​Klimaatwet biedt zicht op emissiedoelen voor 2030 en 2050

Expertartikelen | 523 keer bekeken
​Klimaatwet biedt zicht op emissiedoelen voor 2030 en 2050

Het gewijzigde wetvoorstel Klimaatwet is 30 januari ingediend bij de Tweede Kamer. Het voorstel biedt een kader voor het ontwikkelen van beleid gericht op het onomkeerbaar en stapsgewijs terugdringen van de Nederlandse broeikasgasemissie in de periode tot 2050.

Tekst: Edward Brans

Het wetvoorstel is gewijzigd naar aanleiding van een advies van de Afdeling advisering van de Raad van State van 15 december 2016. De Raad van State reageerde op een voorstel van wet van de Kamerleden Klaver en Samson van 12 september 2016. Hieronder wordt ingegaan op de opzet en inhoud van het onlangs ingediende wetsvoorstel.

Klimaatakkoord Parijs
Een van de hoofddoelen van het Klimaatakkoord van Parijs is het beperken van de mondiale gemiddelde temperatuurstijging tot ruim beneden de twee graden, met het streven deze te beperken tot anderhalve graad. Dit om de risico’s van klimaatverandering en de impact ervan te beperken.

De Europese Unie heeft in de aanloop naar de onderhandelingen over het Klimaatakkoord van Parijs aangegeven dat de EU zich voor 2030 een doelstelling stelt van 40% minder broeikasgasuitstoot, ten opzichte van 1990. Omdat nu al duidelijk is dat de intenties die de verschillende landen en groepen van landen in Parijs hebben uitgesproken om klimaatverandering tegen te gaan onvoldoende zijn om de tweegradendoelstelling te realiseren, hebben de initiatiefnemers van het wetsvoorstel er voor gekozen uit te gaan van een meer vergaande mitigatiedoelstelling dan de doelstelling die de EU tot nu toe hanteert.

Doelen 2030 en 2050
Zo bepaalt artikel 3 van het wetsvoorstel dat de Nederlandse emissie van broeikasgassen eind 2030 55% minder moet zijn dan in 1990 het geval was en eind 2050 95% minder, eveneens ten opzichte van 1990. De doelstelling heeft enkel en alleen betrekking op Nederlandse emissies en moet ook geheel binnen Nederland worden gerealiseerd. Verder is in het wetsvoorstel vastgelegd dat het aandeel duurzame energie in 2050 100% moet zijn. Het wetsvoorstel kent geen andere specifieke doelstellingen, zoals met betrekking tot negatieve CO2-emissies (CO2-opslag (CCS), bijstook van biomasse, etc.). Wel volgt uit het wetsvoorstel dat ook ingezet zal worden op energiebesparing.

De opstellers van het wetsvoorstel hebben gekozen voor bovengenoemde lange(re) termijn doelstellingen om te bewerkstelligen dat het klimaatbeleid van toekomstige regeringen meer voorspelbaar wordt en daarmee meer zekerheid biedt voor onder meer huishoudens en industrie.

Klaver-Samsom-Klimaatwet_bron=trouw.nl.jJesse Klaver (GroenLinks) en Diederik Samsom (PvdA) namen vorig jaar het initiatief voor de Klimaatwet. De wet krijgt ook steun van D66, SP, ChristenUnie en Partij voor de Dieren (foto Trouw)

Hoe dit te realiseren?
Om deze reductiedoelstelling te realiseren worden één maal in de vijf jaar klimaatplannen opgesteld, voor de eerste maal in 2019. In deze plannen wordt aangegeven wat het emissiebudget is voor Nederland voor de komende vijf jaar en wordt een indicatie gegeven van het nationale emissiebudget voor de daarop volgende tien jaar. Ook wordt in deze plannen op hoofdlijnen aangegeven welk klimaatbeleid wordt gevoerd om de emissiedoelstellingen te realiseren en wordt een beschrijving gegeven van de maatregelen die in dat kader kunnen worden genomen. Zo zal, zo volgt uit artikel 5 van het wetsvoorstel Klimaatwet, in deze klimaatplannen worden opgenomen wat de doelstelling is voor hernieuwbare energie voor de eerstvolgende vijf jaar en de maatregelen die worden genomen om deze doelstelling te realiseren en zal een indicatie worden gegeven van wat de doelstelling is voor hernieuwbare energie voor de daaropvolgende tien jaar. Hetzelfde geldt voor energiebesparing.

