Ruil kolencentrales in voor duurzame energie

Columns | 1568 keer bekeken
Ruil kolencentrales in voor duurzame energie

Het sluiten van kolencentrales is een effectieve manier om de CO2-uitstoot te verlagen. Maar voor voldoende elektriciteit in de toekomst moet Nederland veel meer duurzame energie gaan opwekken uit wind, zon en biomassa.

De aarde warmt op, dat weten we al sinds de jaren zestig. CO2-uitstoot gaat hiermee hand in hand. Ook dat weten we al decennia lang. Anno 2015 zijn er wereldwijde veranderingen zichtbaar; voor de milieulobby kan het niet snel genoeg gaan. Eind van dit jaar sluiten drie kolencentrales in Nederland, investeerders spelen met jaarplannen in op duurzame energie en eind november begint de klimaatconferentie van de Verenigde Naties plaats in Parijs. Het ziet ernaar uit dat we sneller dan verwacht voor een groter deel over zullen stappen op duurzame energie. Zijn we daar klaar voor?

Klimaatverandering
In de jaren zestig kwamen klimatologen erachter dat de aarde opwarmt. De link tussen de opwarming en de toename van CO2 (kooldioxide) in de atmosfeer was snel gelegd. De aarde is sinds het eind van de 19e eeuw met gemiddeld 0,85 graad opgewarmd. Sommige delen koelen af, terwijl bijvoorbeeld de Noordpool warmer wordt (9 graden zelfs). Het is duidelijk, er moet iets veranderen. Daarom wordt steeds meer tot actie overgegaan om CO2-reductie te realiseren. Tijdens de klimaatconferentie [1], van 30 november tot 11 december in Parijs, proberen partijen bindende afspraken te maken over de reductie. Hiermee moet een nieuw klimaatakkoord bereikt worden dat in 2020 ingaat als het huidige, Kyoto-protocol afloopt.

Van kolencentrale naar zonnepark
Wereldwijd worden er initiatieven genomen om het milieu te sparen. Zo werd begin november op het terrein van een kolencentrale in Nijmegen een zonnepark geopend met daarop zo’n 4.000 zonnepanelen, goed voor een vermogen van 1 MW. De kolencentrale van 590 MW zal eind dit jaar de deuren sluiten. Het terrein biedt naast het zonnepark ruimte voor vier windturbines, een vergister en een biomassacentrale. Stuk voor stuk duurzame energiebronnen. In totaal staan er in Nederland elf kolencentrales. Twee daarvan mogen vanaf 1 januari niet meer stoken. Dat komt door de aangescherpte rendementseisen die dan ingaan. Met dezelfde middelen moeten de centrales een hoger rendement behalen en dat is voor die twee onmogelijk. Met het sluiten van de drie centrales verdwijnt 1.600 megawatt aan energie.

25% minder uitstoot
Halverwege 2017 worden de rendementseisen weer aangescherpt en zullen waarschijnlijk meer centrales de dupe zijn. In Den Haag heeft nu het idee postgevat dat álle kolencentrales moeten sluiten. Vraag is of en  in wat voor tijdsbestek dat zal gebeuren. De nieuwste drie centrales, die miljarden hebben gekost en nog niet zo lang in gebruik zijn, hangt ook sluiting boven het hoofd. Milieuorganisaties roepen al jaren dat de centrales weg moeten. Als alle kolencentrales stoppen met draaien kan de CO2-uitstoot in de energiesector tot de helft terug worden gedrongen. Dat lijkt een goed idee, aangezien Nederland de verplichting heeft om de uitstoot in 2020 ten opzichte van 1990 met 25% terug te brengen. In 1990 was de uitstoot 169 miljard kilogram. Tot 2013 is die toegenomen en in 2014 lag de uitstoot voor het eerst lager dan in 1990. Desondanks ziet het er tot dusver nog niet naar uit het doel in 2020 wordt gehaald.

Nieuw tijdperk
Hoe vervangen we het verlies aan elektricteit als de kolencentrales sluiten? Volgens Tony Seba, energie-expert en docent Schone Energie aan Stanford University, zal het tijdperk van fossiele brandstoffen overgaan in een periode van schone energie en slimme auto’s. Volgens hem zal de wereld zoals wij die nu kennen binnen vijftien jaar totaal veranderen. De huidige industriële infrastructuur zal fundamenteel anders zijn en we zullen duurzamer leven. Onder schone, duurzame, energie vallen onder andere zonne-energie, windenergie, waterkracht en biomassa. Of biomassa echt duurzaam is wordt betwist. Deze bron is verantwoordelijk is voor ruim de helft van de duurzame energie in Nederland.

Toonaangevende investeringen
Investeerders bereiden zich ook voor op een duurzame toekomst. Pensioenfonds ABP investeert komende vijf jaar 30 miljard euro extra in duurzame beleggingen. In Nederland wordt de komende jaren 18 miljard euro ingezet om windparken op zee te bouwen. De Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs steekt de komende tien jaar 150 miljard euro in waterkracht, zonne- en windenergie en energieopslag. Ook de grootste olieproducent van de wereld, Saudi-Arabië, richt zich op zonne-energie. In Marokko wordt het grootste zonneveld van de wereld aangelegd. Dit is slechts een greep uit de wereldwijde ontwikkelingen.

