ESCo kans voor energiebesparing

Expertartikelen | 1422 keer bekeken
ESCo kans voor energiebesparing

Nederland loopt in vergelijking met het buitenland ver achter met Energy Service Companies (ESCo’s). Toch bieden ESCo’s bedrijven kansen om veel te besparen op energie, betoogt energieadviseur Jan Grift.

Tekst: Jan Grift

ESCo’s bieden in de industrie vooral kansen bij gebrek aan financieringsmogelijkheden, mankracht en deskundigheid op energiegebied. Dit blijkt uit een studie en een workshop in opdracht van Agentschap NL. Na verbeteringen in energiebeheer en energie-efficiency blijven grotere projecten zoals aanpassingen aan utilities over. Veel bedrijven hebben echter concurrerende investeringen op hun wensenlijstje staan die voorrang krijgen. Daarnaast zijn de energietarieven nog zo laag dat de rentabiliteit niet aan de interne criteria voldoet. Naast de financiering is door lean management en het inkrimpen van stafafdelingen een gebrek aan mankracht en deskundigheid ontstaan. ESCo’s kunnen in dit gat springen met zowel financiering als mankracht en deskundigheid.

Onbekend maakt onbemind
Nederland loopt ver achter met ESCo’s in vergelijking met het buitenland. Uit diverse analyses blijkt dat dit mede te wijten is aan de relatief lage gasprijs en het feit dat er ruim voldoende elektrisch vermogen is opgesteld. Er is geen behoefte aan zogenaamde Negawatts zoals in de VS. Ook het ruimhartige subsidiebeleid heeft er toe geleid dat het voor bedrijven aantrekkelijk was de investe-ringen in eigen beheer te doen. Het gevolg is dat er weinig referenties zijn opgebouwd waardoor de bekendheid van ESCo’s in Nederland beperkt is.

Wantrouwen en misgunnen
Daarnaast hebben Esco’s in Nederland te maken met typisch culturele aspecten: wantrouwen en het misgunnen van winst. Wantrouwen dat installateurs niet in staat zijn eenzelfde kwaliteitsniveau en beschikbaarheid te realiseren als het bedrijf gewend is. Voor ESCo’s zijn betrokkenheid, communicatie en inbreng van deskundigheid juist essentieel. Het misgunnen van winst uit zich als, nadat er een financieringsvoorstel op tafel ligt, het bedrijf toch de financiering zelf ter hand neemt. Bedrijven willen niet het risico lopen dat de ESCo’s door een slimme aanpak er met de winst van-door gaan.

Kansen voor ontzorgen
In onze ogen bieden Esco’s onder voorwaarden wel degelijk kansen om bedrijven te ontzorgen op gebied van energiebesparing. Belangrijkste voorwaarden zijn transparantie, flexibiliteit in het contact en een blijvende win-win situatie. Transparantie is nodig om het wantrouwen weg te nemen. Laat zien wat je doet en wat contractpartners ermee verdienen. Niet voor niets wordt een energiecentrale vaak in een joint venture ondergebracht. Flexibiliteit is nodig omdat zowel de markt als het bedrijf aan veranderingen onderhevig zijn. Als onderweg iets gebeurt waardoor scheefgroei in het contract ontstaat, moeten de contractpartners met elkaar aan tafel kunnen gaan om het contract open te breken. Het kan helpen een derde partij te vragen die het contract bewaakt en als arbiter fungeert.

Ervaring opdoen
Esco’s bieden bedrijven een kans voor ontzorging op het gebied van energiebesparing. Zij bieden financiering, mankracht en deskundigheid aan. De kunst is om zo snel mogelijk goede referenties op te bouwen, flexibele contracten te ontwikkelen en ervaring op te doen met onafhankelijke derden die als arbiter fungeren bij contractvorming en bewaking er van. De achterstand met het buitenland is dan binnen enkele decennia ingehaald.

Foto: Commissaris van de Koningin in Friesland John Jorritsma (rechts) opent op 30 mei 2013 met algemeen manager Luc van Gorp van DE Masterblenders een stoomketel die wordt gevoed met koffiedik. De installatie is gerealiseerd middels een ESCo-constructie met Dalkia.

Over de auteur: Jan Grift werkt als senior adviseur energie voor industrie en utiliteit bij energiead-viesbureau Energy Matters in Driebergen. Hij is onlangs erkend als ervaren energieadviseur door de Federatie van Energieconsultants (FedEC), een beroepsvereniging van energieadviseurs.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (1)

Reageren
  • Henk van der Geest
    09.06.2015 - 11:49 uur | Henk van der Geest

    Strukton is bij meerdere Esco initiatieven betrokken (geweest). Esco’s zoals geïnitieerd door de opdrachtgever lijken daarbij aanzienlijk kansrijker dan de door ons geïnitieerde Esco’s. Zo rollen we momenteel de tweede Esco uit voor gemeente Rotterdam. Wij hebben inmiddels ook meerdere zwembaden bezocht en ik heb nog niet meegemaakt dat we niet tenminste 25% van het energieverbruik kunnen besparen. Er is in de regel ook nog wel een business case op te tuigen, maar overschat de beperkte opbrengsten vanuit een dergelijke besparing niet. Gas kost niet veel en elektra lijkt wel gratis. Als je vervolgens ziet waartoe de opdrachtgever en aannemer zich elkaar gaan verplichten, ontstaat er al vlot een complexe juridische situatie. Maar ook daar kunnen partijen nog overheen stappen.

    Het uiteindelijke struikelblok zijn de reeds lopende contracten voor onderhoud en beheer en wellicht ook de lopende energiecontracten. Ook verschillen de belangen tussen eigenaar en exploitant behoorlijk. Alle neuzen dezelfde kant op krijgen, mag hierbij absoluut niet onderschat worden. Vergeet niet dat het niet ieders belang is om energie te sparen. Vaak zijn bij de nieuwbouw reeds belangrijke energiebesparende maatregelen geschrapt vanuit een split incentive tussen investeerder en beheerder. Waarom zouden de kaarten nu anders liggen? Omdat de installatiesector graag een Esco optuigt?

    Goed om te melden is wellicht, dat zodra het initiatief bij de eigenaar van het vastgoed vandaan komt, er wel kansen zijn. Een goed moment waarbij er kans van slagen is, is het aflopen van de lopende contracten voor onderhoud en beheer. Neem wel de tijd op de Esco op te tuigen. Gezien voorgaande is een juiste aanloop naar een Esco essentieel. Er moet veel voorwerk voor verricht worden en dat kost uiteraard tijd. Denk hierbij minimaal aan één jaar.