​Kiezen voor spanningsoptimalisatie

Ondernemerstips | 1486 keer bekeken
​Kiezen voor spanningsoptimalisatie

Hotels kunnen besparen op elektriciteit door de netspanning te optimaliseren. Dat betekent echter niet klakkeloos de spanning maximaal verlagen. Jasper Voorma geeft tips over hoe om te gaan met spanningsoptimalisatie.

Tekst: Jasper Voorma

Wij brengen geregeld bezoeken aan hotels. Een markt die voor ons bewerkt is door partijen die spreken van spanningsoptimalisatie door middel van het installeren van een spaartransformator. Ook zij garanderen telkens een besparing en beloven gelukkig dat zij hun systeem weer weghalen wanneer de klant niet tevreden is. Wij komen echter veel ontevreden klanten tegen.

Spanningsoptimalisatie betekent dat de netspanning aangepast moet worden aan de spanningsvraag van de apparatuur in de installatie. Alle apparatuur heeft een optimale werkingsspanning. Dat betekent dus dat de spanning niet klakkeloos maximaal verlaagd moet worden. De optimale werkingsspanning van apparatuur ligt gemiddeld op ongeveer 220 of 380 volt.

“Als de werkelijk gebruikte spanning de optimale bedrijfsspanning met slechts vijf procent overschrijdt, daalt de levensduur met 40%.” – Citaat Osram

Hoe netspanning te verlagen?
Er zijn verschillende manieren om de netspanning te verlagen. Eén daarvan is het gebruik van spaartransformatoren. Een spaartransformator moet alle stroom transformeren om de spanning te verlagen. Het transformeren op zich kost al 3 procent van de totale geleverde stroom. Om deze transformatorverliezen te compenseren moet een spaartransformator het voltage verder naar beneden brengen dan wenselijk, met als gevolg dat apparatuur ophoudt te werken. Zeker wanneer een spanning met een vast percentage verlaagd wordt en er een spanningsdip optreedt kan het spanningsniveau onder het kritieke niveau dalen. Ook kunnen in spaartransformatoren hoge harmonischen (extra trillingen op de frequentie van de netspanning) ontstaan, die een gevaar opleveren voor gevoelige apparatuur. 

Wanneer de netspanning met een vast percentage verlaagd wordt, ontstaat het risico dat tijdens een spanningsdip de spanning daalt naar een te laag niveau. Daardoor houden koffiemachines, ovens, kassa’s en andere apparatuur met gevoelige elektronica op te functioneren en wordt de bedrijfszekerheid in gevaar gebracht.

Spanningsverloop
Spanningsverloop.png
In deze grafiek staat het spanningsverloop gedurende 5 dagen. Hieruit blijkt dat de netspanning op één dag wel 15 Volt kan verschillen. Op woensdag 13 januari trad een spanningsdip op, gevolgd door een piekspanning. Dit kan zeer schadelijk zijn voor uw apparatuur.

Koolstofborstels
Ook is er de mogelijkheid om door middel van spaartransformatoren de spanning constant te houden. Als aanvulling op de reguliere spaartransformator worden er dan koolstofborstels geplaatst. Deze schuiven heen en weer over de spoelen van de transformator. Dit heeft als voordeel dat uw gevoelige apparatuur beschermd wordt tegen spanningspieken en –dalen. Een nadeel dat hieraan kleeft is dat de koolstofborstels na verloop van tijd gaan slijten en een gevaarlijk residu achterlaten op de koperen spoelen. Dit kan brandgevaarlijk zijn.

Wisselstroom
Een derde methode is het gebruik van een wisselstroomlijnreactor. Doordat deze systemen slechts het deel overspanning transformeren, zijn de transformatorverliezen minimaal. De systemen van Powerstar zijn 99.9% efficiënt. Deze systemen kunnen op twee manieren worden ontworpen. In de eerste plaats is het mogelijk om de spanning met een vast percentage te verlagen. Mochten er af en toe spanningsdips ontstaan, dan kan er een onderspanningsbeveiliging aan worden toegevoegd waardoor de spanning niet meer verlaagd wordt als de kritische grens wordt overschreden.

Dynamische regeling
Fluctueert de spanning gedurende de dag sterk dan is het advies om deze elektronisch dynamisch te regelen. De voordelen hiervan zijn dat de reactietijd minimaal is en dat er geen brandgevaar ontstaat. Wisselstroom lijnreactoren verminderen ook harmonischen en verbeteren daardoor spanningskwaliteit en fase-balans. Dat laatste zorgt ervoor dat 3-fasemotoren een schonere aandrijving krijgen en daardoor efficiënter gaan werken.

Het is van groot belang dat, wanneer u van plan bent om spanningsoptimalisatie toe te passen, er een duidelijk beeld is van het spanningsverloop gedurende de week. Netspanning is namelijk geen vaste waarde. Er zijn tal van factoren die van invloed zijn op de netspanning. In de eerste plaats is er het op- en afschakelen van apparatuur binnen de eigen installatie. Wanneer grote stroomvragers inschakelen zorgt dat voor een spanningsdip. Schakelen ze af dan zal dit voor een piek zorgen. Dit is niet alleen in uw eigen installatie het geval, maar dit wordt ook beïnvloed door de stroomvraag in uw omgeving, of zelfs de landelijke energievraag.

Decentrale opwek
Dan is er de toenemende invloed van decentrale opwek. Ons elektriciteitsnet is namelijk ontworpen op éénrichtingsverkeer. De stroom liep van oudsher altijd van opwekker (elektriciteitscentrale) naar de verbruiker. In de laatste jaren is daar de nodige verandering in gekomen door de toenemende penetratie van zonnepanelen en andere duurzame opwekkers, die de stroom tegen een hogere spanning het net in moeten voeren dan dat deze in de eerste plaats aanwezig is. De onvoorspelbaarheid van deze opwek zorgt ervoor dat het voor de netbeheerders steeds lastiger wordt om het spanningsniveau binnen de aan hun gestelde grenzen te houden (tussen 207 en 253 volt).

Hoewel het nog geen grote bekendheid geniet in Nederland, is het belang van spanningsoptimalisatie evident. Het maken van de keuze voor de juiste leverancier met het juiste systeem is echter nog belangrijker. Zorg er daarom altijd voor dat u een duidelijk beeld krijgt van uw spanningskwaliteit en laat u goed informeren over de techniek en de garanties erachter.

Over de auteur: Jasper Voorma is directeur bij PQMS/Powerstar Benelux, distributeur van een spanningsoptimalisatiesysteem dat met een wisselstroomlijnreactor besparing realiseert op het gehele elektriciteitsverbruik in een pand. PQMS wil de komende tien jaar het landelijk elektriciteitsverbruik met 1% terugdringen, zodat Nederland op termijn één energiecentrale kan sluiten.

Foto: Café-restaurant Plein XIX in Den Haag bespaart jaarlijks 17 procent op elektriciteit met het spanningsoptimalisatiesysteem van PQMS. De investering wordt in 1,6 jaar terugverdiend (foto Plein XIX)

Redactie Ensoc, 16-mei-16

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (0)

Reageren