar. Inzet op zon- en windenergie is levensgevaarlijk. Blind idealisme ook.

  • Femke Batterink
    10.02.2015 - 11:52 uur | Femke Batterink

    Afhankelijk blijven van fossiele brandstoffen is een doodlopende weg. Ten eerste omdat, als we destructieve klimaatverandering willen voorkomen, de CO2 en dus de fossiele brandstoffen in de grond moeten laten zitten. Ten tweede omdat we helemaal niet afhankelijk moeten willen zijn van landen als Rusland, Iran en Qatar. Een energievoorziening opzetten die gebaseerd is duurzame, hernieuwbare energie is wél mogelijk. Zeker voor een welvarend land als Nederland. Nu investeren in duurzame energie is investeren in de toekomst. Er zijn voldoende modellen en rapporten beschikbaar die beschrijven hoe die duurzame energiemix eruit ziet en hoe we dat bereiken. Elke dag dat we wachten, vergroten we onze achterstand ten opzichte van andere landen. Laten we nú kiezen voor een volhoudbare energiemix, innovatie en lange termijnvisie.

  • David Dirkse
    10.02.2015 - 10:50 uur | David Dirkse

    Eindelijk eens een realistisch bericht. Want de "renewables" zijn in werkelijkheid de nieuwe kleren van de keizer.
    Er is thans geen enkele sprake van energietransitie. Energietransitie = voorraadtransitie. Kolen, olie, gas en uranium zij energie voorraden. Waar liggen die nieuwe voorraden? Nergens! Wind en zon kunnen ook nooit de energie leveren om een moderne samenleving van energie te voorzien. Het is dus een suïcidale weg! De groene gelovigen hebben het over "energiemix" om redenen dat geen enkele alternatieve bron energie van enige betekenis en betrouwbaarheid oplevert. Het is allemaal kaboutertechnologie, hoogstens leuk op huishoudelijke schaal, vandaar dat de opbrengst ook in huishoudens wordt geteld. Of men het nu leuk vindt of niet: onze welvaart is de afgelopen eeuwen vertienvoudigd evenals het inwonertal, wat mogelijk is gemaakt met fossiele brandstoffen. Niet alleen onze welvaart maar ook onze vrijheid danken we aan kolen, olie en gas. De energie van één persoon is namelijk volstrekt onvoldoende voor een aangenaam leven. Daarom had men vroeger slaven, lijfeigenen, horigen, bediendes en lakeien. Voldoende energie voor iedereen schept vrijheid en tevens sociale mobiliteit. Het faciliteert een grootschalig onderwijssysteem en tevens een improductieve maar erg leuke amusementssector. En bedenk: zelfs stinkende kolencentrales zijn verre te verkiezen boven energiegebrek.