​Hengelo benut restwarmte dubbel

Expertartikelen | 1416 keer bekeken
​Hengelo benut restwarmte dubbel

De stoom die afvalverwerker Twence produceert gebruikt chemieconcern AkzoNobel voor haar industriële processen. Warmtenet Hengelo levert vervolgens de overblijvende restwarmte aan industrie, kantoren en woningen.

Tekst: Bas van Golde, Sales Manager bij Ennatuurlijk

“Innovatief”, dat noemt minister Henk Kamp de aanpak van Hengelo om een deel van haar industrie en stad te verwarmen. Vanuit de afvalverbrandingsinstallatie (AVI) van afvalverwerker Twence wordt stoom geproduceerd die vervolgens ingezet wordt voor industriële processen bij chemieconcern AkzoNobel. De restwarmte die daarna overblijft, wordt door Warmtebedrijf Hengelo BV aan kantoren en industrie op het High Tech Systems Park en industriegebieden Twentekanaal Noord en Zuid geleverd. Dat gebeurt via het Laag Temperatuur hoofdtransportnet, de ‘backbone’, van Warmtenetwerk Hengelo BV. De ‘backbone’ loopt vervolgens verder de binnenstad van Hengelo in, waar de restwarmte wordt opgewarmd door warmtepompen om kantoren en huishoudens van ruimteverwarming en indien gewenst warm kraanwater te voorzien. “Dat is dubbele verduurzaming,” aldus minister Kamp bij de ondertekening van de Green Deal in mei 2016.

Energieproductie bij Twence
Afvalverwerker Twence uit Hengelo verwerkt jaarlijks ruim 600.000 ton brandbaar restafval dat voor 55% uit biomassamateriaal bestaat. In drie verbrandingslijnen wordt dit restafval, dat niet geschikt is voor materiaalhergebruik, verwerkt en via een tweetal turbines omgezet in elektriciteit, stoom en warmte. 100 MW aan warmte en stoom komt hierbij beschikbaar. In 2015 is in totaal 647.000 MWh aan stoom en warmte geleverd aan AkzoNobel en de stadsverwarming van Ennatuurlijk in Enschede.

De geproduceerde elektriciteit, in 2015 circa 421.000 MWh, wordt op het openbare elektriciteitsnet gezet. Dit is inclusief de elektriciteit die uit nog eens 150.000 ton afvalhout via de Bio-energiecentrale wordt geproduceerd. Deze installatie wordt overigens begin 2018 omgebouwd om naast elektriciteit ook 45 MW aan additionele warmte en stoom te leveren, die met voorrang wordt ingezet voor de stadsverwarming in Enschede. “Twence draagt hiermee bij dat de warmtenetten in Twente tot de duurzaamste in Nederland behoren” aldus Marc Kapteijn, algemeen directeur van Twence.

Restwarmtebenutting AkzoNobel
AkzoNobel gebruikt de duurzame stoom van Twence voor haar productieproces van zout. Aan het einde van dit productieproces blijft opgewarmd koelwater van ongeveer 40°C over. Water met deze temperatuur is geschikt voor moderne ruimteverwarming en kan met behulp van warmtepompen ook worden ingezet voor de productie van warm kraanwater.

Om de restwarmte van AkzoNobel ook daadwerkelijk te kunnen benutten, heeft de gemeente Hengelo in juni 2015 besloten om de eerdergenoemde 'backbone' aan te laten leggen. Dit laagtemperatuur-hoofdtransportnet is een uitbreiding op het bestaande warmtenetwerk in Hengelo en moet begin 2017 met bijdrages van de provincie Overijssel en het Rijk gerealiseerd zijn. De ‘backbone’ wordt eigendom van Warmtenetwerk Hengelo BV, een samenwerking tussen Alliander DGO en de gemeente Hengelo.

Daar waar partijen alleen ruimteverwarming nodig hebben, is een rechtstreekse koppeling op de ‘backbone’ mogelijk. De levering van deze warmte gebeurt door Warmtebedrijf Hengelo BV, een samenwerking tussen Ennatuurlijk en de gemeente Hengelo.

Warmtelevering High Tech Systems Park
Een van de klanten die rechtstreeks aan de ‘backbone’ gekoppeld wordt, is het High Tech Systems Park, het bedrijventerrein waar Thales Nederland, HP Valves en PM Surface zijn gevestigd. “Slimme en duurzame samenwerking staat centraal op High Tech Systems Park,” vertelt directeur Vincent ten Thij van Thales. Op het terrein zijn alle gevestigde bedrijven aangesloten op het Bronnet, waarmee zowel kantoren en productiehallen verwarmd en gekoeld kunnen worden. Voordeel voor gebruikers is dat zij tegen een concurrerend tarief hun CO2-uitstoot met 50% kunnen verminderen en het eigen verbruik kunnen optimaliseren. “Ons Bronnet is naast duurzaam, via de restwarmte van AkzoNobel, ook nog eens slim. We wisselen onderling warmte en koude uit, maar ook verbruiksdata. Onze gebouwbeheersystemen kunnen we daarmee optimaliseren en het verbruik op elkaar afstemmen,” aldus Ten Thij.