Duurzaam 2030
Alles wijst erop dat er grote veranderingen gaande zijn. In 2014 besloeg duurzame energie in Nederland 5,6% van de energievoorziening. Het streven is om in 2020 op 14% te zitten. Voorspelling is dat in 2030 30,4% tot 45,6% van de energie duurzaam is. Greenpeace en Nuon laten er geen gras over groeien en gaan voor 60%. Dat is volgens hen mogelijk, mits de overheid het beleid voortzet, aanscherpt en 0,5 tot 1,5 miljard ophoest om het plan te verwezenlijken. Als dit lukt kan Nederland in 2050 klimaatneutraal zijn. Fossiele brandstoffen moeten zo weinig mogelijk worden gebruikt, máár duurzame bronnen zijn niet constant. Kunnen we dan wel vertrouwen op dergelijke bronnen? Dat kan, maar (nog) niet volledig. Het is wijs om gascentrales warm te houden zodat we daar op terug kunnen vallen. Investeer ondertussen in opslag van duurzame energie. Wellicht worden we dan over enkele decennia dan wel voorzien van 100% duurzame energie. Voor nu nog een utopische situatie. Hoe denkt u dat de energietoekomst eruit ziet?

Tekst: Marlijn Pruim

Redactie Ensoc, 26-nov-15

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (8)

Reageren
  • Gjalt Meijer
    10.12.2015 - 23:55 uur | Gjalt Meijer

    Sluiting van nieuwe kolencentrales is een dom plan dit, levert ook niets op.
    We moeten meer bezuinigen op energie verbruik. producten zo maken dat als ze niet gebruikt worden ook geen energie kunnen gebruiken.
    Op elk apparaat zit tegenwoordig zoveel verlichting, ook in stand bij stand, dat is toch nergens voor nodig.
    Bouw liever een paar kern energie centrales om de uitstoot van CO2 te beperken.
    Zolang er geen geschikte oplossing is voor energieopslag kun je niet op zon energie vertrouwen.
    Misschien moeten we toch proberen om minder mensen op de wereld te zetten.
    Dag verlichting op de auto automatisch aan, waanzin, rij maar wat kalmer dan heb je meer tijd om te reageren, bespaart ook nog een hoop brandstof!.
    130 km /uur in ons kleine landje kost veel meer dan het oplevert, de minister zou eens wijzer moeten worden en die domme maatregel terug draaien.

  • Tony Schoen
    02.12.2015 - 12:08 uur | Tony Schoen

    Sluiting van kolencentrales is echt een slecht plan, het leidt er alleen maar toe dat veel viezere centrales uit de ons omringende landen blijven doorproduceren. Ik voel wel voor de argumentatie van Henk Daalder - CO2 afvangen en met Olivijn omzetten in grondstof.
    Inzet op zon en wind is je ogen sluiten voor de realiteit - we zijn zulke energieslurpers geworden dat we het nooit allemaal duurzaam zullen kunnen opwekken. We moeten eerst en vooral besparen, besparen en nog eens besparen. Waarom zet de politiek niet in op afdwingen van isolatie via het energielabel? Of het efficiënter maken van ons mobiliteit? Of CO2 belasting op brandstoffen?

  • herman van otterloo
    01.12.2015 - 14:30 uur | herman van otterloo

    Goed artikel, ook positieve ontwikkelingen worden tenminste eens vermeld, we l eens een verademing tussen alle deprimerende geluiden.

  • Martimus Op den Camp
    01.12.2015 - 12:12 uur | Martimus Op den Camp

    Het verbaasd mij dat heel veel mensen denken dat ze de boosdoener van de opwarming van de aarde al hebben gevonden. Wellicht is het zeer raadzaam om het boek " De menselijke maat; de aarde over tienduizend jaar" van Salomon Kroonenberg, emeritus hoogleraar geologie van de TUD eens te lezen
    . Daaruit blijkt m.i. dat het niet zonder meer vast staat dat CO2 de enige veroorzaker is erger nog dat het zeer twijfelachtig is dat dit waar zou kunnen zijn.
    Wat mij des te meer verbaasd is het feit dat de aarde, welk een nietig klein bolletje in het onmetelijke heelal is helemaal geen natuurlijke klimaat veranderingen zou kunnen ondergaan. Daar hebben we geen grip op en derhalve negeren we dat dan maar.
    Je hoort mij niet zeggen dat we niks aan milieu vervuiling moeten doen.
    Ook vreemd vind ik dat cloud computing wat heel veel energie verbruikt, buiten schot blijft terwijl dat eigenlijk bezien overbodig is. Er zijn zoveel goedkope opslag mogelijkheden dat dit voor de normale meer dan voldoende is.

