Energiebesparing: leveranciers zijn er nog niet klaar voor

Expertartikelen | 991 keer bekeken
Energiebesparing: leveranciers zijn er nog niet klaar voor

Energiebewuste burgers ervaren nog diverse drempels bij het verduurzamen van hun woning. Energieleveranciers kunnen nog een stapje extra zetten om hun klanten hierbij te helpen, schrijft hoogleraar Bart Brouwers.

Tekst: Bart Brouwers

In ons huis zorgen Enexis en Nuon voor gas en stroom. Vooral die laatste maakt veel reclame rond de ambitie om de klant te helpen bij het energiebewust en dus energiezuinig handelen. Maar beide organisaties zijn daar nog lang niet klaar voor.

Zoektocht
Toen we vijf jaar geleden het huis waar we nu wonen - een oude boerderij - kochten, was de maandafschrijving voor gas en licht ruim 700 euro. Dat moest dus anders. Direct nadat we in het huis waren getrokken hebben we daarom alles goed laten isoleren en hebben we zonnepanelen aangeschaft, precies zoveel dat we er net iets meer dan onze eigen stroombehoefte mee konden invullen. We gingen koken op elektriciteit en startten de zoektocht om ook de energie voor de rest van het huis (verwarmen, douchen) slimmer geregeld te krijgen. Dat was nogal een zoektocht, eerlijk gezegd. Zeker vanwege de hoge investeringskosten voor alle hulpmiddelen.

De maandlasten waren, door die isolatie en de opbrengst van de zon, intussen gedaald van 700 naar onder de 300 euro. Mooi, maar dat moest nog beter kunnen. En dus kozen we afgelopen zomer voor een rigoreuze stap: het gas ging er helemaal uit en er kwam een pelletkachel, die we aan lieten sluiten op de centrale verwarming. Een stevige investering, maar wel eentje die zichzelf, net als de zonnepanelen, zou terugverdienen en die zowel het milieu als onze drang naar zelfvoorzienendheid flink zou helpen. Voor het douchen schakelden we over op een warmtewisselaar, want daarvoor hadden we nog wel wat rest-energie van de zonnepanelen.

Formaliteiten
Sinds de zomer staat de gasmeter dus stil. De pelletkorrels doen, voor veel minder geld dan de gaskosten, hun werk voor de verwarming en de zonnepanelen blijken inderdaad de warmtewisselaar te kunnen voeden. Kortom: we zijn helemaal blij. Nu nog wat formaliteiten afhandelen met Enexis en Nuon.

Eerst maar eens Enexis, want wat blijkt? Ook voor een stilstaande gasmeter betaal je elke maand 12 euro. Misschien maar eens dat ding weg laten halen dan. Dat kan, blijkens een offerte van Enexis, voor 350 euro. Nogal veel geld, vonden we, daarvoor kunnen we ruim twee jaar het abonnement doelloos laten doorlopen. Maar we hadden geluk, dachten we. Het toeval wilde namelijk dat net op het moment dat we van onze gasmeter af wilden, de meters toch vervangen zouden worden voor slimme meters. Die rekensom was snel gemaakt.

Slimme meter
In ons hoofd ja, want dat bleek allemaal net iets te ingewikkeld voor Enexis. Ja, de meters konden gratis vervangen worden voor slimme exemplaren, maar nee, het lukte niet om een van beide dan maar helemaal af te sluiten. Waarom? Nee, dat kon Enexis ook niet uitleggen. “Dat was nu eenmaal de afspraak.” Even dachten we nog dat we dat dan wel ter plekke met de man zou kunnen regelen die de meters kwam vervangen, maar dat bleek ijdele hoop. “Ja, ik kan hem makkelijk afsluiten. Sterker nog, als je dat officieel aanvraagt, kom ik waarschijnlijk zelf bij je langs om dat te doen. Maar vandaag mag ik alleen maar vervangen, niet verwijderen.”

Bij Enexis is de afdeling ‘Verwijderen’ een andere dan de afdeling ‘Vervangen’. Tja.

Of we wel heel zeker wisten dat we geen gas meer zouden gebruiken, wilde hij nog weten. Want nu konden we immers gratis een nieuw exemplaar krijgen en later zou dat vast weer geld gaan kosten. Ja, dat wisten we zeker. Hoofdschuddend liet de vervanger het oude exemplaar dus gewoon op zijn plek. En al even hoofdschuddend zetten wij onze handtekening onder die offerte van 350 euro, zodat de vervanger op een ander moment in zijn rol van verwijderaar zou kunnen terugkeren. Zondegeld.