In het wetsvoorstel is nog vastgelegd dat in de klimaatplannen ook zal worden ingegaan op de effecten van de te nemen maatregelen op de Nederlandse economie en de werkgelegenheid en verder dat kosteneffectiviteit van de te nemen maatregelen een aandachtspunt is alsook het reductiepotentieel van de te nemen maatregelen.

Checks and balances
De doelstellingen uit het klimaatplan worden uitgewerkt in een klimaatbegroting, waarin onder meer per sector wordt aangegeven wat het emissiebudget is. De klimaatbegroting wordt na overleg met de Eerste en Tweede Kamer opgesteld en het ontwerp ervan wordt op de derde dinsdag van september toegezonden aan de beide kamers van de Staten-Generaal. Verder komt er een klimaatjaarverslag zodat inzichtelijk wordt wat het gevoerde klimaatbeleid heeft opgeleverd.  Het verslag wordt de derde woensdag van mei toegezonden aan de Eerste en Tweede Kamer.

Uit het wetsvoorstel volgt dat er een Klimaatcommissie komt die de minister gaat adviseren bij de uitvoering  van de Klimaatwet en bij de opstelling van klimaatplannen en van de klimaatbegroting en bij bepaling van emissiebudgetten. De Klimaatcommissie wordt bij de uitvoering van haar taken ondersteund door het Planbureau voor de Leefomgeving, die iedere vijf jaar een wetenschappelijk rapport uitbrengt over de verwachte ontwikkeling van het klimaat en van de broeikasgasemissies in Nederland. In het wetsvoorstel is vastgelegd dat het rapport geruime tijd voor de opstelling van het eerstvolgende klimaatplan beschikbaar moet zijn zodat bij de opstelling ervan gebruik kan worden gemaakt van recente wetenschappelijke inzichten met betrekking tot klimaatverandering en de (verwachte) effecten van (voorgenomen) maatregelen.

Tot slot is nog interessant te vermelden dat het wetsvoorstel bepaalt dat op de voorbereiding van het klimaatplan afdeling 3.4 van de Awb van toepassing is zodat zienswijzen kunnen worden ingediend tegen het plan.

Hoe nu verder?
Na de indiening van het wetsvoorstel Klimaatwet volgt de behandeling van het wetsvoorstel in Tweede Kamer en vervolgens in de Eerste Kamer. Het is onwaarschijnlijk om te verwachten dat het wetsvoorstel nog voor de verkiezingen zou worden behandeld in de Tweede Kamer. Dit is ook niet gebeurd. Het zullen dan ook de nieuw gekozen Kamerleden zijn die zich moeten buigen over het wetsvoorstel. Vooralsnog is niet aan te geven wat hiervan de uitslag gaat zijn.

Bijlagen
Lees het gewijzigde wetsvoorstel voor de Klimaatwet en de bijbehorende toelichting.

Over de auteur: Edward Brans is advocaat bij Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn in Den Haag. Hij schreef dit artikel voor Ensoc Magazine. Een gratis proefabonnement is aan te vragen via https://www.ensoc.nl/proefabonnement

Foto: De meeste Nederlanders vinden dat de klimaatwet er moet komen. Dat blijkt uit een peiling tijdens een verkiezingsdebat over duurzame economie in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam (foto Lieke van Son)

Redactie Ensoc, 23-mrt-17

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (1)

Reageren
  • P. Lomito
    23.03.2017 - 13:56 uur | P. Lomito

    Leuk zo'n initiatiefwet maar vooral gebakken lucht gezien het ontbreken van een meerderheid in de TK voor dit voorstel. Dat is wel zo prettig want dan hoef ik ook niet in te gaan op de waanzin van het voorstel. Wat echter wel interessant is... welk baantjes-carrousel-baantje ligt er in het verschiet voor de uitgerangeerde Diederik Samsom die in 4 jaar tijd de PvdA van 38 naar 9 zetels gebruggenbouwd heeft?