​Energietransitie gaat sneller met zon

Columns | 760 keer bekeken
​Energietransitie gaat sneller met zon

Zonne-energieprojecten maken vanaf dit jaar meer kans om subsidie te krijgen. Dat is goed nieuws, want met zonne-energie kunnen we de energietransitie richting 2020 versnellen, schrijft Martin Ruiter.

Tekst: Martin Ruiter

In mijn vorige column sprak ik mijn ongenoegen uit over het feit dat het bijstoken van biomassa werd gesubsidieerd binnen de Stimuleringsregeling Duurzame Energie (SDE+). Dat vanwege het feit dat bijstook de energietransitie niet versnelt, maar juist vertraagt. Ik zal niet zo brutaal zijn te claimen dat mijn column veel bijgedragen heeft, maar feit is wel dat bijstook-projecten in 2017 nog maar beperkt opgevoerd kunnen worden voor deze regeling. Tezamen met het gegeven dat de pot dit jaar ook nog eens vergroot is naar 6 miljard per ronde, biedt dat kansen voor fotovoltaïsche (PV, ofwel zonnestroom) en foto-thermische (PT, ofwel zonnewarmte) energie. En dat is goed nieuws: dit zijn namelijk één van de weinige technieken die relatief kleinschalig kunnen worden toegepast, en relatief snel tot effect leiden.

Uitvoeringsplan
In onze dagelijkse adviespraktijk werken we onder andere regelmatig voor gemeentes en provincies. Die vaak bij ons terecht komen met de vraag hoe hun duurzaamheidsambities vertaald kunnen worden naar een effectief uitvoeringsplan. Wij adviseren dan in het algemeen om een mix te maken van ‘high impact, but probably long lead-time’-projecten, en ‘quick fixes’. Voorbeelden van de eerste categorie zijn bijvoorbeeld de aanleg van een windpark, of de aanleg van een warmtenet in combinatie met geothermie. Met dit type projecten maak je flinke klappen, maar het duurt in het algemeen jaren voordat zo’n project gerealiseerd is, en zijn bijdrage levert aan de door iedereen zo vurig gewenste transitie.

Sneller met zon
Hoe anders is dat met zonne-energie! Een PV-systeem op een bedrijfsdak is niet vergunningplichtig, en kan er binnen een half jaar liggen. Een veldsysteem kost iets meer tijd in verband met de benodigde vergunningen en bestemmingsplanwijzigingen, maar kan er globaal gesproken 2 a 3 jaar na de initiatieffase liggen. Niet in de laatste plaats omdat PV-veldsystemen aanzienlijk minder weerstand bij de omgeving oproepen dan bijvoorbeeld windmolens of grootschalige biomassa-vergisters. Met zonnestroom en zonnewarmte kunnen we dus snelheid maken in de energie-transitie!

Flink aan de bak
De zonne-projecten die in fase 6 van 2014 positief beschikt zijn, zijn inmiddels – ruim twee jaar later – al volop aan het leveren. En dragen dus al bij aan het realiseren van onze doelstelling voor 2020: 14 procent duurzame opwekking. Om deze doelstelling te halen, moeten we met zijn allen nog flink aan de bak! En met zonne-energie kunnen we dus snel opschalen.  Bovendien is zonne-energie ook op relatief kleine schaal rendabel. Waar wind al snel 2 a 3 MWp nodig heeft om “uit te kunnen” (kleinere windmolens zijn nog niet rendabel), kan zonne-energie met bijv een 100 kWp systeem al een duurzame bijdrage leveren aan de stroomvoorziening van de betreffende dakeigenaar.

Zonprojecten indienen
Kortom: de extra kansen voor zonne-energie zijn goed voor het versnellen van de transitie. En de projecten die in 2017 en 2018 met SDE beschikt worden kunnen dus nog hun bijdrage leveren aan het realiseren van de 2020-doelstelling. Ik hoop dus van ganser harte dat er zo dadelijk in maart, en oktober, volop zonne-energie projecten ingediend gaan worden. Dus, om het maar in goed Twents te zeggen: d’r an!

Over de auteur:  Martin Ruiter is managing partner en aandeelhouder bij QING Groep / ESCo Nederland. Hij schreef dit artikel exclusief voor Ensoc.

Foto: Zoneiland Almere levert zonnewarmte aan huishoudens in de wijk Noordenplassen-West (foto aerophotostock.com)

Redactie Ensoc, 17-feb-17

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (1)

Reageren
  • P. Lomito
    17.02.2017 - 11:41 uur | P. Lomito

    Het is een misvatting dat de beoogde energietransitie door iedereen vurig gewenst wordt, laten we het er op houden dat de transitie vooral vurig gewenst wordt door iedereen die er leuk geld mee denkt te verdienen of er mooie groene sier mee wil maken, maar dat is dus niet iedereen. Zo zijn er ook mensen die ongevraagd de rekening gepresenteerd krijgen van de (door sommigen zo vurig gewenste) energietransitie, dat is iedereen die eindgebruiker van gas, warmte en stroom is en op zijn/haar energierekening een idioot hoog bedrag ziet voor energiebelasting, opslag dure energie en BTW. En dan vooral iedereen die weet hoe snel bijvoorbeeld de opslag dure energie de komende jaren zal stijgen. Om een idee te geven: ODE 2017 €48 per huishouden, ODE 2020 € 240 per huishouden (incl. BTW)...

    In bovenstaand artikel wordt daarnaast oorverdovend gezwegen over het feit dat die SDE+ subsidie, al die vele miljarden euro's 'gratis' geld per jaar, niet beschikbaar is voor particulieren die zonnepanelen op het dak willen. En daar is een goede reden voor: eigen opwekking betekent dat eindgebruikers minder stroom afnemen en daarmee ook minder meebetalen aan de energietransitie, het is daarmee een hond die in zijn eigen staart bijt.

    Wat ook niet genoemd wordt is de lage EROEI van zonnepanelen, die is zo laag dat de hoeveelheid opgewekte energie maar net genoeg of zelfs onvoldoende is om te compenseren voor de gebruikte fossiele energie om de panelen te vervaardigen (grondstofwinning, transport, productie, transport, montage/opstelmaterialen, aanpassingen E-netwerken) en te recycleren (demontage, transport, recyclage, opslag) inclusief alle verliezen die in de totale levensduur optreden (verlies van grondstoffen, uitval in productieproces, onopgemerkte productiefouten, transportschade, afkeuring door kleurverschillen, schade tijdens opslag, schade tijdens montage, storm-/hagelschade, sneeuwbedekking, vervuiling panelen, suboptimale opstelling, capaciteitsverlies door veroudering, verkeerde montage/aansluiting, beschaduwing van de panelen, omzettings- en transportverliezen bij opslag en netinjectie).

    En dan blijft er nog het punt dat hier geen sprake is van een echte transitie omdat wind en zon hooguit een aanvulling zijn op het gebruik van fossiele brandstoffen, geen vervanging en daarmee geen overgang naar een andere energieopwekking. Het enige dat hier versneld wordt is het besteden van gratis geld dat uitgedeeld wordt bij het selectief toegankelijke SDE+ loket, zonder enig meetbaar klimaatresultaat en zonder algemeen aanvaarde nut en noodzaak.

    Zullen we eerst een referendum doen over het klimaat- en energiebeleid? Of wachten we liever een parlementaire enquête af?