'Energie-audit leeft nu bij bedrijven'

Ondernemerstips | 1374 keer bekeken
'Energie-audit leeft nu bij bedrijven'

Vijf december is de dag waarop vorig jaar de deadline verliep voor bedrijven om hun rapportages voor de energieaudit in te leveren. De oproep voor dit verplichte energiebesparingsonderzoek werd echter massaal genegeerd. Hoe staat het er nu voor?

Tekst: Joost Agterhoek

Het besef dat bedrijven hun energieverbruik in kaart moeten brengen dringt nu pas door, hoewel de energie-audits al een jaar wettelijk zijn verplicht. Dat weet Maarten Smeding, energieadviseur bij De Kleijn Energy Consultants & Engineers. Als docent deelt hij verhalen uit de praktijk tijdens een tweedaagse opleiding over energie-audits. Het aantal bedrijven dat energie-audits uitvoert lijkt te groeien, gezien de stijgende interesse in de opleiding.

Energie-audits zijn de verplichte onderzoeken naar energiebesparing die voortkomen uit de EED, de Europese richtlijn voor energiebesparing. Deze richtlijn werd in 2012 al vastgesteld, maar in Nederland gingen de bijbehorende twee verplichtingen pas in per 1 juli 2015: de uitvoering van energie-audits door grote ondernemingen en de kostenbatenanalyse bij nieuwbouw en renovatie van grotere stookinstallaties.

Om die verplichtingen draait de opleiding Energie-audit EED, georganiseerd door F&B, kennispartner in energie en milieu, in samenwerking met de vereniging van energieadviseurs FedEC en de stichting Post Hoger Onderwijs Energiekunde (PHOE). Op de eerste dag van de opleiding vertelt Smeding over hoe hij met zijn collega’s bedrijven begeleidt bij de audit en welke aandachtspunten van belang zijn.

‘Energie is gewoon geld’
Duidelijk is dat de auditverplichting nu mondjesmaat bekend wordt bij bedrijven, zegt Smeding tegen een volle zaal deelnemers van de tweedaagse opleiding. “Daarbij willen bedrijven ook meer inzicht in wat ze verbruiken. Immers, energie is gewoon geld.” Het onderwerp leeft, blijkt ook uit een rondgang in de zaal. Bedrijven krijgen vragen van klanten over de EED of lopen zelf bij de audit tegen vragen aan. Wat is efficiënt, wanneer gelden welke uitzonderingen, hoe zit het met leegstaande bouw?

Om te beginnen bij het begin: de EED schrijft voor dat grote ondernemingen één keer in de vier jaar met een energie-audit hun actuele energieverbruik in beeld brengen.  Waar de auditverplichting binnen de wet Milieubeheer gebaseerd is op het energieverbruik, vertelt Smeding, kijkt de EED naar de grootte van het bedrijf (omzet, balans totaal) en het aantal medewerkers. In de wet Milieubeheer is geen verplichting vastgelegd voor bedrijven om een energie-audit uit te voeren, wel kan het bevoegd gezag op basis van deze wetgeving een energie-audit opleggen.

Uitzonderingen
Even belangrijk als de regels zijn mogelijke uitzonderingen. Vorig jaar is bijvoorbeeld de Energie Prestatie Keuring (EPK) in het leven geroepen, zegt Smeding. Daarmee kunnen bedrijven ook voldoen aan hun auditplicht. “Het idee is dat bedrijven een certificaat kunnen krijgen waarmee duidelijk is dat ze voldoen aan de wet Milieubeheer. Vorig jaar waren er een twaalftal pilots, daar wordt nu vervolg aan gegeven (onder 200.000 ondernemingen, red.).” Adviesbureau De Kleijn werkt zelf aan een pilot waarbij een pakket maatregelen wordt opgesteld voor industriële bakkerijen.

Meerjarenafspraken
Een andere uitzondering vormen de meerjarenafspraken die diverse brancheverenigingen met hun leden en de overheid hebben vastgelegd, zo vertelt Smeding aan de deelnemers van de opleiding. In de meerjarenafspraken staat beschreven hoe tussen 2005 en 2020 het energieverbruik met 30 procent wordt verminderd. Deelnemende bedrijven voldoen met de meerjarenafspraken automatisch aan de wet Milieubeheer en stellen, net als de EED voorschrijft, iedere vier jaar een lijst maatregelen op die energie besparen.

Grootverbruikers
Gaan de uitzonderingen niet op, dan is het aan bedrijven om zelf een energie-audit uit te voeren. In een auditrapportage moet staan wat voor bedrijf het is, hoe het gebouw en de processen eruitzien en wat de bepalende energieverbruikende aspecten zijn, aldus Smeding. “Denk aan grootverbruikers als fabricage-installaties en de serverruimtes van kantoren. Vervolgens proberen we die grootverbruikers op te splitsen. Met die gegevens komen we tot een energiebalans.”