Buffertje
Intussen stond het gasverbruik al maanden op nul, maar het termijnbedrag nog altijd op die 268 euro per maand. Onhandig, want Nuon is geen bank en zou ons vast geen rente willen betalen op het gestorte geld. We wilden dus naar nul (want elektriciteit neutraal en gas afwezig) maar bedachten dat het misschien slim was om een klein buffertje aan te houden, van pakweg 50 euro per maand.

Nu heeft Nuon een handige ‘termijnbedragmanager’ dus dat zou toch een fluitje van een cent moeten zijn. Sterker nog, in een mail biedt Nuon zelf al aan om daar gebruik van te maken, al zal de overweging dan misschien vooral zijn geweest om zijn klanten te behoeden voor te lage termijnbedragen. Maar hoe goed bedoeld ook, ook hier blijkt weer enige afstand tussen belofte en praktijk.

Niet alleen blijkt Nuon - ondanks dat we al vijf jaar lang bij telwerken 3 en 4 netjes invullen wat de teruglever-kwh’s zijn - ons nog steeds te adviseren die teruglevertelwerken toch maar op nul te laten staan, maar irritanter is dat het termijnbedrag slechts marginaal gewijzigd kan worden. Van 268 mag het naar 214, maar lager niet. Dus ondanks dat Nuon weet dat we geen gas gebruiken, ondanks dat Nuon al jaren ziet (en momenteel slim kan aflezen) dat we evenveel stroom opwekken als verbruiken, willen ze nog steeds dat we 214 euro per maand afdragen. Voor hun spaarrekening?

We zijn niet de enigen
Ik geloof niet dat ze van kwade wil zijn, bij Nuon of Enexis. Maar ik geloof evenmin dat wij zo’n bijzonder geval zijn dat de systemen daar geen wijs uit kunnen. En ik weet zeker dat er steeds meer mensen zoals wij zullen zijn. Dat de maatschappij vraagt om slimmer, zuiniger en goedkoper energieverbruik. En dat deze twee bedrijven daar nog lang niet klaar voor zijn.

Of dat bij andere energiebedrijven wel het geval is weet ik niet. Ik vermoed dat het daar niet veel anders zal zijn. Een kleine anekdote wijst trouwens op het tegendeel. Via een kennis hoorde ik van een actie bij Eneco: voor 4500 euro kon je een Tesla Powerwall aanschaffen, die als buffer voor de energievoorziening zou kunnen werken. Eneco zou daar zelf een klein deel van willen gebruiken, als schakeltje in de eigen buffers. In ruil daarvoor zou Eneco 450 euro per jaar betalen, zodat de Powerwall na 10 jaar was terugbetaald en daarna geld zou opleveren - nog los van het directe nut van het apparaat. Dat leek me wel wat en ik vroeg Nuon dus of ze me ook zo iets konden bieden. Het antwoord: “Geweldig idee, daar hadden we zelf nog niet aan gedacht. Dank daarvoor, maar we gaan het niet doen.”

De energiebewuste burger heeft nog een behoorlijke weg te gaan.

Over de auteur: Bart Brouwers is hoogleraar Journalistiek aan de Faculteit der Letteren van de Rijksuniversiteit Groningen. Brouwers (1960) is een ervaren journalist en media-ondernemer.

Foto: Bijna de helft van alle Brabanders is bereid eigen geld te investeren in energiebesparing of duurzame energie. De bereidheid om het initiatief te nemen om met de buurt aan de slag te gaan, is echter laag (foto e52.nl)

Naschrift: Nuon heeft inmiddels gereageerd onderaan het originele artikel op LinkedIn.

Redactie Ensoc, 23-nov-16

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (1)

Reageren
  • P. Lomito
    24.11.2016 - 13:21 uur | P. Lomito

    Energieleverancier hebben geen belang bij huishoudelijke energiebesparing, verwacht daar niet al te veel van. Wil je je energierekening drastisch verlagen zonder in de kou of in het donker te gaan zitten dan zul je de woning moeten isoleren, luchtdicht maken en voorzien van energiebesparende WTW-ventilatie. Met deze maatregelen halveer je niet alleen je gasrekening, de woning wordt er ook veel comfortabeler door en je hebt minder last van de voor snel oplopende belastingverhogingen op energie die komende jaren best voelbaar gaan worden.

    Momenteel kun je ook ISDE-subsidie krijgen op allerlei dure installaties zoals warmtepompen, hout/pelletkachels en zonneboilers. Die zijn best interessant maar alleen als je eerst die isolatiewerken e.d. hebt uitgevoerd, anders ben je vooral energieverspilling aan het verduurzamen.