  • Mark Bouwmeester
    01.12.2015 - 11:43 uur | Mark Bouwmeester

    Er is een verschil tussen CO2 reduceren en CO2 exporteren. Kolen reduceren helpt om CO2 te reduceren. Maar kolen in NL reduceren helpt slechts om de CO2 uit NL schoorstenen te reduceren, welke vervolgens deels in de omringende landen zal worden uitgestoten, als niet ook in de omringende landen op een zelfde manier wordt gewerkt aan reduceren van kolen. CO2 is een globaal issue. Moet je dus niet per land denken te kunnen oplossen. Als samson zegt dat we drie keer zoveel wind en zon neer zetten als het vermogen kolencentrales, gaat hij eenvoudig voorbij aan het feit dat er veel minder zonne uren en wind uren zijn dan uren in een jaar en dat de productie van wind en zo'n niet te sturen is gelijk aan ons verbruik. Kortom. Kolen uit in NL betekent niet direct CO2 reductie....

  • Jack Machielsen
    01.12.2015 - 09:28 uur | Jack Machielsen

    Hoe slecht is CO2 inderdaad... de glastuinbouw importeert CO2 uit Frankrijk om het in de kas te blazen en zo de groei te bevorderen. Door meer CO2 in de atmosfeer zullen alle gewassen sneller gaan groeien, en meer CO2 opnemen.
    En als CO2 werkelijk zo slecht is, waarom wordt de productie van chloor dan niet per direct verboden of verandert. Hierbij komen enorme hoeveelheden CO2 vrij. Misschien moet heel de energiemaffia eens worden aangepakt.
    Inzetten op wind en zonneenergie en de dalen in de productie opvangen met WKK's bij glastuinders, veel schoner en efficienter kan het niet. Beetje bijstoken met kolen, wordt het in Groningen een stuk rustiger van.... Maar dat wil de lobby van de energiemaffia natuurlijk niet.

  • henk daalder Pak de Wind
    29.11.2015 - 20:49 uur | henk daalder Pak de Wind

    Sluiten kolencentrale is dom beleid. Misschien dat Pricewise meer verdient aan gas, maar voor de samenleving als geheel, is het veel kostbaarder om weer meer afhankelijk te worden van gas, uit rusland bijvoorbeeld.
    Duitsland koopt 30% van haar gas van Putin, en mag nu niets negatiefs zeggen over de recente russische veroverings oorlogen.

    Als het Nederlandse gas op is, gaat de prijs van russisch gas stijgen.
    Maar zowel kolen als gascentrales moeten CCS krijgen, met Olivijn er bij, krijgen centrales met CCS ook geen slechter rendement.
    En de CO2 wordt omgezet in een fijn poeder. Vulstof in beton, verf en kunststof.
    Mijnwerkers houden hun baan, en zorgen voor schone energie.
    Het mijnen van Olivijn zorgt voor meer werk.
    De stroom uit centrales met CCS is 2 tot 4 cent duurder.
    Maar daardoor hoeft er ook geen SDE subsidie meer bij windenergie

    Dus goed beleid is CCS verplichten op alle 2000 centrales
    En in het nieuwe systeem, de SDE verlagen.
    Tot die tijd kan er een minimum prijs voor CO2 opgelegd worden, 50 EUR per ton
    Dat hersteld ook het evenwicht tussen kolen en gas centrales.

  • P. Lomito
    26.11.2015 - 18:04 uur | P. Lomito

    De relatie tussen CO2 en temperatuur op aarde blijkt helemaal niet zo sterk. Van 1970-1990 stegen weliswaar het CO2-gehalte én de temperatuur waardoor men is gaan concluderen dat CO2 de veroorzaker is van de temperatuurstijging, maar achteraf blijkt dat toeval geweest zijn. In de periode daarna (1990-heden) is het CO2-gehalte van lucht onverminderd blijven stijgen terwijl de temperatuur op aarde gelijk gebleven is. En daarmee is het veronderstelde oorzakelijke verband met CO2 gefalsificeerd.

    Hogere CO2-gehaltes blijken ook gunstig uit te pakken qua wereldvoedselproductie die afgelopen decennium hoger dan ooit is. Boeren kunnen lokaal meer produceren waardoor er minder honger is en overschotten kunnen verkopen. We kunnen de gunstige effecten van CO2-fertilisatie ook hier in NL zien, de natuur was afgelopen jaar groener dan ooit, moestuinen puilen uit en het gras is groener (afgelopen jaren is het gras niet meer verdord in de zomer. Nog nooit heb ik zoveel gras moeten maaien en snoeiafval moeten afvoeren...

    De fanatieke jacht op CO2 is dan ook ronduit dwaas. De mitigatiekosten zijn zo hoog dat de economie ernstig bedreigd wordt, de extra belasting van consumenten via energierekening zal resulteren in energiearmoede en afsluitingen. En de staatsschuld zal in korte tijd met vele tientallen miljarden toenemen.