Meten energieverbruik
Hoe het energieverbruik is te meten, verschilt van bedrijf tot bedrijf, zo beantwoordt  Smeding een vraag vanuit de zaal. “Dat kan met tussenmeters, maar ook op basis van de energie nodig voor één product en de energie die een productielijn vraagt. Het verschil daartussen is het verlies dat een bedrijf idealiter terugbrengt tot nul.” Het meten van het energieverbruik door de consultant is echter niet iets wat binnen een EED-onderzoek gebeurt, vertelt Smeding. Een energie-audit maakt gebruik van beschikbare data.

Bouwjaar bedrijf
Andere energieaspecten waar op gelet kan worden zijn bijvoorbeeld het bouwjaar van een bedrijf. “Dat maakt vaak duidelijk volgens welke normen en technieken een gebouw is uitgevoerd, zoals voor isolatie. Ook belangrijk is de luchtbehandeling en mogelijke warmteterugwinning, alsmede de verlichting.” Ook vervoer valt onder de EED-verplichting, vertelt Smeding. “Dit was tot nu toe nog geen onderdeel van het energieonderzoek, maar de aandacht gaat steeds meer uit naar de gehele keten. Daar hoort transport bij.”

Kantoren en fabrieken
Belangrijk is dat het energieverbruik in kaart brengen anders werkt bij productiebedrijven dan bij kantoren, benadrukt Smeding. “Voor kantoren bestaan KPI’s, indicatoren die bijvoorbeeld aangeven hoeveel m3 aardgas per m2 oppervlakte gebruikt wordt. In de industrie werkt alles net een beetje anders. In een kleine ruimte kan een heel energie-intensief proces plaatsvinden. Het energiegebruik is dan niet gebonden aan de afmetingen van het gebouw, maar wat er gebeurt binnen het gebouw.”

Rondgang essentieel
Een essentieel onderdeel van een audit van een fabriek door Kleijn is dan ook een rondgang door het bedrijf, vertelt Smeding. “Dan weten we wat de draaiuren zijn en de productiegegevens, waarmee we de belasting van de lijnen inschatten. Onze aandacht gaat dan eerst uit naar zaken als utilities, perslucht, stoominstallaties, cv-ketels, waterverbruik.”

Mvo of zo snel mogelijk produceren
Bij een bedrijfsbezoek gaan de vragen niet alleen over energiegebruik, maar ook over de strategie en visie van het bedrijf, legt de energieconsultant uit. “Draait het enkel om productie, zoveel en zo snel mogelijk, of is maatschappelijk verantwoord ondernemen ook belangrijk?” Smeding en zijn collega’s kijken daarbij onder andere naar niet-technische besparende maatregelen. “Dat behelst vaak gedragswijziging en energiemonitoring. Verder is het goed om te omschrijven welke maatregelen de afgelopen jaren energiebesparing hebben opgeleverd. Extra isolatie verhoogt het comfort van de werkplek, maar verlaagt ook het energiegebruik. Vaak merken we dat bedrijven die we bezoeken voor de eerste audit al best veel doen aan energiebesparing. Maar projecten worden niet altijd met die gedachte uitgevoerd. Het is belangrijk om dat te benoemen. Dan zien bedrijven dat ze goed bezig zijn en dat toekomstige projecten de kans hebben om uitgevoerd te worden.”

Terugverdientijd
Zijn alle gegevens in kaart gebracht, dan komt een bedrijf uit bij een van de andere doelstellingen van de EED: energiebesparende maatregelen. Bij de uitwerking van zulke maatregelen kan een bedrijf op een aantal punten letten, vertelt Smeding: “Stel de besparingen vast, maak een inschatting van investeringen, vraag offertes op als het nodig is. Ook is het belangrijk om knelpunten te analyseren, bijvoorbeeld op financieel en operationeel gebied, of de impact op de kwaliteit van productie. Een maatregel kan een terugverdientijd hebben van vijf jaar of minder, maar dan is het wel belangrijk om te weten wat dit voor de productie betekent.”

De vijfjarige terugverdientijd roept direct veel vragen op in de zaal, aangezien dergelijke maatregelen verplicht uitgevoerd moeten worden. Wat nou als zo’n maatregel bijzonder duur blijkt te zijn, reken je de terugverdientijd dan door naar meer dan vijf jaar? Bij maatregelen die dicht bij de grens liggen bieden onzekerheden in investeringen en besparingen die mogelijkheid, maar belangrijk is hoe een bedrijf er zelf in staat, zegt Smeding. “De verplichting van de EED is bedoeld om bedrijven bewust te maken van hun energieverbruik en enthousiast voor energiebesparing. Dan heeft het geen zin om een bedrijf een maatregel op te dringen die niet zeker is.”

Foto: Bij een energieaudit van een fabriek hoort een rondgang door het bedrijf (foto Dekra.de)

Opleiding Energieaudit EED
F&B organiseert samen met de vereniging van energieadviseurs FedEC en stichting PHOE de tweedaagse opleiding ‘Energieaudit EED’. De belangstelling voor deze opleiding is dermate groot, dat de komende editie op 13 en 14 december al is volgeboekt. De eerstvolgende opleiding vindt plaats op 1 en 2 februari 2017. Meer informatie staat hier.

Redactie Ensoc, 24-nov-16

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de Ensoc nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (0)

Reageren