Subsidies voor duurzame energie werpen vruchten af

Expertartikelen | 1585 keer bekeken
Subsidies voor duurzame energie werpen vruchten af

Subsidie- en stimuleringsregelingen voor duurzame energie werpen hun vruchten af. Minister Kamp verwacht dat mede hierdoor het aandeel duurzame energie de komende jaren flink zal stijgen.

Tekst: Iman Brinkman

De kostprijs van duurzame energie is nog steeds vaak hoger dan die van energie uit conventionele bronnen. Met name de vaste kosten van de productie van duurzame energie zijn hoog: zo is het plaatsen van windmolens relatief duur. De variabele kosten zijn daarentegen vaak laag: wind is alom aanwezig en gratis. De hoge vaste kosten vormen nog steeds een drempel voor de investering in duurzame energie. En juist die investeringen zijn nodig om producenten en ingenieurs betere en goedkopere productie-installaties te kunnen laten ontwikkelen die kunnen concurreren met conventionele productie-installaties.

Het verschil tussen de kosten van de productie van een eenheid energie uit enerzijds een duurzame bron en anderzijds een conventionele wordt ook wel de ‘onrendabele top’ genoemd. De onrendabele top wordt gaandeweg lager. Maar om duurzame energie nu te kunnen laten concurreren met conventionele, treffen Europese overheden diverse fiscale en subsidiemaatregelen ter compensatie van de onrendabele top. Zij treffen deze maatregelen niet in de laatste plaats om de in EU-verband overeengekomen 202020-doelstellingen te halen die onder meer de verplichting omvatten dat Europabreed in 2020 20 procent van de energie wordt opgewekt uit duurzame energiebronnen. Ook de Nederlandse overheid stimuleert de productie van duurzame energie met subsidies en fiscale maatregelen. In deze bijdrage schets ik enkele belangrijke maatregelen.

SDE+
De SDE+ subsidie is het belangrijkste instrument van de Rijksoverheid om de productie van duurzame energie te stimuleren. De SDE+ subsidie is een exploitatiesubsidie. Dat wil zeggen dat de overheid subsidie verstrekt op basis van de hoeveelheid opgewekte duurzame energie, en niet voor de bouw van een installatie. De SDE+ subsidie wordt verstrekt ter dekking van het verschil tussen de kostprijs van de opwekking van duurzame energie en de opbrengst van grijze energie voor een bepaalde periode (5, 8, 12 of 15 jaar). Voor de subsidie komen verschillende categorieën duurzame energie in aanmerking, zoals biomassa, geothermie, water, wind (op zee en land), zon en een ‘vrije categorie’.

De minister van Economische Zaken stelt jaarlijks voor de SDE+ een subsidieplafond vast. De wijze waarop het in een jaar beschikbare subsidiebudget wordt verdeeld onder de aanvragers, kan per subsidiecategorie verschillen. Zo kan toekenning op volgorde van binnenkomst van de aanvragen. Ook mogelijk is toekenning van SDE+ subsidie op basis van rangschikking van de aanvragen naar de hoogte van de kosten van de opwekking van duurzame energie, waarbij de aanvrager met de laagste opwekkosten als eerste zijn aanvraag gehonoreerd ziet. Een combinatie van beoordeling op volgorde van binnenkomst en rangschikking op basis van opwekkosten is ook mogelijk.

De minister van Economische Zaken schrijft in zijn kamerbrief over de Nationale Energieverkenning 2015 dat hij van plan is in 2016 EUR 8 miljard beschikbaar te stellen aan SDE -subsidie. De minister wil het budget verdelen in twee rondes: een in maart en een in september. Meer technische details over de uitvoering van de SDE+ in 2016 staan in de brief die minister Kamp op 7 december 2015 naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Hernieuwbare warmte
In zijn Warmtevisie eerder dit jaar heeft de minister van Economische Zaken toegelicht dat hij inzet op duurzame warmte. Daarbij heeft de minister een aantal kansen en knelpunten gesignaleerd voor de verdere ontwikkeling van duurzame warmte. Een van de stimuleringsmaatregelen die de minister in 2016 wil treffen, is het subsidiëren van kleinschalige hernieuwbare warmteopties, zoals zonneboilers, biomassaketels en warmtepompen. De subsidieregeling moet nog nadere invulling krijgen. De minister wil in 2016 EUR 70 miljoen beschikbaar stellen. Inmiddels heeft het ministerie van Economische Zaken de voorwaarden van deze regeling gepubliceerd.
 