Bijzonder op het High Tech Systems Park is de fieldlab functie van het Bronnet, waarmee innovatie versneld wordt. “We bieden een testomgeving voor nieuwe producten en diensten op het gebied van smart (thermal) grids. Daarbij kun je bijvoorbeeld denken aan slimme oplossingen voor energieopslag, of nieuwe software voor het monitoren en aansturen van gebouwbeheerssystemen,’ aldus Ten Thij. “We nodigen marktpartijen uit om met ons te vernieuwen.” Bronnet is een initiatief van Fudura, DWA en High Tech Systems Park en wordt mede mogelijk gemaakt door provincie Overijssel.

Warmtelevering aan binnenstad
In de binnenstad zijn en worden ook woningen aangesloten op het warmtenet. De 40°C restwarmte van AkzoNobel wordt straks via de ‘backbone’ ook richting het stadscentrum en de renovatiewijken Veldwijk en Berflo Es in het Zuidoosten van Hengelo getransporteerd. Om ook warm kraanwater aan huishoudens te kunnen leveren, wordt door Warmtebedrijf Hengelo BV op een aantal centrale plaatsen met zeer efficiënte warmtepompen de temperatuur van de restwarmte verhoogd tot 70°C. Via een eigen, apart distributiesysteem levert Warmtebedrijf Hengelo BV deze warmte vervolgens aan haar klanten.

3.500 ton CO2-reductie per jaar
Op dit moment zijn zeven zakelijke klanten en 520 consumenten aangesloten op het warmtenet in Hengelo. Op jaarbasis nemen zij ongeveer 30.000 GJ warmte af. Met de levering van de restwarmte van AkzoNobel wordt hiermee een totale CO2-reductie van ongeveer 3.500 ton CO2 per jaar gerealiseerd. Dit is vergelijkbaar met de jaarlijkse hoeveelheid CO2 die 175.000 bomen nodig hebben om te kunnen groeien. Op basis van reële groeiscenario’s wordt al gauw een jaarlijkse besparing van meer dan 10.000 ton CO2 verwacht. De totale potentie aan duurzame warmtelevering bedraagt, dankzij de restwarmte van AkzoNobel en de decentrale warmtepompen, uiteindelijk zo’n 500.000 GJ op jaarbasis.

“We zijn trots om samen met alle betrokkenen deze dubbele benutting van restwarmte mogelijk te maken. Een mooi voorbeeld van hoe we continu op zoek zijn naar de beste en meest duurzame lokale oplossing”, aldus Erik Stronk, algemeen directeur Ennatuurlijk.

Foto: Evert Bokhove, consultant energie bij Twence in Hengelo. Hij helpt om de restwarmte van afvalenergiecentrale Twence in te zetten om woningen en bedrijven te verwarmen (foto Ennatuurlijk).

Over de auteur: Bas van Golde is sinds april 2016 sales manager bij Ennatuurlijk. Hij studeerde technische bedrijfskunde aan de Universiteit Twente. Vanaf 2008 werkte hij bij Cogas als achtereenvolgens management trainee, project engineer en senior business & alliance specialist.

Opleiding
Wilt u meer weten over benutting van restwarmte via warmtenetten? Volg dan de opleiding 'Warmte in 2 dagen' op 22 en 23 september in Rotterdam.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (2)

Reageren
  • J Heilbron
    13.09.2016 - 20:25 uur | J Heilbron

    Ik vind het woord "dubbel" nogal misleidend. De geproduceerde warmte-energie wordt maar één keer gebruikt. Voor twee doelen, zodat het niet maar half wordt gebruikt, maar dat is toch geen "dubbele verduurzaming", meneer Kamp.

  • P. Lomito
    12.09.2016 - 11:36 uur | P. Lomito

    Zeer efficiënte warmtepompen die het water verwarmen van 40 naar 70°C... dat is dus alles behalve efficiënt. Moderne en gerenoveerde woningen hebben een zeer kleine warmtebehoefte waardoor die 70°C überhaupt niet nodig is, alleen voor het SWW moet het water iets verder opgewarmd worden maar met een waterbesparende douchekop en een beetje milieubewust douchegedrag is daar geen dure warmtepomp voor nodig.

    Het is de mensen in Hengelo dan ook aangeraden om ver weg te blijven van het warmtenetwerk en in de eigen warmtebehoefte te voorzien.