Fiscale regelingen
Naast subsidieregelingen staat een aantal fiscale faciliteiten open voor duurzame-energieprojecten. Zo staat voor Nederlandse ondernemers (die inkomsten- of vennootschapsbelasting betalen) voor bepaalde investeringen de Energie-Investeringsaftrek (EIA) open. Het moet dan gaan om investeringen die vermeld staan op de Energielijst. Te denken valt aan windturbines en zonnepanelen. Het is evenwel niet (meer) mogelijk de EIA te combineren met SDE+ subsidie. Twee andere fiscale faciliteiten voor ondernemers zijn de Milieu-Investeringsaftrek (MIA) en de Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (VAMIL). De Milieulijst bevat omschrijvingen van technieken die in aanmerking komen.

Salderingsregeling
Een andere fiscale maatregel betreft de salderingsregeling voor de berekening van de energiebelasting. Volgens de salderingsregeling is, kortweg, energiebelasting verschuldigd over het positieve saldo van de hoeveelheid elektriciteit die een kleinverbruiker via een aansluiting enerzijds van het net afneemt en anderzijds daarop invoedt, ofwel teruglevert. Dus als de kleinverbruiker zelf elektriciteit produceert achter de meter, hoeft hij over het deel van de zelf geproduceerde elektriciteit geen energiebelasting af te dragen. Voor duurzame elektriciteit kent de salderingsregeling geen maximum, maar voor grijze elektriciteit geldt een maximum van 5000 kWh.

Foto: zonnecollectoren vangen de warmte van de zon op. Deze hernieuwbare warmtevoorziening komt met ingang van 1 januari 2016 in aanmerking voor subsidie

Over de auteur: Iman Brinkman is advocaat bij Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn in Den Haag. Hij is gespecialiseerd in energierecht. Hij schrijft regelmatig juridische artikelen voor Ensoc Magazine over energie-gerelateerde onderwerpen.

Dit artikel staat in het decembernummer van Ensoc Magazine, met als thema financiering van energiebesparing en duurzame energie. Een gratis proefabonnement is aan te vragen via https://www.ensoc.nl/proefabonnement

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (5)

Reageren
  • P. Lomito
    29.12.2015 - 22:28 uur | P. Lomito

    @ J. Janssen Die subsidiepot voor particulieren bedraagt slechts 70 miljoen euro, dat is geen serieuze subsidiepot maar een fooitje om burgers op afstand te houden. Ter vergelijking, de beschikbare SDE+ voor 2016 bedraagt 8.000 miljoen die door 7,5 miljoen gezinnen betaald moet worden via een opslag op de energierekening. Dat maakt ook gelijk duidelijk waarom de schaampot voor particulieren zo klein is, als iedereen zijn energieverbruik drastisch verlaagd is er geen dekking meer voor de SDE+ toezeggingen.

    De toegezegde SDE+ voor bijstook van biomassa in kolencentrales en voor warmtenetwerken die draaien op aftapwarmte van kolencentrales bedraagt vele miljarden euro's. Dit zijn ongekende bedragen die letterlijk in één keer verstookt worden en nooit meer iets zullen bijdragen aan duurzaamheid. Erger nog, kolencentrales met biomassa-bijstook is zo'n beetje de meest vervuilende optie met de hoogste CO2-uitstoot. Best wel dwaas dus.

  • Jan Haije
    29.12.2015 - 15:49 uur | Jan Haije

    rvo is een schimmig praatclubje maar geen rechtspersoon
    Geen geld en geen budget maar slechts rijksambtenaren die geen subsidie mogen geven.
    Verder een paar gepensioneerde ondernemers van tweede garnituur.
    Een micro-schaduw-EU.

  • Jan Haije
    29.12.2015 - 15:41 uur | Jan Haije

    In 2016 is het definitief afgelopen met subsidie van het Rijk.
    In 2016 is het afgelopen met het provinciefonds
    In 2016 is het afgelopen met het gemeentefonds
    Europese subsidie 2020 komt dichterbij
    Trans Europese Netwerken blijven subsidie geven
    Niemand van Ensoc volgt wat er in Brussel gebeurt.

  • J Janssen
    29.12.2015 - 10:03 uur | J Janssen

    Er is ook gedeeltelijk subsidie beschikbaar voor particulieren: http://www.rvo.nl/subsidies-regelingen/voorwaarden-voor-particulieren-isde. Uw reactie over de SDE+ is kortzichtig en niet gebaseerd op feiten.

  • P. Lomito
    22.12.2015 - 17:43 uur | P. Lomito

    De foto bij het artikel geeft de valse suggestie dat minister Kamp subsidie verstrekt op een zonneboiler/zonnecollector van particulieren. De SDE+ wordt vooral verspild aan de verbranding van Canadese houtsnippers/pellets in kolencentrales waardoor ook onze CO2-productie komende jaren flink zal toenemen.